II SA/Wa 1353/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Andrzej Kołodziej, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi I. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2) zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Prezydenta [...] na rzecz I. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Dzielnicy [...] uchwała nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. odmówił zakwalifikowania i umieszczenia I. M. na liście osób oczekujących na najem lokalu. Uchwała została podjęta na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonania zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) oraz na podstawie § 22 ust. 2 pkt 2 w związku z § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 z dnia 13 sierpnia 2009 r., poz. 3937 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że I. M. wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...]. Ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu bez zgody jego właściciela oraz brak jest dokumentów potwierdzających jej zamieszkiwanie w lokalu [...], albowiem wizje w lokalu, przeprowadzone przez pracowników [...], potwierdzają zamieszkiwanie w tym lokalu tylko 1 osoby (najemcy). Z uwagi na powyższe wniosek został rozpatrzony negatywnie. Pełnomocnik I. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę. Uchwale zarzucił naruszenie art. 7, art. 12 §1 i art. 77 §1 Kpa, poprzez nierzetelnie przeprowadzone postępowanie administracyjnego oraz nienależyte rozpatrzenie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a co za tym idzie wydania uchwały o nie zakwalifikowaniu i nie umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu na podstawie źle ocenionego materiału dowodowego. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości wraz z zasądzeniem na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż skarga została poprzedzona bezskutecznym wezwaniem organu do zaprzestania naruszenia prawa. Na okoliczność wadliwego ustalenia, że zamieszkiwanie przez skarżącą w lokalu [...], odbywa się bez zgody właściciela (to jest Zarządu Dzielnicy [...]) wskazał na następujące dowody: - załącznik nr 2 do umowy najmu przedmiotowego lokalu, zawartej w dniu 25 czerwca 2001 r., dotyczącego opłat czynszu i świadczeń w każdej wyszczególnionej pozycji wskazuje rozliczenia na dwie osoby; - stroną powyższej umowy najmu był małoletni syn skarżącej, reprezentowany przez matkę i oczywistym jest to, że sprawowała ona opiekę nad synem i zamieszkała razem z nim. Zatem wynajmujący zgadzał się i nadal zgadza się na to, aby wnioskodawczyni zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] - wizja lokalu przeprowadzona przez pracowników lokalu, wykazała przebywanie w tym lokalu właśnie skarżącej, gdyż tylko ona z mieszkańców była obecna w tym lokalu w trakcie wizji. W uzasadnieniu skargi wytknięto także nielogiczność zawartych w uzasadnieniu uchwały stwierdzeń. Organ twierdzi, iż skarżąca w ogóle przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje, oraz jednocześnie stwierdza, iż zamieszkuje w nim bez zgody wynajmującego (porównanie pisma organu z dnia [...] marca 2013 r. – aktach administracyjnych sprawy i uzasadnienia uchwały). Nadto, w ocenie skarżącej, o niezamieszkiwaniu w lokalu nie może świadczyć zgłoszenie przez nią innego adresu do korespondencji. Organ nie ustosunkował się także do przedstawionego mu przez skarżącą, na wyraźne żądanie organu, zaświadczeń sąsiadów potwierdzających okoliczność zamieszkiwania jej w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Dzielnicy [...], wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że uchwała jest prawidłowa. Syn skarżącej uzyskał pełnoletność w 2003 r., a skarżąca w przedmiotowym lokalu zameldowała się na pobyt stały dopiero w dniu [...] sierpnia 2005 r. W latach 2003-2005 posiadała zameldowanie w [...]. Syn skarżącej zawarł związek małżeński i w lokalu została zameldowana jego żona na okres od dnia [....] sierpnia 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. Z oświadczenia skarżącej wynika, iż od czerwca 2011 r. wynajmowała wspólnie z koleżanką mieszkanie w [...], jednakże mimo zobowiązania do przedstawienia umowy najmu, skarżąca umowy tej nie przedstawiła. Skarżąca wolę zamieszkania w przedmiotowym lokalu wyjawiła dopiero we wrześniu 2012 r., w związku z opuszczeniem tego lokalu przez synową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola taka obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zaskarżona uchwała dotyczy aktu organu samorządu terytorialnego, skierowanego do konkretnego obywatela – strony skarżącej. Skarga jest zasadna. Integralną częścią zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] jest jej uzasadnienie. Poza wskazaniem przepisu prawnego w uzasadnieniu uchwały należy pokrótce wyjaśnić dlaczego daną sprawę rozstrzygnięto w taki a nie inny sposób. Należy zatem wskazać jaki w tej sprawie zebrano materiał dowodowy i jakie wnioski z analizy tego materiału były istotne do dokonania subsumcji materiału dowodowego z przywołanym przepisem prawa. Zarząd Dzielnicy [...] wskazał na § 22 ust. 2 pkt 2 w związku z § 22 ust. 5 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, jako na przepis prawa uzasadniający przedmiotowe rozstrzygniecie, jednakże w żaden sposób nie odniósł się do zebranego w niniejszej sprawie obszernego materiału dowodowego. Wskazane w uzasadnieniu uchwały stwierdzenie, iż wnioskodawczyni zamieszkuje w przedmiotowym lokalu nr [...], stanowiącym własność [...], bez zgody właściciela tego lokalu, przy jednoczesnym stwierdzeniu, w tymże lakonicznym uzasadnieniu, iż brak jest dokumentów potwierdzających zamieszkiwanie skarżącej w przedmiotowym lokalu, stanowi oczywistą sprzeczność. Nadto z uzasadnienia uchwały nie wynika z jakich okoliczności organ wywodzi każde z tych sprzecznych twierdzeń. Zatem ma racje strona skarżąca, zarzucając uchwale podjecie jej z naruszeniem podstawowych zasad oceny materiału dowodowego. Jednakże nie chodzi tu, o naruszenie wskazanych w skardze przepisów Kpa, gdyż przepisy te nie mają wprost zastosowania do podejmowania uchwał samorządowych, ale chodzi tu o brak rzetelnego uzasadnienia zaskarżonej uchwały: brak oparcia ustaleń na prawidłowym stanie faktycznym, odnoszącym się do oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, brak wyjaśnienia, którym ustaleniom i dlaczego dano wiarę oraz wyjaśnienia przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Tak naprawdę nie wiadomo dlaczego podjęto w niniejszej sprawie rozstrzygniecie odmowne i jakie okoliczności sprawy i w jaki sposób udowodnione, uzasadniały takie rozstrzygniecie. Zaś uzasadnienie podjętej uchwały nosi cechy dowolności i arbitralności i dlatego wymyka się spod racjonalnej kontroli. Powyższe istotne wady uzasadnienia uniemożliwiają kontrolę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny podjętej uchwały. Brak zebrania i omówienia materiału dowodowego w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały poniekąd usiłuje zniwelować uzasadnienie odpowiedzi na skargę, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przede wszystkim ocenia prawidłowość aktu jakim jest przedmiotowa uchwała w raz z jej integralną częścią, którą stanowi jej uzasadnienie. W żaden sposób nie można uzasadnienia tego zastąpić uzasadnieniem odpowiedzi na skargę. Nadto także i uzasadnienie odpowiedzi na skargę nie porusza istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy zagadnień. Dlatego z uwagi na powyższe wady należało zaskarżoną uchwałę wyeliminować z obrotu prawnego, poprzez stwierdzenie jej nieważności. Zarząd Dzielnicy [...] ponownie rozpatrzy wniosek I. M. w sprawie zakwalifikowania i umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu. Organ winien w uzasadnieniu uchwały, podjętej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, omówić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień: - właściwości Dzielnicy [...] do rozpatrzenie wniosku; - oceny przesłanek leżących po stronie skarżącej i warunkujących zakwalifikowanie oraz umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu. W niniejszej sprawie organ nawet nie próbował wyjaśnić statusu skarżącej jako matki małoletniego najemcy komunalnego lokalu mieszkalnego i jej uprawnień wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz dalszej sytuacji jej faktycznego zamieszkania w tym lokalu po uzyskaniu przez syna pełnoletniości. W szczególności wskazać i wyjaśnić należy, iż miejscem zamieszkania jest ten lokal, w którym koncentruje się podstawowe życie jego mieszkańca. Przy czym związek ten musi nosić cechy pewnej trwałości, a nie przypadkowości (np. wyjazd czasowy związany z chwilowo wykonywaną pracą). W takich też kategoriach należy oceniać związek skarżącej z przedmiotowym lokalem [...], jak i ewentualne jej zamieszkiwanie w [...] czy w lokalu w [...]. Rozważając powyższe należy ustalić czy zmiany adresów miały charakter trwały, czy nosiły one znamiona miejsc zamieszkania, w których koncentruje się podstawowe życie mieszkańca. Również organ winien baczyć, iż od czasu uzyskania przez syna skarżącej przedmiotowego lokalu, to jest od 2001 r., upłynęło już ponad kilkanaście lat dlatego należy wskazać, co konkretnie takiego nastąpiło, iż skarżąca nie chce mieszkać z synem i stara się o uzyskanie odrębnego lokalu z zasobu lokali komunalnych. Jak wygląda sytuacja mieszkaniowa syna skarżącej i jego małżonki i czy ma ona wpływ na sytuację mieszkaniową skarżącej. Odnieść się wreszcie należy do informacji uzyskanych od sąsiadów zamieszkujących pobliskie lokale w budynku [...], na temat gdzie koncentruje się życie skarżącej. Pomocne tu także może być ustalenie w jaki sposób i na ile osób były rozliczane świadczenia za cały czas najmu przedmiotowego lokalu (to jest od 2001 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wypowiada się czy wniosek skarżącej powinien zostać uwzględniony. O tym musi zdecydować prawidłowo podjęta uchwała Zarządu Dzielnicy [...], zaś w jej uzasadnieniu należy rzetelnie i w sposób przekonujący podać powody podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niedopuszczalne jest lekceważące traktowanie spraw mieszkaniowych obywateli i rozstrzyganie tych spraw bez należytej wnikliwości. Zarząd Dzielnicy [...] musi dostrzegać, iż materia niniejszego rozstrzygania – sprawy mieszkaniowe obywateli – dotyczą bardzo istotnej sprawy dla ludzkiej egzystencji, stąd też sprawy takie powinny być załatwiane rzetelnie, wnikliwie i sprawnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 147 § 1 oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.