II SA/Wa 1413/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Protokolant – specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej – oddala skargę – Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono R.S. udostępnienia informacji publicznej. Jako materialnoprawną podstawę odmowy organ podał art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej jako udip. Wskazał, że R.S. wnioskiem datowanym na 7 lipca 2014 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: wszystkich postanowień wraz z uzasadnieniami wydanych na skutek wniesionych zażaleń na postanowienia sądów okręgowych – wydziałów penitencjarnych, a rozpoznanych w czerwcu 2014 r. Pismem z dnia 14 lipca 2014 r. organ powiadomił wnioskodawcę, że przedmiotowych rozstrzygnięć w czerwcu 2014 r. zapadło 126. Wyjaśnił, że żądana informacja nosi cechy informacji przetworzonej i zażądał od wnioskodawcy wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem spornych danych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] odmówił udzielenia żądanej informacji wobec niewykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego, a następnie Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy skarżoną decyzję. Podzielił ocenę organu I instancji, iż żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wniósł R.S., podnosząc, że anonimizacja żądanych orzeczeń nie przesądza o przetworzonym charakterze żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2021/14 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że argumenty zaprezentowane przez organ odnoszące się do czasochłonności wyodrębnienia żądanych informacji, anonimizacji naruszają zasadę przekonywania oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy państwowej. Sąd w wytycznych wskazał, że okoliczności te winien organ ponownie rozważyć i uwzględnić, dokonując kwalifikacji charakteru spornej informacji. W konkluzji Sąd uznał, że uzasadnienie skarżonej decyzji winno być sporządzone zgodnie z regulacjami przepisu art. 107 § 3 Kpa. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Sprawiedliwości podkreślił, że orzeczenia wydawane w sprawach objętych wnioskiem informacyjnym oznaczonych symbolem AKzw nie podlegają publikacji w Portalu Orzeczeń. Wyjaśnił, że aby mogły być udostępnione musiałyby zostać poddane procedurze przygotowania, z wykorzystaniem specjalistycznego programu komputerowego (jak dla orzeczeń publikowanych w Portalu) – zgodnie z § 3 Zarządzenia Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie utworzenia i funkcjonowania internetowego Portalu Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w [...]. Wskazał, że anonimizacja jednego orzeczenia zajmuje około 10 minut, co przy uwzględnieniu liczby 126 orzeczeń (1260 minut) stanowiłoby to 21 godzin, około 630 stron. Jedna osoba byłaby w stanie wykonać tę pracę w ciągu około 3 dni roboczych po 8 godzin dziennie. Zdaniem organu realizacja wniosku prowadziłaby do zakłócenia normalnego toku działania Sądu. Organ podkreślił, że uzasadnienia żądanych postanowień zawierają dane chronione skazanego oraz dane pozwalające na identyfikację innych osób występujących w sprawie – bliskich skazanego, świadków, a także opisy zdarzeń i zachowań, których ujawnienie mogłoby prowadzić do naruszenia zasad ochrony danych osobowych i prawa do prywatności. A zatem przygotowanie żądanych orzeczeń nie byłoby wyłącznie czynnością techniczną lecz analityczną. Skoro zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] wyłączono publikację w Portalu Orzeczeń żądanych postanowień, to realizacja wniosku musiałaby być wykonana wyłącznie na potrzeby tej jednej sprawy. W konkluzji Minister stwierdził, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego. Wskazał, że brak jest przesłanek pozwalających uznać, że skarżący odbywający karę pozbawienia wolności w istocie działa w interesie publicznym dla dobra ogółu. W skardze do tutejszego Sądu skarżący R.S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz jej poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania zarzucił: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1. obrazę art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wskutek przyjęcia – wbrew utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych – iż żądanie skarżącego, wnoszącego o doręczenie mu zanonimizowanych kserokopii postanowień Sądu Apelacyjnego w [...] z czerwca 2014 r., wydanych na skutek wniesionych zażaleń na postanowienia Sądów Okręgowych wydziałów penitencjarnych – ma charakter informacji przetworzonej i uzależnienie jej udostępnienia od wykazania przez skarżącego istnienia istotnego interesu publicznego; 2. obrazę art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskutek ograniczenia skarżącemu dostępu do zanonimizowanych kserokopii postanowień Sądu Apelacyjnego w [...] z czerwca 2014 r., wydanych na skutek wniesionych zażaleń na postanowienia Sądów Okręgowych wydziałów penitencjarnych - mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych, oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. II. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: 1. obrazę art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 104 § 1 Kpa wskutek nieuwzględnienia, iż załatwienie sprawy przez organ I instancji nastąpiło w niewłaściwej formie administracyjnoprawnej, to jest w drodze wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej, zamiast udostępnienia żądanej informacji w formie zwykłej czynności materialno- technicznej. Podniósł, że istotę sporu stanowi zagadnienie, czy żądane informacje stanowią informację prostą, czy przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 udip. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne twierdził, że żądane informacje stanowią informacje proste w rozumieniu udip i winne zostać mu udostępnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do kwestii charakteru informacji publicznej, której żądał R.S., tj. do oceny, czy jego wniosek informacyjny dotyczy informacji publicznej prostej, czy przetworzonej. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji, pojęcia "informacji przetworzonej". Z tego względu w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych, dokonano wykładni tego pojęcia. Za informację prostą uznano taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, Lex Polonica numer 3036000). Również wtedy, gdy organ administracji publicznej posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, to wykonanie prostych czynności technicznych polegających na zliczeniu decyzji nie może być uznany za przetworzenie informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2010 r. I OSK 1798/10, Lex Polonica nr 2473692). W doktrynie i orzecznictwie uznano, że informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 87). Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadanie skutkom tego działania cechy informacji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 września 2005 r., II SA/Kr 984/05, niepubl.). Informacja publiczna przetworzona, o której mowa w artykule 3 ust. 1 pkt 1 udip, to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia a 2012 r. I OSK 202/12, Lex nr 1264654). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zakwalifikowały żądaną przez skarżącego informację publiczną, jako informację przetworzoną, właśnie z uwagi na żądaną ilość przedmiotowych postanowień i konieczność dokonania wielu czynności wymagających dużego nakładu pracy, połączonego z wysiłkiem intelektualnym, co niewątpliwie spowodowałoby dezorganizację pracy Sądu. Wskazać należy, iż organ stosując się do wytycznych Sądu, zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku, przeprowadził szczegółową, analizę prawnego charakteru informacji, żądanych przez R.S. W tym celu przeprowadzone zostało postępowanie, które koncentrowało się na ustaleniu pracochłonności wyselekcjonowania i przygotowania do udostępnienia dokumentów żądanych w sprawie, przy uwzględnieniu możliwości skorzystania z urządzeń ewidencyjnych dostępnych w Sądzie Apelacyjnym w [...]. Przeprowadzone czynności i poczynione ustalenia zostały [...] wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Reasumując, w ocenie Sądu zespół czynności i czas, który organ musiałby poświęcić na anonimizację żądanych przez skarżącego postanowień przed ich udostępnieniem skarżącemu, w pełni przemawia za uznaniem, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, nie zaś informację prostą. Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.