II SA/Wa 1405/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony oraz uchylenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora wraz z odmową nadania stopnia we wznowionym postępowaniu – oddala skargę – Postanowieniem z dnia [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wznowiła postępowanie w przedmiocie nadania K.B. stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie – [...]. Powyższe postępowanie doprowadziło w efekcie do tego, że Rada Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu [...] podjęła uchwałę odmawiającą przyjęcia rozprawy doktorskiej strony i dopuszczenia jej do publicznej obrony oraz uchwałę uchylającą uchwałę Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu [...] o nadaniu K.B. stopnia naukowego doktora. Rozpoznając sprawę, na skutek odwołania strony od powyższej uchwały, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wydała w dniu [...] decyzję, utrzymującą w mocy kwestionowaną uchwałę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po zapoznaniu z odwołaniem oraz po wysłuchaniu recenzentów, w głosowaniu tajnym, odmówiła poparcia odwołania strony. W głosowaniu żaden członek powyższej sekcji nie opowiedział się za przyjęciem odwołania. Również Prezydium Centralnej Komisji podjęło decyzję o odmowie przyjęcia odwołania. Tu także żaden z członków Prezydium nie poparł wniosku skarżącego. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż oceniana praca doktorska powstała z ewidentnym naruszeniem prawa autorskiego i dobrych obyczajów naukowych, to tym samym nie spełnia wymogów opisanych w art. 13 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Z powyższym rozstrzygnięciem strona nie zgodziła się i wywiodła skargę do tutejszego Sądu. Zarzuciła w niej organowi naruszenie przepisów: - art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez pominięcie części materiału dowodowego w postaci wyników postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego w [...] przez Radę Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu [...] oraz opinii A.P., - art. 10 K.p.a., - art. 107 § 1, 3 i 4 K.p.a., - art. 139 K.p.a. poprzez przyjęcie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż praca doktorska skarżącego powstała z ewidentnym naruszeniem prawa autorskiego i dobrych obyczajów naukowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ, wydając skarżoną decyzję, poruszał się w granicach zakreślonych przez przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...). Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, w świetle realiów sprawy, a w szczególności w świetle zarzutów skargi, miał przepis art. 29 ww. ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego, albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Kwestia rozumienia sformułowania "stosuje się odpowiednio" była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, i tak m.in. w uzasadnieniu wyroku z 7 września 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1078/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: " ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 K.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego". W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 30 maja 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 212/08 stwierdzając, że: "postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów K.p.a. z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych (...). Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli Sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata, stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki". Odnośnie problematyki postępowania dowodowego wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 27 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06, wskazując że: "artykuł 75 § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji". Dla lepszego uwypuklenia specyfiki postępowania w sprawach dotyczących decyzji Centralnej Komisji, warto również przywołać tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2009 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/08: "okoliczność, że strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego, wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące". Wyżej przywołane stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którymi tutejszy Sąd w pełni się zgadza i traktuje jak własne, w pełni obrazują odrębności postępowania przy badaniu trafności rozstrzygnięć Centralnej Komisji. Wynika z nich, że zakres badania przedmiotowych decyzji Centralnej Komisji przez sąd administracyjny jest niezwykle zawężony. Badanie to nie może dotyczyć kwestii natury merytorycznej. Sąd nie może bowiem dokonywać oceny w zakresie, w jakim zawarowane to jest dla recenzentów. Również fakt, że Centralna Komisja podejmuje decyzje w drodze tajnego głosowania świadczy o tym, że wolą ustawodawcy, tworzącego omawiane przepisy prawa, było zarówno ograniczenie zakresu przedmiotowego uzasadnień sporządzanych przez Centralną Komisję, jak też ograniczenie przedmiotowe sprawy, jaka ma zostać poddana badaniu przez Sąd administracyjny. Przechodząc do materii niniejszej sprawy uznać należało, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...). Prezydium Centralnej Komisji, bazując na stanowisku wyrażonym przez Sekcję Nauk Humanistycznych (właściwą w niniejszej sprawie), przeprowadziło głosowanie tajne, ustalając własne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie skarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew zarzutom skargi, nie mogło ono zawierać szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki, a nie inny sposób. Uzasadnienie to nie mogło także zawierać odniesienia do zarzutów odwołania, zwłaszcza iż ich część stanowiła merytoryczną polemikę związaną z poglądami naukowymi prezentowanymi przez skarżącego. Tutejszy Sąd nie dopatrzył się także po stronie organu błędów w zbieraniu materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom skargi organ rozpoznając sprawę, nie mógł sięgać do materiałów zebranych w roku [...], w trakcie postępowania wyjaśniającego, toczącego się na uczelni. Materiały te dotyczyły bowiem innej sprawy administracyjnej. Należy pamiętać, że ramy czasowe toku sprawy administracyjnej zakreśla czynność powodująca wszczęcie postępowania w sprawie i czynność wydania kończącego rozstrzygnięcia. W przedmiotowym przypadku czynnością wszczynającą postępowanie w sprawie było wydanie postanowienia w dniu [...] przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów o wznowieniu postępowania w przedmiocie nadania K.B. stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie – [...]. Tak więc, jedynie materiały zebrane po ww. dacie w niniejszym postępowaniu, mogą stanowić materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga także fakt, iż, jak to już wyżej wskazano (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06 ), artykuł 75 § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji. Tak więc recenzje zebrane w toku danej sprawy stanowią podstawowe źródło wiedzy dla organu. W ocenie tutejszego Sądu, organ wydając skarżoną decyzję nie pogorszył sytuacji strony. Dla zbadania zasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 139 K.p.a. należy odnieść się do treści sentencji rozstrzygnięcia organu pierwszej i drugiej instancji, a nie treści ich uzasadnień. W sytuacji zaś, gdy sentencja skarżonej decyzji zawiera w sobie stwierdzenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, nie można w sposób skuteczny wywodzić twierdzeń o naruszeniu przez organ zasady reformationis in peius. Faktu naruszenia ww. zasady nie sposób też wywodzić z tego, że w uzasadnieniu decyzji organ, opisując czyn skarżącego, posłużył się sformułowaniem "ewidentne naruszenie". Tego typu zwrot świadczy jedynie o tym, że organ nie miał najmniejszych wątpliwości co do zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Analiza niniejszej skargi sprawia, że jako chybiony jawi się również zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Sąd badając sprawę nie dopatrzył się bowiem takiego naruszenia. Nadto, nawet hipotetycznie przyjmując, że organ uchybił ww. normie prawnej, to uwypuklenia wymaga okoliczność, iż skarżący nie wskazał na to, czy uchybienie to miało wpływ na rozstrzygnięcie organu, a jeżeli tak, to jaki wpływ. Zgodnie zaś z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą do uchylenia decyzji może więc być jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Istnienia takiego – istotnego – wpływu na wynik sprawy nie wykazał sam skarżący. Nadto, jak już zaś wyżej stwierdzono, tutejszy Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ normy art. 10 K.p.a. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze późn. zm.).