II SA/Wa 137/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Iwona Dąbrowska, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę R. J. wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2007 r. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., sprostowanej postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2004 r., o zwolnieniu R. J. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez organ wojskowy. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową do 2004 r., ostatnio na stanowisku służbowym Zastępcy Przewodniczącego [...] w D.. W dniu [...] października 2003 r. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego wydał decyzję nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzję doręczono stronie w dniu 18 listopada 2003 r., a następnie Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. zwolnił R. J. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy z dniem [...] sierpnia 2004 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia. Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji organ wskazał na jej ewidencyjny charakter. Podał, że art. 75 ust. 1 pkt 7 wojskowej ustawy pragmatycznej z 1970 r. stanowił, iż żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego lub organ wojskowy. Powyższe wskazuje na obligatoryjny charakter decyzji o zwolnieniu, gdy decyzja właściwego organu wojskowego o wypowiedzeniu stosunku służbowego stała się ostateczna. Organ stwierdził, że cel ewidencyjny decyzji oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony. Organ powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/01, w którym Sąd wskazał, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), mówi o dwóch rozkazach: rozkazie personalnym o zwolnieniu i rozkazie personalnym o zwolnieniu wydawanym dla celów ewidencyjnych, jednakże tylko pierwszy z nich (wypowiedzenie) jest rozkazem - decyzją administracyjną wywołującą skutki w sferze zewnętrznej, natomiast drugi jest podejmowany na użytek wewnętrzny, dla celów ewidencyjnych, porządkowych i w związku z tym nie podlega kontroli sądowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. J.wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 76 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wydana została mimo, że nie upłynął 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia stosunku służbowego. Wskazał, że [...] w D. nie uległa reorganizacji, nie zlikwidowano stanowiska zastępcy przewodniczącego tej [...], a zatem nie istniała przesłanka do wypowiedzenia stosunku służbowego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie podkreślając, że decyzja o zwolnieniu, wydana dla celów ewidencyjnych, nie podlega kontroli sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Ministra Obrony Narodowej utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nie narusza bowiem prawa. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie przepisu art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, organ orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki niedopuszczalności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, organ decyzją odmawia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie organ prawidłowo stwierdził, że rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie jest decyzją, której ważność można poddać takiej ocenie. Pogląd ten jest ugruntowany w sądownictwie administracyjnym (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 23/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 83/08). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego lub organ wojskowy. Zwolnienie to następuje (w przypadku wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy) w ostatnim dniu dziewięciomiesięcznego okresu wypowiedzenia (art. 79 ust. 4), a bieg tego okresu rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia (art. 79 ust. 5). W przypadku zwolnienia wskutek upływu okresu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, wydaje się jedynie rozkaz personalny dla celów ewidencyjnych. Cel ewidencyjny oznacza zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), nie oznacza zaś zwolnienia powodującego rozwiązanie stosunku służbowego (v. wyrok Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/2001; LexPolonica nr 354435). W związku z tym, że rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, którego stwierdzenia nieważności domagał się skarżący, nie jest decyzją administracyjną wywołującą skutki w sferze zewnętrznej, nie może być oceniany na gruncie art. 156 kpa. Prawidłowo zatem organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionego rozkazu. Bezzasadne są w świetle powyższego zarzuty skargi dotyczące daty wydania rozkazu o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, dopuszczalności sprostowania niniejszego rozkazu, jak również zgodności z prawem samego wypowiedzenia stosunku służbowego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.