II SA/Wa 1357/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Komendant Główny Policji działając na podstawie art.135k ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz.2067 ze zm.) odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...] o uznaniu K. S. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko: [...] K. S. (funkcjonariusz, obwiniony, skarżący) obwinionemu o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 14 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" ze względu na to, że odwołanie zostało wniesione po terminie określonym w art. 135k ust. 1 cytowanej ustawy. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem nr [...] Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] K. S. - słuchaczowi szkolenia zawodowego podstawowego, oznaczonego symbolem [...] organizowanego i prowadzonego przez Centrum Szkolenia Policji w [...], pełniącemu służbę jako kursant Drużyny [...] Plutonu Prewencji [...] Kompanii Prewencji [...] Oddziału Prewencji Policji w [...]. Z dniem [...] grudnia 2017 r. obwiniony ukończył szkolenie zawodowe podstawowe, wobec czego został wyłączony ze stanu słuchaczy Centrum Szkolenia Policji w [...] i w związku z powyższym jego przełożonym dyscyplinarnym został Komendant Wojewódzki Policji w [...]. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego obwiniony ustanowił swoim obrońcą [...] P. S. - policjanta z Komendy Powiatowej Policji w [...]. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone obwinionemu i jego obrońcy w dniu [...] marca 2018 r. W dniu [...] marca 2018 r. (data stempla pocztowego), uchybiając terminowi określonemu w art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, obrońca obwinionego - za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] - wniósł do Komendanta Głównego Policji odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W myśl art. 135f ust. 6 przywołanej ustawy, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Ponadto zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono. W myśl art. 135p ust. 1 wymienionej ustawy - zdanie pierwsze - w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Mając na uwadze powyższy przepis należy wskazać, iż termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym. Powyższe wynika z treści art. 122 § 2 kpk, zgodnie z którym zawite są terminy do wnoszenia środków zaskarżenia oraz inne, które ustawa za zawite uznaje. Oznacza to, że wniesienie odwołania po upływie zawitego terminu jest bezskuteczne. W przedmiotowej sprawie ustalono, że orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. zostało doręczone obwinionemu osobiście w dniu [...] marca 2018 r., zaś jego obrońcy tego samego dnia, za pośrednictwem jego przełożonego. W treści orzeczenia zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Jak wynika z materiałów, obrońca obwinionego odwołanie przesłał z [...] nadając pismo na poczcie w dniu [...] marca 2018 r., natomiast termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] marca 2018 r. Tym samym – zgodnie z dyspozycją cytowanego wyżej art. 135o ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy – zaskarżone orzeczenie stało się prawomocne i dalsze rozpatrywanie przedmiotowej sprawy pod względem merytorycznym byłoby bezprzedmiotowe i nieuprawnione. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 135k ust. 3 ustawy o Policji wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Skargę na powyższe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił bezpodstawne przyjęcie przez organ ,że orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. zostało doręczone obwinionemu osobiście w dniu [...] marca 2018 r., zaś jego obrońcy tego samego dnia, za pośrednictwem jego przełożonego. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że Orzeczenie NR [...] z dnia [...] marca 2018 roku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] osobiście odebrał w sekretariacie KPP w [...] w dniu [...] marca 2018 r., co potwierdzone zostało w książce korespondencji wpływowej w rubryce [...]. Wskazał, że pomimo iż rzeczona decyzja wpłynęła do KPP w [...] marca 2018 r., o czym świadczy kolumna nr [...] z datą wpływu, to jednak odebrał ją w poniedziałek tj. [...] marca br., co też zostało zaznaczone przez pracownika sekretariatu Panią B. N., która odręcznie zapisała w tej kolumnie przy pozycji [...] cyfrę [...], umieszczając ją w nawiasie, co oznacza dzień odbioru przeze mnie korespondencji. Powyższe wynika również z faktu, iż w okresie od [...] do [...] marca br. zarówno nie pełnił służby, jak i nie był w pracy, albowiem odbierał w tym czasie dni wolne za ponadnormatywne nadgodziny służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uchylenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. {tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Komendanta Głównego Policji, wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji . Wskazać należy, że postępowanie dyscyplinarne policjantów jest szczególnego rodzaju postępowaniem. Nie jest to indywidualna sprawa administracyjna rozpatrywana w formie decyzji administracyjnej. Ustawodawca zdecydował się bowiem na kompleksowe uregulowanie kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów w Rozdziale 10 w/w ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, w którym to oprócz materialnoprawnych regulacji zawarł także regulacje procesowe. W związku z tym do postępowania dyscyplinarnego nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2007 r" sygn.akt I OSK 1518/06, publ. LEX nr 447371). Właściwość sądu administracyjnego do kontroli orzeczeń wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do funkcjonariuszy Policji wynika jednakże z przepisu art. 3 § 3 p.p.s.a. oraz art. 138 ww. ustawy o Policji. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2015r. , Nr [...], narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie została uwzględniona. Niesporne jest w sprawie, w wyniku przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] marca 2018 r., Nr [...] - wydanym na podstawie art. 135 j ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, orzekł o uznaniu skarżącego K. S. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Z akt sprawy niewątpliwie także wynika, że skarżąca w toku postępowania dyscyplinarnego korzystała z pomocy ustanowionego obrońcy w osobie [...] P. S. Zgodnie z treścią art. 135f ust.6 w/w ustawy o Policji, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Istotny jest przy tym przepis art.135j ust.2 ustawy o Policji, który w sposób taksatywny wylicza elementy, które organ obowiązany jest zamieścić w wydanym w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczeniu. I tak orzeczenie takie powinno zawierać: 1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego; 2) datę wydania orzeczenia; 3) stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego; 4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną; 5) rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia; 7) pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania; 8) podpis, z podaniem stopnia, imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego, oraz pieczęć jednostki organizacyjnej Policji. Niewątpliwe jest w sprawie, że opisane wyżej orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r.., Nr [...] doręczone zostało tak skarżącemu , jak i jego obrońcy. Orzeczenie powyższe zawierało pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania o treści następującej;,, Od niniejszego orzeczenia obwinionemu przysługuje prawo wniesienia odwołania do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Ze znajdujących się w aktach sprawy potwierdzeń odbioru wynika, że doręczenie skarżącemu dniu [...] marca 2018 r. przedmiotowego orzeczenia wydano w dniu [...] marca 2018 r., natomiast obrońcy skarżącego orzeczenie to doręczone zostało w dniu [...] marca 2018 r. Odwołanie od opisanego wyżej orzeczenia sporządzone przez obrońcę skarżącego, wysłane zostało przesyłką poleconą w dniu [...] marca 2018 r. (data stempla pocztowego). Organ odwoławczy opierając na powyższych ustaleniach, wydając zaskarżone postanowienie odmawiające przyjęcia w/w odwołania, stwierdził, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu, przyjmując, iż ostatni dzień terminu do wniesienia owego odwołania przypadał na dzień 24 marca 2018r., licząc tym samym początek terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia skarżącemu i jego obrońcy opisanego wyżej orzeczenia organu I instancji, a co miało miejsce, zdaniem organu, w dniu 17 marca 2018 r. Mając na uwadze treść powyższego pouczenia, zawartego w w/w orzeczeniu organu I instancji, Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie miało miejsce uchybienie terminu do wniesienia odwołania, z tej to przede wszystkim przyczyny, iż w pouczeniu tym nie zamieszczono informacji (regulacji) o sposobie liczenia terminów przy składaniu odwołania (cyt. wyżej art. 135f ust. 6 zdanie drugie), co pozwala na stwierdzenie, iż owe pouczenie nie było kompletne (pełne). Powyższe uchybienie jest o tyle istotne, że treść zamieszczonego w orzeczeniu organu I instancji "Pouczenia", cyt.: "(...) przysługuje prawo wniesienia odwołania (...) w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia" - wskazuje, że termin liczony będzie od doręczenia, czyli skoro obrońcy skarżącego, jak wskazuje w skardze, orzeczenie organu I instancji doręczone zostało w dniu 19 marca 2018r., to w ocenie Sądu , w okolicznościach tej sprawy nie można zarzucić, iż wniesienie odwołania w dniu 26 marca 2018r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien zweryfikować termin doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego obrońcy skarżącego. Podkreślić przy tym należy, że osoba, która działa w zaufaniu do organu, uznaje, iż zamieszczone w decyzji - orzeczeniu pouczenie jest prawidłowe, zatem stosując się do niego - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie może ponosić z tego powodu szkody. Zważyć przy tym także należy, że zawarcie pouczenia o sposobie liczenia terminów przy składaniu przedmiotowego odwołania była o tyle istotna, iż jest to regulacja szczególna, innymi słowy odmienna niż chociażby w postępowaniu administracyjnym (art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a.), gdzie zasadą jest 14-dniowy termin do złożenia odwołania, liczony od dnia doręczenia, jak i postępowaniu karnym, gdzie ugruntowany jest pogląd, że: "jeżeli wyrok z uzasadnieniem zostanie doręczony oskarżonemu i jego obrońcy w różnym czasie, to termin do wniesienia apelacji biegnie zarówno dla oskarżonego, jak i dla jego obrońcy od daty późniejszego doręczenia" (por.J. Grajewski, L.K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom II, art. 425-673, Zakamycze, 2006). Powyższe ustalenia wskazują zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, jak i pominięciem zasady " in dubio pro adione ", wynikającej m.innymi tak z przepisu art.45 ust.1 Konstytucji R.P., jak i z przepisu art.6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności /Dz.U. z 1993r, Nr 61, poz.284 ze zm./ - w myśl której, w wypadkach wątpliwych należy wypowiadać się na rzecz otwarcia drogi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez niezawisły Sąd. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zapadły w dniu 2 października 2014r. w sprawie oznaczonej sygn. akt IV S.A./Wr 267/14, a także w dniu 16 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 274/14 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 156/15 akt wydany w podobnej sprawie i w identycznym stanie prawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.