II SA/Wa 1405/24
WyrokWSA w Warszawie2025-06-04
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Joanna Kube, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania zaświadczenia o okresach zatrudnienia traktowanych jako równorzędne ze służbą, jeśli interpretacja przepisów prawa materialnego jest sporna i wymaga dokonania ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wydania zaświadczenia jedynie z powodu potrzeby dokonania wykładni przepisów prawa materialnego, jeśli wnioskodawca wykazał interes prawny w jego uzyskaniu. Błędna wykładnia przepisu art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej przez organ pierwszej instancji, a brak zajęcia stanowiska przez organ odwoławczy, skutkowały wadliwością postępowania i koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.Stan faktyczny
Funkcjonariusz wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy zatrudnienia traktowane jako równorzędne ze służbą na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że wymagałoby to dokonania wykładni spornych przepisów prawa materialnego i ustaleń faktycznych, co wykracza poza ramy postępowania o wydanie zaświadczenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej W. B. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym aktem - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej "K.p.a." - utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] kwietnia 2024 r. o odmowie wydania p. W. B.zwanemu dalej "Funkcjonariuszem", zaświadczenia o przebiegu służby z uwzględnieniem okresów równorzędnych ze służbą,
Uzasadniając orzeczenie, organ administracji przywołał następujące uwarunkowania prawne i okoliczności faktyczne sprawy:
- pismem z [...] lutego 2024 r. Funkcjonariusz wystąpił o wydanie zaświadczenia o okresach zatrudnienia oraz okresach traktowanych jako okresy równorzędne ze służbą w oparciu o art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280, 1429 i 1834), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową"; wskazał, że w okresie [...] września 1999 r. - [...] maja 2017 r. był zatrudniony w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] w Wydziale [...] - komórce określonej w art. 36h ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 720 ze zm.), zaś – od [...] czerwca 2017 r. - pełni służbę w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym,
- wobec wniesienia zażalenia na postanowienie odmowne, sprawę rozpatrywano ponownie w II. instancji,
- organ weryfikuje żądanie wydania zaświadczenia poprzez pryzmat przesłanek, opisanych w art. 217 § 2 K.p.a. wynika zeń, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego,
- jak stanowi art. 218 § 1 K.p.a. organ jest zobowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przezeń ewidencji, rejestrów bądź z innych danych - znajdujących się w jego posiadaniu; wedle art. 218 § 2, przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające,
- zaświadczenia stanowią jedynie oświadczenie wiedzy organu - wynikające z danych, które znajdują się w jego posiadaniu, (tak: wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1270/15, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II GSK 2579/16 – dostępny w CBOSA) stwierdzono: "[...] zaświadczenie wydawane przez organ stanowi oświadczenie wiedzy tego organu oparte na danych będących w jego posiadaniu, co wynika wprost z art. 218 § 1 KPA. Nie jest zatem dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, jeśli nie wynikają one z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu",
- przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotne jest zatem, że stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji,
- organ I. instancji przeanalizował przebieg zatrudnienia Funkcjonariusza oraz realizowanych przezeń zadań; znalazło to wyraz w treści uzasadnienia skarżonego postanowienia; podjął też próbę wykładni art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej; wskazał, że hipoteza wskazanej normy określa dwa warunki, od których spełnienia uzależniono możliwość uznania, że dany przypadek zachodzi; muszą być one spełnione kumulatywnie; wynika to z użycia przez prawodawcę funktora koniunkcji, będącego spójnikiem "oraz"; dopiero łączne spełnienie obu warunków pozwala uznać okresy zatrudnienia za równorzędne ze służbą; prawo do traktowania okresów pracy, jako równorzędnych ze służbą ma miejsce tylko, gdy praca w komórce wywiadu skarbowego jest zarazem pracą w komórce realizacyjnej; w konsekwencji ustalono, że okresu pracy Funkcjonariusza w komórce wywiadu skarbowego nie można uznać za okres równorzędny, wobec nie ziszczenia się pierwszego z warunków - braku zatrudnienia w komórkach, o których mowa w art. 11g ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej; taka ocena spełnienia warunków do uznania okresu pracy w komórce wywiadu za okres równorzędny, wynika z przyjętej przez organ wykładni przepisów ustawy zaopatrzeniowej,
- wedle organu odwoławczego, powyższa wykładnia jest jedną z możliwych do zastosowania w przedmiotowej sprawie; sporny charakter danego przepisu powoduje, że ustalenie, które okresy pracy stanowią okresy równorzędne ze służbą, wymaga dokonania analiz i interpretacji przepisów prawa – w efekcie rozstrzygania przy zastosowaniu wybranej wykładni przepisów prawa; postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi zaś rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym i odformalizowanym charakterze; podobnie również postępowanie wyjaśniające - przewidziane w art. 218 § 2 K.p.a. – można przeprowadzać jedynie w ograniczonych ramach; z art. 217-219 K.p.a. wynika prawny reżim wydawania zaświadczeń; organ zobowiązany jest do interpretacji wskazanych przepisów ściśle; uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować uregulowanej w art. 75 § 1 K.p.a. zasady dopuszczania, jako dowód, wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy; postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności, wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, bądź też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów; postępowanie takie organ I. instancji przeprowadził,
- w świetle przywołanych przepisów nie było podstaw do wydania w przedmiotowej sprawie zaświadczenia, które w swej treści będzie wskazywać, które okresy pracy należy uznać za równorzędne ze służbą; wystawiający zaświadczenie organ nie rozstrzyga o zaliczeniu konkretnych okresów do czasu służby, nie dokonuje też interpretacji przepisów w tym zakresie; do jego zadań należy potwierdzenie dostępnych danych i informacji w formie zaświadczenia; skoro zaświadczenie - co wyjaśniono wcześniej – wydaje się w oparciu o posiadaną przez organ ewidencję, rejestry i dane, nie zaś interpretację spornych kwestii, to wniosku o wydanie zaświadczenia określonej treści nie można było załatwić pozytywnie,
- mając na uwadze przedstawione regulacje z zakresu realizowanych przez Funkcjonariusza zadań a także brzmienie ustawy zaopatrzeniowej nie jest możliwe potwierdzenie - w formie zaświadczenia - że okresy jego pracy stanowią równorzędne ze służbą w rozumieniu wskazanych przepisów; ich treść oraz przywołane regulacje wewnętrzne, odnoszące się do specyfiki zadań wywiadu skarbowego, nie są jednoznaczne - wymagają dokonywania interpretacji i stosowania wykładni; w zgromadzonej dokumentacji nie ma rejestrów czy danych wskazujących, które okresy pracy są równorzędne ze służbą; organ dysponuje danymi potwierdzającymi jedynie okresy pracy a potwierdzenie, że są one równorzędne ze służbą oznaczałoby dokonywanie dodatkowych interpretacji i wykładni przepisów; jak wskazano, zaprezentowana w rozstrzygnięciu interpretacja, jest jedną z możliwych do zastosowania w sprawie; wydanie zaświadczenia wymagałoby szerszej analizy i de facto rozstrzygania, które okresy pracy i czy mogą być uznane za okresy równorzędne ze służbą; powyższa okoliczność stoi w sprzeczności z rodzajem postępowania, jakie można przeprowadzić przed wydaniem zaświadczenia,
- okoliczność przekazania akt do archiwum nie jest przesłanką do odmowy wydania zaświadczenia; jak wynika z treści uzasadnienia, nie miała ona istotnego znaczenia w sprawie; u podstaw odmownego rozstrzygnięcia znalazła się inna przesłanka - wynikła z dokonanej przez organ I. interpretacji wykładni art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej,
- w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., dające podstawę do utrzymania w całości rozstrzygnięcia organu I. instancji - o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści; z innych jednakże przyczyn niż wskazane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I. instancji.
W skardze Funkcjonariusz, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił wydanie kwestionowanego aktu z naruszeniem przepisów prawa:
- procesowego:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.; polegało ono na niewłaściwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i uznaniu za prawidłowy stan faktyczny i prawny ustalony przez organ I. instancji; w wyniku tego przyjęto, że po stronie Funkcjonariusza nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie wnioskowanego przezeń zaświadczenia; odmówiono jego wydania, opierając się na wadliwej interpretacji przepisu prawa materialnego;
- art. 218 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, gdy nie było przesłanek do wydania takiego orzeczenia; zakres informacji, o których potwierdzenie w formie zaświadczenia zwracał się Funkcjonariusz, był bowiem w posiadaniu organu; skutkowało to możliwością wydania zaświadczenia - zgodnie ze złożonym wnioskiem;
- art. 11 i 107 § 3 K.p.a. poprzez:
a) niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstaw przyjęcia niekorzystnej dla Funkcjonariusza interpretacji przepisów, stanowiących podstawę zaświadczenia, gdy organ odwoławczy wskazał wprost na zupełnie odmienne możliwości interpretacji; pozwalała ona wydać zaświadczenie; z niewskazanych przez organ przyczyn nie zastosowano jej w przedmiotowej sprawie;
b) nie odniesienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wskazanych w zażaleniu zarzutów - dotyczących wydawania przez Dyrektorów Izb Administracji Skarbowej (w tym również w [...]) zaświadczeń, potwierdzających okresy równorzędne ze służbą w tożsamych stanach faktycznych jak sytuacja Funkcjonariusza - osobom zatrudnianym wyłącznie w jednej z komórek organizacyjnych, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej,
- materialnego:
- art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jego wadliwą interpretację; skutkowało to uznaniem, że koniecznym do uznania za okresy równorzędne ze służbą jest posiadanie okresów zatrudnienia zarówno w komórkach organizacyjnych, o których mowa w art. 11g ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej, jak i w art. 36 danego aktu; wykonywanie zadań służbowych w jednej z powyższych komórek organizacyjnych - z uwagi na różny charakter oraz zakres działania obu komórek - wykluczało tymczasem faktycznie możliwość zatrudnienia w drugiej; użyty z kolei w danym przepisie spójnik "oraz" oznacza konieczności ziszczenia się obu przesłanek – szczególnie, gdy (co wskazano wyżej) pozostają one w rzeczywistej opozycji.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. W szczególności podniesiono że m.in.:
- nie sposób zgodzić się z interpretacją art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej - dokonaną przez organ I. instancji, uznaną za prawidłową przez odwoławczy,
- wedle stanowiska organów obu instancji wydanie zaświadczenia, o które zwracał się Funkcjonariusz, jest możliwe wyłącznie, gdy wnioskodawca spełnia łącznie dwie przesłanki - posiada okresy zatrudnienia w komórkach organizacyjnych, o których mowa zarówno w art. 11g ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej, jak i w komórkach wskazanych w art. 36 danego aktu; ma na to wskazywać użycie we wskazanym przepisie spójnika "oraz",
- przyjęta przez organy interpretacja "pozostaje w rażącej sprzeczności z charakterem zatrudnienia w wynikających z powołanych powyżej przepisów ustawy o kontroli skarbowej komórek organizacyjnych"; różnorodność wykonywanych przez każdą z tych komórek zadań - operacyjnych (wykonywał je Funkcjonariusz w ramach zatrudnienia w Wydziale [...]) oraz realizacyjnych, nie pozwalała na jednoczesne zatrudnienie w każdej z nich i niejako łącznie; założenie, jakoby warunkiem było kumulatywne spełnienie obu przesłanek związanych z zatrudnieniem w obu komórkach, wyłącza praktyczne zastosowanie regulacji z art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy zaopatrzeniowej - z uwagi na niemożliwość faktycznego wykonywania jednych i drugich zadań,
- zgodnie z art. 11 g ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej:
"1. Uprawnienia, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 2, 3 i 3a oraz art. 11f ust. 1 i 2, przysługują inspektorom i pracownikom zatrudnionym w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej. Inspektorom i pracownikom tym przysługuje umundurowanie służbowe i broń służbowa. Art. 11f ust. 4 stosuje się odpowiednio.
2. W urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych działa komórka organizacyjna właściwa do prowadzenia działań na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zakresie koordynacji działań komórek organizacyjnych utworzonych w urzędach kontroli skarbowej oraz nadzoru nad nimi.",
- komórkę "[...]", którego pracownikiem był - w okresie [...] września 1999 r. do [...] maja 2017 r. - Funkcjonariusz, zdefiniowano natomiast w art. 36 ustawy o kontroli skarbowej; zgodnie z nim:
"1. Kontrola skarbowa, w granicach określonych w art. 1, obejmuje przeprowadzanie czynności wywiadu skarbowego przez komórki organizacyjne wchodzące w skład jednostek organizacyjnych kontroli skarbowej, zwane dalej "wywiadem skarbowym".
2. Przeprowadzanie czynności wywiadu skarbowego polega, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 36aa36h, na uzyskiwaniu, gromadzeniu, przetwarzaniu i wykorzystywaniu informacji o dochodach, obrotach, rzeczach i prawach majątkowych podmiotów podlegających kontroli skarbowej w celu wykonania zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1-3, pkt 12, 14 i 14b oraz w ust. 2, a także uzyskiwaniu, gromadzeniu, przetwarzaniu i wykorzystywaniu informacji o podmiotach, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego, o którym mowa w art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, w celu wykonywania zadania, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 18. Czynności w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12, wykonuje wyłącznie wywiad skarbowy.
3. Czynności, o których mowa w ust. 2, przeprowadzają wyznaczeni do ich wykonywania pracownicy zatrudnieni w wywiadzie skarbowym, zwani dalej "pracownikami wywiadu skarbowego".
4. Czynności, o których mowa w ust. 2, mogą być prowadzone w formie czynności operacyjno- rozpoznawczych, w tym umożliwiających uzyskiwanie informacji oraz utrwalanie śladów i dowodów w sposób niejawny.",
- analizując zadania i charakter wskazanych komórek organizacyjnych wedle ustawy o kontroli skarbowej, nie można tracić jednocześnie z pola widzenia celów, dla których je powołano i faktycznych różnic w ich funkcjonowaniu; "Celem utworzenia wywiadu skarbowego było zwiększenie efektywności kontroli skarbowej przy realizowaniu ustawowych zadań poprzez wyposażenie jej w instrumenty prawne o charakterze niejawnym. Założeniem ustawodawcy było stworzenie komórki, która po pierwsze, uprawniona byłaby do pozyskania materiału dowodowego, którego w typowym postępowaniu kontrolnym zespół kontrolny zdobyć by nie mógł, a który mógłby być wykorzystany w toku tego postępowania, po drugie, której zadaniem byłoby swego rodzaju przygotowanie i zweryfikowanie podejrzeń związanych z przestępstwami i wykroczeniami skarbowymi, których specyfiką jest możliwość zatarcia dowodów po wszczęciu postępowania kontrolnego. Ustawodawca z jednej strony przewidywał, że charakter działań niejawnych wykracza poza zakres uprawnień inspektorów i pracowników jednostek organizacyjnych kontroli skarbowej z komórek kontrolnych, z drugiej strony miał świadomość, że wyposażenie [...] w specjalistyczne metody działań może przynieść rezultaty w postaci skutecznej walki w obszarach szczególnie narażonych na niekonwencjonalne działania sprawców przestępstw i wykroczeń skarbowych, jak np. przy ukrywaniu dochodów podlegających opodatkowaniu przez zorganizowane grupy przestępcze." (tak: D. Zalewski, A. Melezini, Ustawa o kontroli skarbowej. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2015),
- nie powinno budzić wobec powyższego wątpliwości, że nie było możliwe wykonywanie zadań przez jednego pracownika w obu komórkach organizacyjny - co sugerowałaby przyjęta przez organ interpretacja; zadaniem wywiadu skarbowego, którego pracownikiem był Funkcjonariusz – w prawidłowy sposób wywiązujący się z obowiązków służbowych, których zakres i sposób ich wykonywania wynika z posiadanej przez organ dokumentacji - było prowadzenie działań operacyjnych, których nie wykonywały komórki realizacyjne; pracownicy [...] - w przeciwieństwie do pracowników komórek realizacyjnych – nie mieli umundurowania, które przysługiwało - z mocy ustawy - tym drugim; nie jest to dziwne - zadania wykonywane przez Funkcjonariusza miały być bowiem prowadzone (i były) metodami innymi niż realizacyjne.
Wniesiono o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go - o odmowie wydania zaświadczenia,
- zasądzenie od organu na rzecz Funkcjonariusza zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa radcy prawnego - według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym akcie.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne, jako wykraczające poza przedmiot rozpatrywanej sprawy.
Organ administracji trafnie wprawdzie scharakteryzował ramy prawne sprawy, przywołując brzmienie znajdujących w niej zastosowanie przepisów - w kwestii wydawania zaświadczeń, jak i zakresu możliwości prowadzenia postępowania dowodowego. Trafnie też powołał poglądy judykatury i doktryny w kontekście rozumienia, czym jest w istocie wydawane w myśl przepisów K.p.a. zaświadczenie.
Wobec zreferowania jego stanowiska w danym zakresie uprzednio, powtarzanie go byłoby bezzasadne.
Oceniając rozpatrywaną sprawę w tak zakreślonych ramach należy wskazać, co następuje
Jak wynika z akt sprawy, Funkcjonariusz zwrócił się o wydanie zaświadczenia, w którym potwierdzono by okresy, gdy uprawniony jest do świadczeń wobec treści art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej w brzmieniu:
"Jako równorzędne ze służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej i w Służbie Więziennej traktuje się: [...] 6) okresy zatrudnienia: a) w komórkach organizacyjnych, o których mowa w art. 11g ust. 1 i 2 oraz art. 36 [...] - ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 720, 1165 i 2261);".
Wobec konkretnego wniosku, organ I. instancji odmówił postanowieniem wydania zaświadczenia żądanej treści zaś skarżonym aktem wskazane orzeczenie utrzymano w mocy.
Stanowisko organów obu instancji nie jest jednak trafne - z następujących względów.
Trafnie zauważył wprawdzie organ odwoławczy, że wydanie zaświadczenia nie może służyć wprost ocenie, czy określona osoba spełnia konkretne wymaganie, gdy dla potwierdzenia tego jest potrzebne nie tylko sięgnięcia do określonych rejestrów oraz pozostających w posiadaniu organu danych lecz także stosowna interpretacji przepisów (co nie jest tożsame z potwierdzeniem "stanu prawnego" w myśl art. 217 §. 2 pkt 2 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie z kolei, Funkcjonariusz nie żądał wprost zaświadczenia o zatrudnieniu w komórkach organizacyjnych, o których mowa w art. 36 ustawy o kontroli skarbowej, lecz także potwierdzenia nim, że jego zatrudnienie tam stanowi o uzyskaniu uprawnień w myśl stosownego przepisu ustawy zaopatrzeniowej (art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a) – tak pojęcie "okresy traktowane jako równorzędne ze służbą" w ak. 1 wniosku (k. 2 akt adm.). W realiach rozpoznawanej sprawy nie miało to jednak istotnego znaczenia. Spełnienie wskazanych wymagań ustawy zaopatrzeniowej determinowało bowiem równocześnie w ogóle możliwość wystąpienia przez danego Funkcjonariusza o uzyskanie zaświadczenia.
W rozpatrywanej sprawie bowiem organ procedował w myśl art. 17 §. 2 pkt 2 K.p.a. W danym zaś przypadku, możliwość skutecznego żądania uzyskania zaświadczenia - dla realizacji którego niezbędne byłoby w realiach sprawy sięgnięcie do stosownych archiwów - determinuje wykazanie przez wnioskodawcę interesu prawnego. Funkcjonariusz interes ten wywodzić mógłby bowiem wyłącznie z tego, że zaświadczenie o zatrudnieniu w komórce organizacyjnej, o której mowa w art. 36 ustawy o kontroli skarbowej, pozostaje w związku z uprawnieniami, zakreślonymi art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej. Właśnie tak określona przesłanka złożenia wniosku o zaświadczenie nie była sporna. W tych zresztą granicach ocenił wniosek organ I. instancji.
Organ odwoławczy bezzasadnie uznał natomiast w realiach rozpoznawanej sprawy, że - skoro możliwość wydania zaświadczenia zdeterminowana jest potrzebą dokonania określonej wykładni przepisów - uzasadniona jest odmowa jego wydania (tak uzasadnienie skarżonego aktu). Z tych względów utrzymano w mocy orzeczenie wydane w I. instancji. W takich realiach jest bez znaczenia, czy ewentualne zaświadczenie miałoby w istocie potwierdzać posiadanie uprawnienia, stanowionego art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej, czy też wyłącznie zatrudnienie w komórce organizacyjnej wywiadu skarbowego, o której mowa w art. 36 ustawy o kontroli skarbowej.
Jak wskazano, w realiach rozpoznawanej sprawny było więc niezbędne ustalenie, czy - z mocy art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej - przewidziane tam uprawnienia obejmują także osobę, która była zatrudniona wyłącznie w komórce organizacyjnej wywiadu skarbowego - w rozumieniu art. 36 ustawy o kontroli skarbowej. Skoro bowiem wnioskująca o zaświadczenie osoba wywodziła, że była zatrudniona wyłącznie w tej komórce (okoliczność zresztą następnie niekwestionowana w sprawie) determinowało to, czy ma ona interes prawny w jego uzyskaniu.
W danym kontekście organ I. instancji dokonał błędnej wykładni przepisu prawa materialnego - art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej –odwoławczy odstąpił zaś od zajęcia stanowiska, bezzasadnie wywodząc, jakoby było to zbędne - w kontekście zakresu spraw, załatwionych przez wydanie zaświadczenia. Trafna jest tu argumentacja skargi - szeroką uprzednio przywołana. Z tego względu jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.
Należy jedynie dodać, że - co zauważa się w judykaturze i doktrynie - polski prawodawca nierzadko wykorzystuje spójniki bez uwzględnienia reguł ich rozumienia, przyjętych wedle zasad logiki prawniczej, zgodnie zaś ze zwyczajowym ich zastosowaniem - zamiennie. Z kolei w pkt 6 dane jednostki redakcyjnej (art. 13 ust. 1), gdzie wskazywano, które zatrudnione w myśl ustawy o kontroli skarbowej osoby, traktuje się analogicznie do pełniących służbę, zamieszczono wyliczenie dwu sytuacji - tak lit. a i b. Mogłoby to wskazywać, jakoby wolą prawodawcy było zakreślanie wyłącznie dwóch przypadków zatrudnienia. Gdy jednak proste metody wykładni przepisu - wedle reguł językowo-logicznych - prowadzą do rezultatu ustanowienia prawa trudnego do przypisania racjonalnemu ustawodawcy, należy odwołać się do zasad wykładni celowościowej i systemowej. W realiach rozpoznawanej sprawy zaakceptowanie, jako trafnej, interpretacji prezentowanej przez organ I. instancji - nie zaś kwestionowanej, jako dopuszczalna przez organ odwoławczy - byłoby nie do pogodzenia z regułą rozumienia przepisów przy założeniu racjonalności prawodawcy. Gdyby w istocie spójnik "oraz" użyto w celu ustanowienia koniunkcji spełnienia warunków zatrudnienie w wymienionych w danej jednostce redakcyjnej jednostkach organizacyjnych, oznaczałoby to w istocie, że - co zdają się akceptować organy obu instancji - przewidziane ustawą uprawnienie dotyczyłoby wyłącznie osób, zatrudnionych nie tylko w tzw. komórkach realizacyjnych (wedle art. 11g ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej) ale także równocześnie zajmujących się wywiadem skarbowym (wedle treści art. 36). Intencji takiej nie sposób przypisać prawodawcy, gdy – na co wskazano w skardze - zakres wykonywanych zadań obu komórek był różny i miały one inną specyfikę. Gdyby nawet - wbrew twierdzeniom skargi - istniały przypadki zatrudnienia w komórkach organizacyjnych, wykonujących dane zadania jednocześnie, brak racjonalnych przesłanek dla przyjęcia, jakoby wolą prawodawcy było przyznanie danego przywileju jedynie pojedynczym osobom.
Błędna wykładnia przepisu prawa materialnego, zakreślającego w danym przypadku uprawnienie dla żądania zaświadczenia określonej treści (znajdujące podstawy w interesie prawnym nie zaś faktycznym ) – art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej - prowadziła do braku dokonania istotnych ustaleń w sprawie – w kwestii, czy Funkcjonariusz był faktycznie zatrudniony w komórkach organizacyjnych, o których mowa w art. 36 ustawy o kontroli skarbowej i w jakim okresie. W następstwie tego postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest przedwczesne, zaś orzeczenie utrzymujące je w mocy bezzasadne.
Jeżeli przy tym – w ocenie organu - wykracza poza jego kompetencje potwierdzenie - w drodze zaświadczenia - o spełnieniu wymagań, określonych w art. 13 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zaopatrzeniowej, winien on - jeżeli znajdzie to potwierdzenie w dostępnych rejestrach i innych danych - wydać zaświadczenie o okresach zatrudnienia Funkcjonariusza w komórkach organizacyjnych, o których mowa w art. 36 ustawy o kontroli skarbowej. Nie jest bowiem dopuszczalne w świetle ogólnych reguł postępowania administracyjnego – w szczególności wobec zasady z art. 8 § 1 K.p.a. (budowania zaufania do organów administracji) i art. 9 K.p.a. (zasada informowania stron) - orzekanie o odmowie wydania zaświadczenia wyłącznie z tej przyczyny, że żądanie sformułowano nieprecyzyjnie, gdy intencja wnioskodawcy - cel uzyskania zaświadczenia – nie mogła budzić wątpliwości.
Chybione są natomiast te zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów postępowania, gdzie upatrywano uchybienie w tym względzie wobec dokonania wadliwej wykładni przepisu prawa bądź zaakceptowano wadliwą wykładnię (tak organ odwoławczy). Przywołane przepisy procedury dotyczą bowiem powinności w zakresie ustaleń faktycznych nie zaś powinności stosowania prawa (w rozumieniu art. 6 czy art. 7a § 1 K.p.a.).
Sąd uchylił orzeczenia organów obu instancji, ponieważ były one dotknięte analogiczną wadliwością – sprawy nie rozpatrzono we właściwych ramach prawnych.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 i art. 145 §. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji, w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Uzasadnione koszty stanowiło wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło