II SA/Wa 1446/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-18

Skład orzekający: Joanna Kube, Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy były żołnierz zawodowy, który doznał uszczerbku na zdrowiu w związku z pełnieniem służby poza granicami państwa i został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na własną prośbę (wypowiedzenie stosunku służbowego), może zostać ponownie powołany do zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Obrony Narodowej dokonał błędnej wykładni art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten nie wymaga, aby zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z powodu orzeczonej niezdolności do służby, a jedynie wskazuje na uszczerbek na zdrowiu doznany w związku ze służbą poza granicami państwa. Błędna wykładnia organu doprowadziła do nierównego traktowania byłych żołnierzy, naruszając art. 32 Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy powołania J. Z. do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów. J. Z. został zwolniony ze służby w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego, a nie z powodu uszczerbku na zdrowiu doznanego podczas służby poza granicami państwa. Skarżący twierdził, że spełnia przesłanki do ponownego powołania na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, wskazując na doznany uszczerbek na zdrowiu. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję odmowną, interpretując przepis jako wymagający zwolnienia z powodu niezdolności do służby.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Adam Lipiński Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] pkt 2 z dnia [...] marca 2015 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 11 września 2002 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych(Dz.U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.), art. 14 ust. 1 ustawy z dnia11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1355) oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 45, poz. 265 ze zm.), odmówił powołania [...] J. Z. do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie podał, że J. Z. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. z dniem [...] stycznia 2012 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego, a nie w konsekwencji uszczerbku na zdrowiu doznanego podczas działań poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. Z. nie zgodził się z poglądem, że ponownie powołani do zawodowej służby wojskowej na stanowisko z ograniczeniami, mogą być tylko żołnierze, którzy zostali zwolnieni z niej z uwagi na niezdolność do jej pełnienia. Podkreślił również, że poważnego uszczerbku na zdrowiu doznał w [...] oraz wskazał na przyznane odznaczenia i wyróżnienia. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postepowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw, byli żołnierze zawodowi oraz byli żołnierze nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, którzy wskutek wypadku w związku lub podczas wykonywania obowiązków służbowych albo choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową pełnioną poza granicami państwa po dniu 1 stycznia 1998 r. doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, mogą wystąpić do dnia 31 grudnia 2014 r. do Ministra Obrony Narodowej z wnioskami o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Przepis ten odnosi się do ponownego powołania do zawodowej służby wojskowej, a zatem wskazany w nim żołnierz musiał zostać uprzednio zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a przesłanką zwolnienia musiało być ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby. Natomiast J. Z. został zwolniony ze służby wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego, co powoduje niemożność powołania go do zawodowej służby wojskowej na podstawie w/w przepisu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. Z. zarzucił jej: – naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. prawa do równego traktowania przez władze publiczne, – naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 kpa, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postepowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, – naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw. Z uwagi na podniesione zarzuty wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, iż ustawodawca wskazał warunki, jakie musi spełnić łącznie były żołnierz przy ubieganiu się o powołanie do zawodowej służby wojskowej na stanowisko z ograniczeniami (z/o): 1) wskutek wypadku w związku lub podczas wykonywania obowiązków służbowych albo choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową poza granicami państwa po dniu 1 stycznia 1998 r., żołnierz doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, 2) wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o powołanie do zawodowej służby wojskowej powinno nastąpić do dnia 31 grudnia 2014 r. Skarżący stwierdził, iż powyższe warunki spełnia, a nadto powołał się na uzasadnienie Senatu RP projektu poprawki wprowadzającej powołany przepis oraz pismo Departamentu Kadr MON o możliwości powołania do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami (z/o), w którym nie wskazywano dodatkowych warunków do spełnienia. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1355), byli żołnierze zawodowi oraz byli żołnierze nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, którzy wskutek wypadku w związku lub podczas wykonywania obowiązków służbowych albo choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową pełnioną poza granicami państwa po dniu 1 stycznia 1998 r. doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, mogą wystąpić do dnia 31 grudnia 2014 r. do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o powołanie do zawodowej służby wojskowej. J. Z. jest byłym żołnierzem zawodowym, wskutek wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków poza granicami państwa doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, co wynika z orzeczenia nr [...] w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] stycznia 2012 r., oraz wystąpił w dniu [...] grudnia 2014 r. do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Tym samym w ocenie Sądu, spełnił określone w omawianym przepisie wymogi do ubiegania się o powołanie do zawodowej służby wojskowej na jego podstawie. Natomiast Minister Obrony Narodowej podejmując decyzję odmowną stwierdził, iż "intencją ustawodawcy było uznanie zasług żołnierzy, którzy podczas działań poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej doznali uszczerbku na zdrowiu, w konsekwencji czego zostali zwolnieni z zawodowej służby wojskowej z uwagi na niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, co nie miało miejsca w przypadku wnioskodawcy". Nie sposób ustalić, w oparciu o jakie przesłanki organ przyjął, co było intencją ustawodawcy, gdyż nie wynika ona z uzasadnienia senackiej poprawki w tym przedmiocie. Dokonana przez organ wykładnia cyt. przepisu jest niezrozumiała i prowadzi do ustanowienia pozaustawowego wymogu zwolnienia ubiegającego się o powołanie do zawodowej służby wojskowej na jego podstawie byłego żołnierza zawodowego, w oparciu o orzeczoną niezdolność do służby. W ten sposób organ bezpodstawnie ograniczył krąg osób mogących skorzystać z powołanego przepisu. Stanowi to naruszenie, jak zasadnie podniósł skarżący, art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie byłych żołnierzy zawodowych. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Gwarantowana tym przepisem zasada czynnego udziału strony w postepowaniu obliguje organ prowadzący postepowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Zarzut skarżącego w tym zakresie wiąże się z niezawiadomieniem go jako strony postepowania przez organ o zebranym materiale dowodowym i możliwości zajęcia stanowiska. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w niniejszym składzie orzekającym podziela, że naruszenie przywołanego przepisu przez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych), oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn.. akt II OSK 831/05, wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn.. akt I OSK 1614/06, postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn.. akt II GSK 431/12). Skarżący nie wykazał zaś, by naruszenie art. 10 § 1 kpa mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik postepowania, co czyni podniesiony zarzut nieuprawnionym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło