II SA/Wa 1395/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr BKS [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania [...] M. P. zwiększonej kwoty dodatku służbowego. Z akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego Nr 1 w S. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], odmawiającą przyznania [...] M. P. zwiększonej kwoty dodatku służbowego i utrzymującą kwotę dodatku służbowego w wysokości jaką funkcjonariusz posiadał na dzień zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej, tj. w kwocie 420 zł. Powyższą decyzję M. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 7 listopada 2005 r., sygn. akt WSA/Op 121/04 skargę oddalił. Następnie M. P. zaskarżył ten wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd II instancji wyrokiem z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I OSK 246/06 oddalił skargę kasacyjną. Wnioskiem z dnia 23 października 2006 r. M. P. zwrócił się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] marca 2004 r. z powodu zaistnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 3, 4, 5 oraz art. 145 § 2 k.p.a. Dyrektor Służby Więziennej postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] przekazał wniosek M. P. Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. celem jego rozpoznania zgodnie z właściwością organu. Decyzją z dnia 23 marca 2007 r., wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a., Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] marca 2004 r. Uzasadniając rozstrzygniecie organ podniósł, iż objęte wnioskiem strony decyzje były poddane ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie dopatrzyły się uchybień proceduralnych oraz materialno-prawnych mających wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygniecie co do istoty sprawy zawarte w prawomocnym wyroku sądowym stanowi okoliczność wyłączającą ponowne rozpoznanie danej sprawy. W tym stanie rzeczy należało odmówić żądaniu zawartemu we wniosku strony. Od tej decyzji M. P. wniósł odwołanie zarzucając jej błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mających wpływ na treść decyzji. Dyrektor Generalny Służby Więziennej, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji odmawiając wznowienia postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] marca 2004 r. prawidłowo wywiódł, iż jest związany orzeczeniami sądów administracyjnych, które poddały kontroli wskazane decyzje i nie dopatrzyły się podstaw do ich uchylenia ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), organ II instancji wskazał, iż będąc związanym oceną prawną sądów administracyjnych, nie ma możliwości dokonania własnej, innej od sądu oceny stanu faktycznego i prawnego, wobec tego wszczęcie postępowania zakończonego wydaniem decyzji objętych wnioskiem strony stało się niemożliwe. Decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2007 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono kwestionowanemu orzeczeniu jego wydanie z naruszeniem prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisów prawa i niewłaściwe ich zastosowanie, w szczególności: • art. 24 i 30 Konstytucji RP w zw. z art. 32 Konstytucji RP i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), poprzez dyskryminację strony, polegającą na odmowie wszczęcia żądanego postępowania w przedmiocie przyznania dodatku służbowego w sytuacji, gdy innym funkcjonariuszom taki dodatek był przyznawany, • art. 145 § 1 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137) poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnej ocenie prawnej sprawy. Ponadto w skardze podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności: • art. 7, 15, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przesłanek zobowiązujących organ do przeprowadzenia żądanego postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, • art. 107 § 1 w zw. z art. 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji, która ma charakter obrony przed zarzutem bezczynności, a przez to brak dbałości o bezstronność rozstrzygnięcia i niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy, • art. 138 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, • art. 7, 10 § 2, 12 i 13 k.p.a., poprzez uchylanie się od załatwienia sprawy funkcjonariusza w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Z podanych względów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zawarcie w wyroku oceny prawnej, z której będzie wynikało, iż jego wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać uwzględniony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z wszystkimi jej zarzutami należy się zgodzić. Zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, wydane w trybie nadzwyczajnym podlegają uchyleniu, albowiem Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest natomiast podstaw do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji, o co wnosił skarżący. Wskazać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcia odmawiające skarżącemu wznowienia podstępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] marca 2004 r., oparto na przepisie art. 149 § 3 k.p.a. Powołany przepis przewiduje możliwość odmowy wznowienia postępowania w formie decyzji, nie powołuje jednak przesłanek tej odmowy. Niemniej z treści art. 149 § 2 k.p.a. należy wywieść, iż decyzja o odmowie wznowienia postępowania powinna być wydana wyłącznie wtedy, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży osoba niebędąca stroną w sprawie, bądź też nie posiada ona zdolności procesowej, a działa bez przedstawiciela ustawowego, gdy żądanie wznowienia postępowania będzie dotyczyło sprawy rozstrzygniętej przez organ w innej formie prawnej niż decyzja, czy postanowienie (np. w formie umowy cywilno-prawnej, czynności materialno-technicznych, w formie zaświadczenia), gdy sytuacja strony jest kształtowana z mocy prawa, a więc bez konieczności wydawania decyzji, gdy w sprawie nie wydano decyzji ostatecznej oraz gdy strona żąda wznowienia, wskazując jako przesłanki wznowienia wady decyzji właściwe dla stwierdzenia jej nieważności. Analogicznie organ orzekający w sprawie powinien postąpić w przypadku, gdy strona złożyła wniosek po terminie określonym w art. 148 k.p.a. i nie ma podstaw do jego przywrócenia. Należy przy tym podkreślić, iż nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania, bowiem ustalenie tych podstaw może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowieniowego (patrz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, s. 675). W niniejszej sprawie organ administracji odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2005 r., sygn. akt WSA/Op 121/04, oddalający skargę M. P. na decyzje objęte wnioskiem strony skarżącej o wznowienie postępowania oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I OSK 246/06, potwierdzający prawidłowość zaskarżonego orzeczenia sądowoadministracyjnego. Należy w ślad za organem podnieść, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę i wydając wyrok wyraża ocenę prawną co do jej zgodności z prawem. Słusznie zatem organ przyjął w niniejszej sprawie, że ocena dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny jest dla niego wiążąca. Podnieść jednakże należy, że ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w wyroku wiąże organ administracji na płaszczyźnie merytorycznej, a to oznacza, że merytoryczny aspekt sprawy nie może przesądzać o dopuszczalności wznowienia postępowania, polegającej tylko na ocenie formalnej. Innymi słowy, powołane powyżej wyroki sądów administracyjnych wskazują na niezasadność wniosku skarżącego, z uwagi na brak zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania. Jednakże ocena zasadności przesłanek wznowieniowych może być dokonana jedynie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o czyn stanowi art. 149 § 1 i 2 k.p.a. W związku z powyższym, nie można zaakceptować prawidłowości kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięć. Z punktu widzenia przepisów procedury administracyjnej są one bowiem niedopuszczalne, gdyż w istocie prowadzą do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy odmówiono stronie wznowienia postępowania w sprawie. Organ orzekający w sprawie z wniosku M. P. z dnia [...] października 2006 r. będzie obowiązany zbadać dopuszczalność tego wniosku kierując się dyspozycją przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a. i w przydatku stwierdzenia braku przeszkód formalnych, rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.