II SA/Wa 1362/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-30
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Sławomir Antoniuk, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby wynoszący niecałe 2 lata na rzecz państwa totalitarnego, w zestawieniu z ponad 28-letnim okresem służby, może być uznany za "krótkotrwałą służbę" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a rzetelne wykonywanie obowiązków po 12 września 1989 r., nawet bez narażenia życia lub zdrowia, spełnia przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 2 tej ustawy, uzasadniając wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres niespełna 2 lat służby na rzecz państwa totalitarnego, w kontekście ponad 28-letniego okresu służby, należy uznać za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto, sąd stwierdził, że rzetelne wykonywanie obowiązków po 12 września 1989 r., potwierdzone pozytywnymi opiniami, awansami i odznaczeniami, spełnia przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 2, nawet jeśli nie wiązało się z bezpośrednim narażeniem życia lub zdrowia, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji odmawiającej wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła o wyłączenie stosowania przepisów art. 15c, 22a i 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powołując się na swoją długoletnią służbę, brak postępowań dyscyplinarnych i awanse. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego (niecałe 2 lata) nie był "krótkotrwały" i brak jest dowodów na narażenie życia lub zdrowia. Skarżąca zakwestionowała tę interpretację, wskazując na proporcję okresów służby oraz dowody na rzetelność i związek inwalidztwa ze służbą. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję
J. W. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową") zaskarżając przedmiotową decyzję w całości.
J. W. wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową").
W uzasadnieniu wniosku J. W. przedstawiła przebieg swojej służby. Ww. podkreśliła, że w trakcie ponad 28-letniej służby była wielokrotnie nagradzana i wyróżniana za realizację zadań w sposób profesjonalny i wzorowy. Co więcej, strona wskazała, że nigdy nie toczyło się wobec niej postępowanie dyscyplinarne, a jej awanse były niezależne od sprawowania władzy przez poszczególne partie polityczne. Wnioskodawczyni, zaznaczyła, że do swojej pracy zawsze podchodziła profesjonalnie i z pełnym zaangażowaniem, dzięki czemu przełożeni mogli zawsze na niej polegać. J. W. podkreśliła, że wielokrotnie brała udział w czynnościach, w trakcie których narażała swoje zdrowie i życie.
Analizując niniejszą sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lipca 2017 r., postanowił odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że J. W. została zwolniona ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w dniu [...] stycznia 2017 r. i ma określone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Z pisma z dnia [...] maja 2017 r. z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącego Informację o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] sierpnia 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 1 rok, 11 miesięcy i 8 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 28 lat, 5 miesięcy i 16 dni (od dnia [...] sierpnia 1988 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.). Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z dnia [...] maja 2018 r. (nr [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby J. W. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.
Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. ( [...]) przekazał informacje dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że J. W. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki. Z informacji dotyczącej przebiegu służby wnioskodawczyni wynika, że w trakcie służby w Policji ww. zajmowała kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miała podwyższane uposażenie zasadnicze oraz dodatek funkcyjny i służbowy, była awansowana w stopniu służbowym, otrzymywała nagrody pieniężne, a także pozytywnieją opiniowano. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującej karach dyscyplinarnych. We wskazanych dokumentach zaznaczono, że wnioskodawczyni została odznaczona Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę. Ponadto w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział J. W. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jej zdrowia i życia.
Na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz
2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Organ wskazał, że ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie. Należy zaznaczyć, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, fundamentalne znaczenie ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.
Analizując pierwszą z przesłanek formalnych organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza.
Organ przyjął, że całkowity okres służby J. W. wynosi 28 lat, 5 miesięcy i 16 dni. W sytuacji, w której służba zainteresowanej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku, 11 miesięcy i 8 dni, to zdaniem organu nie można mówić tutaj o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Prawie dwuletni okres wykonywania zadań i obowiązków nie może być uznany za tymczasowy. Strona mogła w sposób kompleksowy zapoznać się ze specyfiką stawianych przed nią zadań oraz charakterem służby.
W zakresie analizy spełnienia przesłanki rzetelności pełnionej służby, należy wskazać, że organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez J. W. zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z informacji udzielonych przez Komendanta Głównego Policji wynika, że ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Przy czym zaznaczenia wymaga, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z niego prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
Reasumując, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
J. W. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...].
Decyzji tej zrzucała naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art.7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a.
Skarżąca podnosiła, że w swojej decyzji Minister wskazał, iż w zakresie analizy spełnienia przesłanki rzetelności pełnienia służby, organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby przez skarżącą po dniu 12 września 1989 r., jednakże zdaniem organu brak jest jakichkolwiek dowodów, by służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia funkcjonariusza. Organ, zdaniem skarżącej, nie wziął pod uwagę orzeczenia nr [...] Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w [...]. Przed odejściem ze służby skierowano mnie na badania lekarskie, w wyniku czego - wobec wykrytych schorzeń zaliczono ww. do III grupy inwalidztwa oraz uznano związek inwalidztwa ze służbą. Utrata zdrowia wiązała się z pełnieniem służby w trudnych warunkach i przy pełnym zaangażowaniu w wykonywane zadania, W konsekwencji organ błędnie stwierdził, iż służba nie była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.
Skarżąca zakwestionowała również wykładnię przesłanki "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." na rzecz "totalitarnego państwa", zaprezentowaną przez organ. W tym zakresie nie zgadzam się z argumentacją Ministra. Podnosiła, że okres służby, obejmujący czas między dniem [...] sierpnia 1988r., a dniem [...] lipca
1990 r. wynosił 1 rok, 11 miesięcy i 8 dni. Całkowity okres mojej służby wynosi 28 lat, 5 miesięcy i 16 dni . Służba pełniona przed 31 lipca 1990 roku stanowi więc 6,7%
całości służby. Spełniała więc kryterium "krótkotrwałości służby", o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej.
Podnosiła, że pojęcie to należy interpretować jako wyraźną przewagę czasową okresu służby po 31 lipca 1990 r nad okresem służby przed tą datą. Za tą argumentacją przemawiają względy intuicyjnie wyczuwanego poczucia sprawiedliwości. Nie można, w imię irracjonalnie pojmowanej "sprawiedliwości społecznej" oraz niczym nieusprawiedliwionej represji, przekładać okresu służby na rzecz intencjonalnie zdefiniowanego "państwa totalitarnego" ponad wieloletnią służbę na rzecz wolnej i demokratycznej Ojczyzny.
Wskazywał, iż zdaniem organu, przez okres służby na rzecz państwa totalitarnego mogła zapoznać się ze specyfiką stawianych zadań i charakterem służby. Skarżąca podkreślała, że wstąpiła do służby w dniu [...] sierpnia 1988r., a w okresie służby prowadziła postępowania przygotowawcze w sprawie fałszowania wniosków o wydanie paszportu, czy dowodu osobistego przez osoby dopuszczające się przestępstw kryminalnych a nie politycznych, postępowanie w sprawie wypadku kolejowego, czy sfałszowania zaproszenia na [...]. Dnia [...] kwietnia 1990r. urodziła córkę - mając na uwadze czas ciąży, zwolnienia lekarskiego oraz urlopu macieżyńskiego - okres "zapoznawania się z charakterem służby", ulega znacznemu skróceniu, czego organ nie zauważył.
Wskazywał, że po dniu 12 września 1989 r. powierzone mi zadania i obowiązki wykonywał rzetelnie. Świadczą o tym dokumenty z przebiegu mojej służby zgromadzone także w aktach osobowych, a zwłaszcza: pozytywne opinie służbowe, nagrody pieniężne, awanse w stopniu, awanse na wyższe stanowiska służbowe, odznaczenie Srebrnym Medalem Za Długoletnią Służbę. Służbę w Policji rozpoczęłam w stopniu [...] na stanowisku [...] Wydziału [...], natomiast ze służby odeszłam w stopniu [...] ze stanowiska [...] Wydziału [...]KMP w [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie natomiast do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, (w oparciu o który to przepis została wydana skarżona decyzja) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
(1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz
(2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Sposób sformułowania powołanej normy prawnej wskazuje na to, że przesłanki wymienione w art. 8a w pkt. 1 i 2 ww. ustawy powinny być spełnione łącznie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w cytowanym wyżej przepisie ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Takie rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy wynika z wykładni językowej. Zgodnie z jej regułami, czyli regułami języka polskiego (tzw. znaczeniem słownikowym), techniką legislacyjną (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej - Dz. U. z 2016 r., poz. 283), logiką formalną (znajdującą zastosowanie do rachunku zdań) oraz utrwaloną praktyką orzeczniczą - użycie spójników: "i", "oraz", lub "łącznie" reprezentuje koniunkcję łączną, czyli taki rodzaj relacji między zdaniami, w których zdania (wyrażenia) poprzedzające i następujące po spójniku muszą być zastosowane kumulatywnie (łącznie).
Decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga przede wszystkim zbadania, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanego przepisu prawa, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy, oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, tj. czy rozstrzygnięcie nie nosi charakteru dowolnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405). W sprawach uznania administracyjnego sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zawierający wymienione wyżej przesłanki oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne. Dokonanie przez organ w uzasadnieniu decyzji interpretacji tych pojęć, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy jest obligatoryjne.
Przechodząc już do analizy podstawy prawnej skarżonego rozstrzygnięcia podkreślić należało, iż przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" które to pojęcia definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", w którym Minister może wyłączyć stosowanie wobec funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Organ wskazał, że całkowity okres służby skarżącego wynosi 28 lata, 5 miesięcy i 16 dni, natomiast służba pełniona na rzecz totalitarnego państwa w przedmiotowej sprawie wynosi 1 rok, 11 miesięcy i 8 dni.
W ocenie Sądu, organ dokonał błędnej oceny przesłanki "krótkotrwałości". Okres służby przez niespełna 2 lata na rzecz państwa totalitarnego z zestawieniem całości służby (ponad 28 lat ) należy bowiem potraktować jako okres "krótkotrwały" gdy weźmie się pod uwagę w jakim kontekście ustawodawca posłużył się tym pojęciem. Niewątpliwie użyte zostało ono w odniesieniu do okresu zatrudnienia (służby). Należało więc rozważyć, jakie okresy pracy określa się pojęciem "krótkotrwałe" przede wszystkim z perspektywy osoby, która nabyła już uprawnienia emerytalno-rentowe po przepracowaniu kilkunastu lub kilkudziesięciu lat. Te przypadki musiał mieć bowiem przede wszystkim na względzie prawodawca, przyjmując wskazaną regulację, dotyczącą także świadczeń emerytalnych i rentowych funkcjonariuszy. Z tej perspektywy zasady doświadczenia życiowego potwierdzają, że pojęcie krótkotrwałej pracy odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Zatem z perspektywy służby (w stanie faktycznym niniejszej sprawy przeszło 28 lat) okres niespełna 2 letni powinien być określony jako krótkotrwały (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 03.06.2019r., sygn. akt II SA/Wa 2346/18; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.11.2019r., sygn. akt II SA/Wa 1029/19, nie publ.). Nie może też uiść uwadze organu, że w przedmiotowej sprawie funkcjonariuszka została zaliczona do III grupy inwalidzkiej a inwalidztwo pozostaje w związku z służbą.
Przechodząc natomiast do wykładni art. 8a ust.1 w pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, nieuprawnionym jest wywodzenie przez organ, iż o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy funkcjonariusz pełnił służbę w policji z narażeniem zdrowia lub życia. Twórca przepisu art.8a omawianej ustawy nie sformułował bowiem takiej przesłanki dla uzasadnienia możliwości wyłączenia stosowania przepisów obniżających pobierane świadczenie. Użyte w pkt 2 sformułowanie "w szczególności" nie statuuje bowiem kolejnej, odrębnej przesłanki. Nie stanowi ograniczenia kryterium rzetelności jedynie do przypadków narażania życia czy zdrowia. Zgodnie z literalnym brzmieniem zwrot "w szczególności" podkreśla tylko pewną wyjątkową okoliczność ("wartość dodana"), nie zamykając jednak katalogu sytuacji do których się odnosi przepis. Artykuł 8a ust.1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, nie dotyczy zatem tylko sytuacji związanych z narażeniem zdrowia i życia funkcjonariuszy, które stanowią jedynie swoiste wyróżnienie dla funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w najbardziej niebezpiecznych warunkach. W zakresie analizy spełnienia przesłanki rzetelności pełnionej służby organ wskazał, iż nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez funkcjonariuszkę zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z informacji udzielonych przez Komendanta Głównego Policji wynika, że ww. funkcjonariuszka rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. J. W. otrzymywała pozytywne opinie, nagrody pieniężne, awanse w stopniach, została tez odznaczona Srebrnym Medalem za Długoletnia Służbę.
W związku z dokonaną wykładnią art.8a ustawy zaopatrzeniowej należy przyjąć, iż w stosunku do skarżącej zostały spełnione obydwie przesłanki z art.8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, od istnienia których ustawodawca uzależnił możliwość wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a. Skoro bowiem strona pełniła służbę przed 31 lipca 1990 r. w wymiarze 1 roku, 11 miesiący i 8 dni, zaś cała pełniona przez stronę służba wynosiła ponad 28 lata, to już samo zestawienie powyższych okresów świadczy o tym, że służba na rzecz tzw. totalitarnego państwa była służba "krótkotrwałą" w rozumieniu ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, jak też wyjaśnioną we wcześniejszej części uzasadnienia okoliczność, iż narażenie zdrowia i życia nie jest elementem niezbędnym dla istnienia omawianej rzetelności, przesłankę oznaczoną w art. 8a ust.1 pkt 2 również uznać należało za spełnioną. Funkcjonariuszka wykonywał bowiem służbę rzetelnie, co nie jest w sprawie sporne. Rozpoczynała służbę w Policji w stopniu [...] na stanowisku [...] w Wydziale [...], natomiast ze służby odeszła w stopniu [...] ze stanowiska [...] tego Wydziału. Organ nie odpowiedział na pytanie, czy w zestawieniu z materiałem dowodowym odzwierciedlającym przebieg i charakter służby w przedmiotowej sprawie występuje "szczególny przypadek" (art. 8a ust.1), skoro przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 zostały spełnione. Tego typu zaniechania organu naruszają dyspozycję art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Przede wszystkim w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że w art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine prawodawca wskazał jedną z przykładowych okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że służba była pełniona rzetelnie. Oznacza to, że nawet nieziszczenie się warunku pełnienia służby "z narażeniem życia lub zdrowia" nie wyklucza a priori zastosowania przewidzianego ustawą wyjątku. Wykładnia językowo-logiczna prowadzi natomiast do wniosku, że brak możliwości ustalenia narażenia życia lub zdrowia, nie wyklucza zastosowania wyjątku, gdy spełnione są inne warunki (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 17 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 670/19; z dnia 17 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 829/19).
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie występuje po stronie skarżącej "szczególny przypadek". Zestawiając bowiem charakter służby i specyfikę Wydziału [...], wzorową postawę funkcjonariuszki, dobre opinie, awanse w stopniach oraz odznaczenie Srebrnym Medalem za Długoletnia Służbę, nie można mieć wątpliwości, iż skarżąca kwalifikuje się do przyjęcia, iż spełniła wymóg ustawowy określony jako "szczególny przypadek".
W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo, bowiem wydano ją z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - który to przepis organ wadliwie zinterpretował i przez to niewłaściwie ocenił stan faktyczny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Dowód na okoliczność wskazaną w skardze nie mógł zostać dopuszczony przez WSA, bowiem przeprowadzenie w powyższym zakresie dowodu uzupełniającego nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Kwestią zasadnicza i podlegającą ocenie Wojewódzkie Sądu Administracyjnego jest bowiem legalizm, czyli zgodność z obowiązującym prawem zaskarżonej decyzji. Przeprowadzenie dowodu z orzeczenia Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] lutego 2018r., nie przyczyniłby się natomiast w żaden sposób do właściwego dokonania tej oceny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło