II SA/Wa 1349/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-30
Skład orzekający: Joanna Kube, Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Edukacji Narodowej o przeniesieniu ucznia do innej szkoły została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie dopełnił obowiązków wynikających z zasad postępowania administracyjnego, w szczególności nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie ocenił wnikliwie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Decyzja o przeniesieniu ucznia została wydana bez odpowiedniego uwzględnienia stanu zdrowia dziecka i specjalistycznych opinii, dlatego została uchylona, a jej wykonanie wstrzymane.Stan faktyczny
Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy decyzję Kuratora Oświaty o przeniesieniu ucznia D. W. z jednej szkoły podstawowej do innej. Rodzice dziecka kwestionowali decyzję, wskazując na niewłaściwe uwzględnienie opinii lekarskich i psychologicznych oraz brak odpowiedniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole. Twierdzili, że przeniesienie pogorszy stan zdrowia dziecka i nie rozwiąże problemów wychowawczych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Edukacji Narodowej oraz decyzję organu pierwszej instancji i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spraw.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. W. i K. W. – przedstawicieli ustawowych małoletniego D. W. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia ucznia do innej szkoły 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Minister Edukacji Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 39 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. W. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w sprawie przeniesienia jego syna D. W. ucznia klasy [...], ze Szkoły Podstawowej Nr [...] w R. do Szkoły Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr [...] w R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że dnia [...] lutego 2012 r. [...] Kurator Oświaty wydał decyzję w sprawie przeniesienia D. W., ucznia klasy [...] Szkoły Podstawowej Nr [...] w R., do Szkoły Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr [...] w R.
Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Nr [...] w R. złożył odwołanie od ww. decyzji [...] Kuratora Oświaty. Odwołanie złożone przez Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Nr [...] w R. nie zostało wzięte pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji, ponieważ organ uznał, że dyrektor szkoły nie jest stroną w tym postępowaniu.
Na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] ojciec ucznia – K. W. wniósł [...] lutego 2012 r. do Ministra Edukacji Narodowej odwołanie.
W uzasadnieniu odwołania ww. podał, że [...] Kurator Oświaty, uzasadniając decyzję w sprawie przeniesienia D. W. do innej szkoły, nie dołożył należytej staranności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W szczególności organ wydający zaskarżoną decyzję pominął opinię lekarską określającą stan zdrowia dziecka, przyczyny i charakter zaburzeń, a także inne opinie lekarskie i psychologiczne oraz inne dokumenty potwierdzające dotychczasowe leczenie syna. Szkoła nie zastosowała się do zawartych w tych dokumentach zaleceń, nie udzieliła D. W. - synowi K. W. pomocy psychologiczno-pedagogicznej, nie zrealizowała obowiązku prawnego wynikającego z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizacji kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. nr 28, poz. 1490).
W ocenie K. W., szkoła nie opracowała także żadnego spójnego programu postępowania z dzieckiem na terenie szkoły.
Podjęta przez dyrektora szkoły decyzja o przeniesieniu D. W. do klasy równoległej, nie uwzględniając przy tym stanu chorobowego dziecka i opinii lekarskiej, wywołała u dziecka uczucie buntu, spowodowała nasilenie niewłaściwych zachowań, niechęć uczęszczania do szkoły. Szkoła zbyt późno, zaangażowała do pracy w oddziale, do którego uczęszcza D. W., asystenta nauczyciela. Stało się to dopiero na początku 2012 r. - po interwencji rodziców dziecka u Prezydenta Miasta. Szkoła nie zapewniła dziecku należytego mu bezpieczeństwa, dyrektor szkoły i nauczyciele nie zareagowali na przekazywane przez rodziców informacje o częstych przykładach pobić D. W. przez innych uczniów, pokazywaniu i nauczaniu przez starszych uczniów obscenicznych zachowań seksualnych i innych działań powodujących określone negatywne reakcje dziecka.
Zdaniem ojca dziecka, nieuzasadniona jest także uwaga, w której zarzuca się rodzicom, że wycofali wniosek w sprawie indywidualnego nauczania. Zaproponowany przez dyrektora szkoły sposób realizacji indywidualnego nauczania, prowadzonego w odrębnym pomieszczeniu po godzinach nauki innych dzieci, nie został zaakceptowany przez rodziców. Rodzice oczekiwali prowadzenia zajęć indywidualnego nauczania w oddziale zorganizowanym w szkole.
Podobnie, zdaniem K. W., niezasadna jest opinia, w której [...] Kurator Oświaty stwierdza, że dziecko "jest nie leczone i istnieje potrzeba podjęcia działań zmierzających do pełnej diagnozy przyczyn zaburzeń oraz podjęcia odpowiedniego postępowania terapeutycznego". Zdaniem skarżącego, przedstawione szkole dokumenty potwierdzają, że D. W. jest leczony od 2009 r. u specjalistów z zakresu psychiatrii, psychologii, neurologii i ma również prowadzone zajęcia terapeutyczne, oraz był hospitalizowany.
Zdaniem K. W., przeniesienie syna do innej szkoły podstawowej nie jest rozwiązaniem problemu. Wręcz przeciwnie, działanie to spowoduje pogłębienie się zaburzeń występujących u dziecka. Z zaświadczenia o stanie zdrowia jednoznacznie wynika, że nawet niewielka zamiana w jego otoczeniu, w tym środowiska szkolnego, nieuchronnie spowoduje nasilenie problematycznych zachowań dziecka.
W ocenie skarżącego [...] Kurator Oświaty nie wyjaśnił przyczyn z powodu, których podejmując decyzję przeniósł ucznia do innej szkoły, niektórym dowodom kurator oświaty odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności opinii lekarskiej i dowodom wykazującym nie właściwe postępowanie dyrektora szkoły.
W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] maja 2012 r. organ odwoławczy podał, że z dokumentacji sprawy wynika, że [...] Kurator Oświaty podejmując decyzję o przeniesieniu ucznia D. W. dołożył należytej staranności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Organ II instancji podkreślił, że dokumentacja dotycząca sprawy zgormadzona przez [...] Kuratora Oświaty potwierdza fakt podejmowania przez szkołę wielokierunkowych działań mających na celu spowodowanie zmiany zachowań ucznia i zachęcenia rodziców do pracy z dzieckiem oraz współpracy ze szkołą.
Analizując całość dokumentacji, organ II instancji stwierdził, że w stosunku do D. W. szkoła wykorzystała możliwe oddziaływania wychowawcze, które jednak nie doprowadziły ucznia do poprawy zachowania.
Szkoła udzieliła uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej i w uzasadnionym czasie zaangażowała do pracy w oddziale, do którego uczęszczał D. W., asystenta nauczyciela.
W dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] w R. zwróciła się do Poradni, która wydała ww. opinię o konsultację psychologiczną łącznie z obserwacją chłopca w szkole ze względu na utrzymujące się problemy w funkcjonowaniu w szkole ucznia – D. W. oraz z brakiem współpracy z rodzicami D. W. W tym czasie chłopiec brał udział w zajęciach plastycznych (ta forma działała na niego uspokajająco, chłopiec lubił te zajęcia i z zaangażowaniem w nich uczestniczył). Od dnia [...] lutego 2011 r. (po feriach) chłopiec został objęty zajęciami wspomagająco-terapeutycznymi i nadal uczestniczył w zajęciach plastycznych.
W dniu [...] marca 2011 r. do szkoły wpłynęło orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Nr [...] w R. z dnia [...] marca 2011 r. o potrzebie kształcenia specjalnego. W zaleceniach wydanych w ww. orzeczeniu wskazano, że "w procesie dydaktycznym konieczna jest duża indywidualizacja podejścia wychowawczego ze szczególnym uwzględnieniem konieczności dostosowania wymagań do aktualnego stanu psychofizycznego dziecka".
Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Nr [...] w R. w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o potrzebie indywidualnego nauczania ze względu na stan zdrowia znacznie utrudniający uczęszczanie do szkoły, w zaleceniach wyszczególnił m.in., aby zajęcia dla ucznia – D. W. zorganizować w odrębnym pomieszczeniu. Formułując powyższe wskazówki Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Nr [...] w R. uwzględnił opinie lekarza, w której zalecał kontynuowanie nauki w formie indywidualnego nauczania, w odrębnych pomieszczeniach w Szkole, dopuszczając jedynie udział chłopca w grupie klasowej na wybranych zajęciach. Na tej podstawie zaproponowano rodzicom dziecka spełnianie obowiązku szkolnego zorganizowanego w formie nauczania indywidualnego.
Dyrektor Szkoły uzyskał zgodę na realizację z D. W. zajęć (socjoterapia i logopedia) w wymiarze 2 godzin tygodniowo i niezwłocznie zajęcia te zorganizowała.
O zakresie pomocy udzielanej chłopcu na terenie Szkoły rodzice zostali poinformowani pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Na życzenie rodziców od [...] września 2011 r. (klasa [...]) z D. W. prowadzone były 2 godziny zajęć socjoterapeutycznych (zrezygnowano z zajęć logopedycznych). Przez cały okres pobytu w Szkole Podstawowej Nr [...] w R. chłopiec był objęty opieką pedagoga szkolnego.
Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że nie są zasadne stawiane przez K. W. zarzuty, dotyczące pominięcia opinii lekarskiej określającej stan zdrowia dziecka, nie zastosowania się przez szkołę do zaleceń wydanych przez specjalistów i nie udzieleniu dziecku pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym nie opracowaniu programu postępowania z dzieckiem na terenie szkoły.
Zaproponowany przez dyrektora szkoły sposób realizacji indywidualnego nauczania, prowadzonego w odrębnym pomieszczeniu po godzinach nauki innych dzieci, nie został zaakceptowany przez rodziców, mimo że takie rozwiązane sugerował - uwzględniając opinie lekarza - Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Nr [...] w R. Działania podejmowane przez Szkołę w celu zminimalizowania zaburzeń chłopca były przedstawione rodzicom w formie pisemnej i ustnej. Mimo to, rodzice D. W. utracili zaufanie do dyrektora i nauczycieli Szkoły Podstawowej Nr [...] w R., o czym świadczy nich pismo skierowane do [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2012 r. Z dokumentacji pozostającej w dyspozycji Ministerstwa Edukacji Narodowej i z dodatkowych informacji uzyskanych od [...] Kuratora Oświaty wynika, że zła relacja rodziców dziecka z kierownictwem Szkoły Podstawowej nr [...] w R. wpływa niekorzystnie na funkcjonowanie dziecka w szkole, co w efekcie powoduje eskalację negatywnych zachowań ucznia.
W związku z powyższym organ II instancji przychylił się do opinii [...] Kuratora Oświaty, że zmiana środowiska szkolnego powinna pozytywnie wpłynąć na zachowanie D. W. Kurator Oświaty podejmując decyzję o przeniesieniu D. W. do innej szkoły podstawowej wziął pod uwagę uzasadnione obawy dyrektora szkoły, że pozostawienie chłopca w Szkole Podstawowej Nr [...] w R., nie wpłynie pozytywnie na zachowania D. W. W ocenie [...] Kuratora Oświaty przeniesienie chłopca do Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr [...] w R., do której uczęszcza adopcyjna siostra D. umożliwi zbudowanie od podstaw relacji między jego rodzicami a szkołą.
Zbudowanie nowych relacji między uczniem i kolegami, w nowym środowisku szkolnym i kontunuowanie pracy terapeutycznej we współpracy z rodzicami ucznia, których relacje z dyrektorem Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Nr [...] w R. są sprawdzone z uwagi na uczęszczanie do tej szkoły ich drugiego dziecka, może przynieść oczekiwane efekty.
Organ II instancji stanął na stanowisku, że rolą każdej szkoły jest, realizacja zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, oraz zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim uczniom. Proces dydaktyczny i wychowawczy stanowią integralną całość. Uczeń, który swoją postawą narusza ogólnie przyjęte normy określone w statucie szkoły, musi liczyć się z możliwością ponoszenia konsekwencji swoich zachowań. Konsekwencje te dotyczą także D. W.
Fakt zdiagnozowania specyficznych dysfunkcji rozwojowych przejawiających się zaburzeniami emocji i zachowania u D. W., w tym nadpobudliwość, chwiejność emocjonalna, zachowania agresywne nie zwalniają ucznia z przestrzegania zasad współżycia społecznego.
W ocenie organu II instancji, pozostawienie ucznia D. W. w Szkole Podstawowej nr [...] w R. w sytuacji, gdy dotychczasowe działania dyscyplinujące nie spowodowały u niego istotnej poprawy w zachowaniu, wpływa demoralizująco na całą społeczność uczniowską, a u chłopca wzmacnia poczucie bezkarności wobec nieakceptowanych społecznie zachowań. Brak reakcji może być postrzegany przez innych uczniów jako akceptacja dla zachowań wulgarnych lub bezsilność szkoły i Kuratora Oświaty wobec łamania prawa szkolnego oraz wszelkich norm społecznych.
Organ II instancji mając na względzie słuszny interes uczniów i pracowników szkoły, do której uczęszcza D. W. oraz mając na względzie dobro D. W., uznał za zasadne przeniesienie ucznia do innej szkoły.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H. W. i K. W. – przedstawicieli ustawowych małoletniego D. W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w ktorej skarżacy wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji z powodu jej niezgodności z prawem i zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 7 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
b) art. 77 § 1 kpa, poprzez wadliwą ocenę zebranych w sprawie dowodów i dokładnego rozważenia materiału dowodowego,
c) art. 107 § 3 kpa, poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do poszczególnych dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
d) art. 108 § 1 kpa, poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Decyzji zarzucił również naruszenie prawa materialnego:
a) przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. nr 228, poz. 1490),
b) przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz. U. nr 175, poz. 1086).
W uzasadnieniu skargi podkreślili między innymi, że organ utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie dołożył należytej staranności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W postępowaniu uchybiono przepisom art. 77 § 1 kpa, który zobowiązuje organy administracji państwowej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiały dowodowe oraz art. 78 § 1 kpa.
Skarżący podnieśli, że obowiązek przeprowadzenia postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy spoczywa na organie. Organ w uzasadnieniu faktycznym nie podał przyczyn z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności, a także przyczyn dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i nie uznał zasadności argumentów.
W szczególności organ, wydając zaskarżoną decyzję, pominął opinię lekarską określającą stan zdrowia dziecka, przyczyny i charakter zaburzeń, dostarczoną w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., a także inne opinie lekarskie i psychologiczne oraz inne dokumenty potwierdzające dotychczasowe leczenie syna. Pominięcie faktycznego stanu zdrowia dziecka będącego przyczyną jego zachowań, dało organowi podstawę do błędnego stwierdzenia, iż nieletni swym zachowaniem na terenie szkoły, do której uczęszcza wykazuje przejawy demoralizacji. Z przedstawionych opinii lekarskich i psychologicznych jednoznacznie wynika, że u syna zdiagnozowane zostały "reaktywne zaburzenia przywiązania w dzieciństwie". Jak podali skarżący, charakterystycznymi objawami u dzieci, z tego rodzaju zaburzeniami, jest nieprawidłowy rozwój społeczny przejawiający się w:
- wydaje się, że nie rozumie zasad i oczekiwań społecznych,
- ma trudności z utrzymywaniem przyjaźni,
- wymaga stałego nadzoru,
- nie uczy się na błędach, pomimo karania,
- zniechęca do siebie tych, których lubi,
- często bywa agresywny,
- potrafi powiedzieć to, czego od niego się oczekuje, ale nie postępuje według własnych słów,
- miewa niekontrolowane napady złości (szału).
Nasilenie problematycznych zachowań dziecka często jest przejawem trudności z adaptacją do nawet niewielkiej zmiany w jego otoczeniu. Zachowania dziecka na terenie szkoły charakteryzujące się negatywnymi postawami w stosunku do obowiązujących w społeczeństwie podstawowych norm i zasad postępowania mają swe źródło we wczesnodziecięcych urazowych przeżyciach i pobyt w domu dziecka.
Podkreślili, że decyzja o przeniesieniu syna do innej szkoły podstawowej nie jest rozwiązaniem problemu. Wręcz przeciwnie spowoduje pogłębienie się zaburzeń występujących u dziecka. Zmiana szkoły w żadnym wypadku nie wpłynie pozytywnie na zachowanie dziecka. Szkoła Podstawowa Nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr [...] w [...], do której został przeniesiony syn, jest taką samą szkołą publiczną, jak Szkoła Podstawowa Nr [...] i nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że zmiana szkoły wpłynie na zachowanie dziecka.
Stwierdzili, że organ uchybił także przepisom art. 107 § 3 kpa. W przytoczonej decyzji pominął w uzasadnieniu oceny okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Zdaniem skarżących, organ niewłaściwie ocenił i zinterpretował działania podjęte przez szkołę mające rzekomo zminimalizować zaburzenia chłopca, nie wypełniające przepisów określonych w cytowanym wyżej rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych. Według tych przepisów, celem jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, niedostosowanym społecznie oraz zagrożonym niedostosowaniem społecznym w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych oraz przedszkolach, szkołach z oddziałami integracyjnymi oraz przedszkolach i szkołach integracyjnych, systemu organizacji kształcenia, wychowania i opieki dostosowanego kompleksowo do ich specjalnych potrzeb edukacyjnych i rozwojowych oraz możliwości psychofizycznych. Celem regulacji jest określenie nowego zakresu zadań nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem niepełnosprawnym, niedostosowanym społecznie i zagrożonym niedostosowaniem społecznym. Dla każdego ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego powinien być opracowany indywidualny program edukacyjno-terapcutyczny, dostosowany do indywidualnych potrzeb edukacyjnych i możliwości psychofizycznych ucznia oraz zindywidualizowane formy i metody pracy z uczniem.
Skarżący zarzucili również, że szkoła nie opracowała żadnego spójnego programu postępowania z dzieckiem na terenie szkoły. Organ pominął zaniedbania szkoły w procesie wychowawczym. Niezastosowanie się do zaleceń specjalistów, brak profesjonalizmu w podejściu dyrekcji do udokumentowanego schorzenia dziecka, traktowanie zachowań syna jako przejaw demoralizacji, a w konsekwencji podejmowanie pozorowanych działań oraz szereg błędnych decyzji restrykcyjnych wobec ucznia, doprowadziło do nasilenia problematycznych zachowań dziecka. Przed podjęciem wyżej wymienionych decyzji i ich skutkami, skarżący każdorazowo pisemnie informowali władze oświatowe. Przedstawione w uzasadnieniu decyzji działania podjęte przez szkołę mające rzekomo poprawić warunki wychowawcze chłopca to działania pozorowane, nie wypełniające przepisów określonych w cytowanym wyżej rozporządzeniu. Organ nie dokonał oceny postępowania dyrektora szkoły, w szczególności nie dokonał prawnej oceny obowiązków ciążących na szkole, a wynikających z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych.
W ocenie skarżących, niezasadnym i sprzecznym z zebranym materiałem dowodowym jest stwierdzenie organu, iż zaproponowany przez dyrektora szkoły sposób realizacji indywidualnego nauczania, prowadzonego w odrębnym pomieszczeniu po godzinach nauki innych dzieci nie został zaakceptowany przez rodziców. Zaproponowany tryb indywidualnego nauczania jest właściwy dla dzieci starszych, posiadających umiejętność samodzielnego uczenia się, ale przede wszystkim, był sprzeczny z opinią lekarską i orzeczeniem Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej nr [...] w R.
Izolacja dziecka w domu, poza grupą rówieśniczą, nie wchodziła w grę, ze względu na dobro i stan zdrowia dziecka. Syn nie mógłby korzystać ze świetlicy szkolnej, nie mógłby uczestniczyć w innych zajęciach szkolnych, zostałby wyizolowany ze środowiska szkolnego. Jako rodzice dziecka skarżący nie zgodzili się na zaproponowany w decyzji tryb prowadzenia zajęć indywidualnego nauczania w izolacji, szkodliwy dla dziecka w perspektywie czasu, uzasadniony charakterem dysfunkcji emocjonalnej syna, polegającej na zaburzeniu więzi społecznych, tj. umiejętności funkcjonowania poza domem, trudności z adaptacją w innych środowiskach, co jednoznacznie wynika z dostarczonych opinii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej zwanej Ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tej regulacji Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę, aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione
Podstawę zaskarżonej decyzji, stanowi art. 39 ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), zgodnie z brzmieniem którego, kurator oświaty może na wniosek dyrektora szkoły przenieść ucznia objętego obowiązkiem szkolnym do innej szkoły.
Decyzja wydawana na przytoczonej wyżej podstawie należy do kategorii decyzji uznaniowych.
Sąd administracyjny, badając skargę w takiej sprawie, kontroluje, czy organ, który ją wydał nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Ustalenie, czy istnieją podstawy do złożenia wniosku opisanego w powołanym wyżej przepisie, a następnie przeniesienia ucznia do innej szkoły, musi jednak nastąpić w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Tak więc organ podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie przeniesienia ucznia do innej szkoły, związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania.
W szczególności winien on przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest zobowiązany również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, Minister Edukacji Narodowej uchybił wskazanym regułom postępowania, i to w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez niewyczerpujące i mało wnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego.
Przede wszystkim podkreślić należy, że sprawa jest niezwykle trudna, bowiem z jednej strony należy wyważyć interes ogółu uczniów szkoły, a z drugiej strony interes D. W., który został zakwalifikowany do indywidualnego toku nauczania i jest dzieckiem trudnym.
Należy zgodzić się z Ministrem Edukacji Narodowej, że rolą każdej szkoły jest obok realizacji zadań dydaktycznych, prowadzenie działalności wychowawczej, skierowanej do powierzonych jej opiece uczniów.
Również należy zgodzić się, że dyrektor szkoły ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo wszystkim uczniom.
Natomiast uczeń, który swoją podstawą narusza ogólnie przyjęte normy określone w statucie szkoły, powinien liczyć się z możliwością ponoszenia konsekwencji swoich zachowań.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, nie można pominąć faktu, że D. W. jest dzieckiem chorym, co bezspornie wynika z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Jego zachowanie jest więc wynikiem choroby. W takiej sytuacji organ powinien w granicach prawa, nie karać chłopca, tylko podjąć działania zmierzające do pomocy w poprawieniu i przezwyciężeniu zaistniałej sytuacji. Jak wynika z materiału znajdującego w aktach administracyjnych, przeniesienie D. W. do klasy równoległej w ramach tej samej szkoły, nie poprawiło, ale jeszcze pogorszyło sytuację, polegającą na agresywnym zachowaniu D. W.
Być może rzeczywiście chłopca trzeba przenieść do innej szkoły, ale w ocenie Sądu, argumentacja podana przez organ dlaczego właśnie do Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w R., jest nieprzekonująca. Organ wskazuje jedynie, że do tej szkoły chodzi siostra chłopca, co dla rodziców będzie wygodne.
W ocenie Sądu, problem D. W. jest głębszy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien jeszcze raz przeanalizować materiał zgromadzony w niniejszym postępowaniu, a następnie uzupełnić go przez nową specjalistyczną opinię lekarską, czy orzeczenie Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, przez wyjaśnienie, czy przeniesienie D. W., do innej szkoły będzie dla niego korzystne, czy nie odbije się ujemnie na jego stanie psychicznym i emocjonalnym oraz o ewentualne wskazanie szkoły, która będzie w stanie zapewnić mu odpowiednią do jego stanu opiekę i możliwość pobierania nauki.
W ocenie Sądu, tylko wiedza specjalistyczna jest w stanie rozwiązać w sposób odpowiedzialny bardzo trudny problem, jaki występuje w sprawie niniejszej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło