II SA/Wa 145/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-10
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Jacek Fronczyk, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji za skutecznie doręczony, stosując instytucję doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 Kpa, pomimo uchybień w procedurze powtórnego awizowania przesyłki?Ratio decidendi
Organ odwoławczy wadliwie zinterpretował art. 44 Kpa, uznając rozkaz personalny za skutecznie doręczony na podstawie samego faktu dwukrotnego awizowania i upływu czternastu dni od pierwszego awiza. Kluczowe jest spełnienie wszystkich wymogów proceduralnych, w tym prawidłowego przeprowadzenia procedury pierwszego i powtórnego zawiadomienia o przesyłce. W tej sprawie powtórne zawiadomienie zostało pozostawione przed upływem terminu siedmiu dni od pierwszego, co czyni doręczenie zastępcze wadliwym. W konsekwencji, decyzja organu odwoławczego, która utrzymała w mocy wadliwie doręczony rozkaz, została wydana z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przeniesienia T. A. z urzędu do dalszego pełnienia służby w innej jednostce Policji. Komendant Główny Policji wydał rozkaz personalny, który według organów został doręczony T. A. w trybie zastępczym. T. A. wniósł pismo, które organ odwoławczy potraktował jako odwołanie od tego rozkazu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił częściowo rozkaz, ustalając nowe terminy, ale utrzymał w mocy pozostałe jego części. T. A. zaskarżył decyzję Ministra do WSA, zarzucając m.in. wadliwe doręczenie rozkazu Komendanta Głównego Policji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Jacek Fronczyk WSA Andrzej Góraj Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi T. A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dalszego pełnienia służby 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Komendant Miejski Policji w [...] wystąpił z wnioskiem personalnym o przeniesienie z urzędu T. A. – specjalisty [...] w [...] Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji (delegowanego do KMP [...] ), do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] . Wniosek ten został pozytywnie zaopiniowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i przez Dyrektora Centralnego Biura Śledczego.
W następstwie tego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), Komendant Główny Policji odwołał T. A. - specjalistę [...] w [...] , delegowanego do czasowego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] , z dniem 31 sierpnia 2009 r. z delegowania i zwolnił z zajmowanego stanowiska i z dniem 1 września 2009 r. przeniósł z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] .
Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes służby, który wymaga zapewnienia prawidłowego funkcjonowania oraz sprawnej realizacji zadań wykonywanych przez Komendę Miejską w [...] .
Rozkaz ten doręczono policjantowi za pośrednictwem Poczty Polskiej. Organ podał też, że z uwagi na fakt, że w dniu 27 sierpnia 2009 r. mieszkanie policjanta było zamknięte pozostawiono awizo w skrzynce pocztowej. W dniu 3 września awizowano przesyłkę powtórnie, a następnie w dniu 11 września 2009 r. zwrócono po upływie terminu nadawcy, uznając, że zgodnie z art. 44 Kpa skutek procesowy powstał w dniu 10 września 2009 r.
W dniu 17 września 2009 r. T. A. skierował do Komendanta Głównego Policji pismo, nazwane "prośbą", w którym opisał dotychczasowy przebieg swojej służby w Policji i zwrócił się o pomoc związaną z dalszym jej pełnieniem. W wystąpieniu tym przedstawił motywy, które nim kierowały i wynikały głównie z szykanowania jego osoby przez przełożonych. W dalszej części pisma podał, że w dniu 15 września 2009 r. otrzymał listem poleconym na adres domowy rozkaz nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] , dotyczący przeniesienia go z urzędu na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendanta Głównego Policji o przeniesieniu z dniem 1 września 2009 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] . Podał również, że nikt z jego przełożonych z Zarządu w [...] CBŚ KGP nie poinformował go o tym w żaden sposób do dnia dzisiejszego, uniemożliwiając mu w ten sposób możliwość odwołania się od tego rozkazu. Podał też, że w okresie od 20 sierpnia 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie otrzymał żadnego awiza, nie miał też żadnej informacji od współmieszkańców i najbliższego sąsiedztwa o fakcie próby doręczenia mu przesyłki poleconej. W związku z tym zwrócił się też o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., której nie otrzymał i z którą de facto nie został zapoznany. Wskazał również, że przeniesienie go celem dalszego pełnienia służby do Komendy Powiatowej [...] pozbawiło go dodatku służbowego w kwocie [...] zł, co znacznie pogorszyło sytuację materialną jego rodziny. Podał też, że nakłanianie go do odejścia z Policji, stres tym wywołany, szykanowanie go i poniżanie spowodowało znaczne pogorszenie jego stanu zdrowia psychicznego i fizycznego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty odwołania z delegowania, zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia z urzędu, ustalił nowy termin odwołania z delegowania, zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego na dzień 10 września 2009 r. oraz nowy termin przeniesienia z urzędu na dzień 11 września 2009 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że potraktował, zgodnie z art. 128 Kpa, pismo T. A. z dnia 17 września 2009 r. jako skierowane do niego odwołanie od rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] . W dalszej części uzasadnienia przypomniał stan sprawy i wskazał, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej, podlegającym określonym rygorom i ograniczeniom. Warunkiem jej pełnienia jest, zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, dyspozycyjność, która polega na poddaniu się szczególnej dyscyplinie służbowej, której każdy policjant gotów się podporządkować. Następnie powołując się na art. 32 ust. 1 ustawy o Policji wskazał, że do mianowania policjanta na stanowisko służbowe oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkól policyjnych. Wskazał też, że jest to przepis kompetencyjny. W przepisie tym nie wskazano kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Nie ulega jednak wątpliwości, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to a contrario z przepisu art. 38 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o Policji. Organ podał, że T. A. pełnił służbę na stanowisku specjalisty [...] w [...] CBŚ, z zaszeregowaniem w [...] grupie, mnożnikiem 1,75 kwoty bazowej i dodatkiem służbowym w kwocie [...] zł miesięcznie. Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2009 r. mianował go z dniem 1 września 2009 r. na stanowisko specjalisty w tej samej grupie uposażenia, z niezmienionym mnożnikiem kwoty bazowej, dodatkiem służbowym w tej samej wysokości oraz tym samym stopniem etatowym, a zatem na stanowisko równorzędne.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jej uchylenie zarzucił decyzji utrzymanie w mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r., pomimo niedoręczenia go skarżącemu. W uzasadnieniu skargi zarzucił organowi, że ten przyjął treść jego pisma z dnia 17 września 2009 r., skierowanego do Komendanta Głównego Policji, jako skierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Podał też, że w treści tego pisma powoływał się na fakt nieotrzymania tego rozkazu personalnego. Wskazał, że w jego skrzynce pocztowej nie znajdowała się w dniach od 3 do 11 września 2009 r. żadna korespondencja informująca o awizowaniu kierowanej do niego przesyłki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swojej decyzji. Odnośnie zaś doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że zarzut skarżącego jest bezzasadny. Powołując się na zapis art. 44 Kpa wskazał, że z adnotacji na kopercie wynika, że w dniu 27 sierpnia 2009 r. pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki do odbioru w placówce pocztowej. Wobec faktu, iż mimo powtórnego awizowania adresat nie podjął przesyłki, uzasadnione jest stwierdzenie, iż zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, pismo uważa się za doręczone w dniu 10 września 2009 r. Ponadto organ dodał, że pismo skarżącego z dnia 17 września 2009 r., wpłynęło do organu w dniu 22 września 2009 r., a zatem w terminie do złożenia odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji, z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] , który upływał w dniu 24 września 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś w myśl art. 129 § 1 Kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, przy czym mocą art. 129 § 2 Kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronom.
Stąd też weryfikacja decyzji w postępowaniu odwoławczym może nastąpić wyłącznie w przypadku wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej, a więc również złożenia odwołania, jest zachowanie określonego przepisami prawa terminu do jej dokonania. Z jednej strony przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji, zaś z drugiej, gdy wniesiono odwołanie, a decyzja nie została stronie skutecznie doręczona, rodzi to konieczność wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 Kpa. Zatem organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobowiązany zbadać powyższe okoliczności.
Dodać również należy, co ma znaczenie w niniejszych rozważaniach, że na podstawie art. 109 § 1 Kpa, decyzję doręcza się stronom na piśmie.
Przystępując do rozpoznawania niniejszej sprawy przypomnieć należy, że Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odwołał T. A. z delegowania, zwolnił z dotychczas zajmowanego stanowiska i z dniem 1 września 2009 r. przeniósł z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] . Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Rozkaz ten doręczono skarżącemu za pośrednictwem Poczty Polskiej. Zdaniem Sądu to dokonane doręczenie zastępcze jest wadliwe. Doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji stanowi bowiem jej wprowadzenie do obrotu prawnego (tak Janusz Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 6. wydanie, Wyd. C.H. Beck, s. 518, teza 3).
Doręczenie stronie decyzji otwiera bieg czternastodniowy do wniesienia odwołania do organu II instancji.
W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z treści skargi, kwestia doręczenia decyzji organu I instancji jest między stronami sporna.
Należy zauważyć, że jest to kwestia o znaczeniu zasadniczym dla rozpoznania sprawy. Dlatego też Sąd obowiązany był rozstrzygnąć w pierwszej kolejności, odwołując się do przepisów regulujących tryb doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności art. 44 Kpa.
I tak, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] , powołując się na adnotacje poczynione przez urząd pocztowy o dwukrotnym awizowaniu przesyłki na kopercie zawierającej decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] i obejmującym ją zwrotnym potwierdzeniu odbioru, uznał doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 Kpa, za prawidłowe.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 44 Kpa, w razie niemożności doręczenia pisma przez pocztę w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. doręczenia w mieszkaniu, miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej, w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie lub za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, którzy podjęliby się oddania pisma adresatowi), poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2).
Z kolei w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
W ocenie Sądu, zacytowane wyżej przepisy należy odczytywać w sposób całościowy. Innymi słowy, w świetle art. 44 Kpa ocena ziszczenia się skutku prawnego, o którym mowa w § 4, polegającego na uznaniu pisma za doręczone nie może być sformułowana wyłącznie w oparciu o związek tegoż przepisu z § 1, do którego on odsyła, a więc tylko w oparciu o stwierdzenie, iż pismo było przechowywane przez pocztę przez okres czternastu dni w jej placówce pocztowej, lecz musi być powiązana także z ustaleniem, że spełnione zostały w czasie biegu tego terminu wszystkie pozostałe wymogi płynące zarówno z § 2, jak i § 3, czyli wymogi związane z pierwszym i powtórnym zawiadomieniem o nadejściu przesyłki.
Za taką wykładnią przemawia w sposób oczywisty sama konstrukcja analizowanego artykułu. Po pierwsze, do § 1 nawiązuje wprost § 2, a z kolei do tego paragrafu nawiązuje § 3. Po drugie, § 4 reguluje wyłącznie moment (dzień), który wolą ustawodawcy przyjmuje się za chwilę doręczenia przesyłki (pisma), mimo jej faktycznego nieodebrania przez adresata oraz postanawia, co z tym pismem w takiej sytuacji się dzieje (pismo pozostawia się w aktach sprawy). Po trzecie, gdyby przyjąć, iż domniemanie prawne doręczenia pisma wiąże się tylko z upływem określonego czasu jego przechowywania w placówce pocztowej, wówczas należałoby uznać, iż w istocie zbędne są przepisy § 2 i § 3 powyższego artykułu.
Wniosek taki stoi z kolei w opozycji do zasady, iż z punktu widzenia racjonalnie działającego prawodawcy wszystkie tworzone przez niego przepisy spełniają określoną rolę i żaden z nich nie może być pomijany bez jednoznacznych ku temu podstaw. Nadto, skutkuje tym, że adresat zostaje pozbawiony możliwości uzyskania podstawowej wiedzy o nadejściu przesyłki. Po czwarte, jakiekolwiek odstępstwo od reguł przewidzianych dla trybu doręczenia zastępczego musi być uznane za wybiórcze stosowanie przepisów regulujących tę materię. Po piąte, zważyć należy, iż doręczenie zastępcze wywołuje szereg następstw nie tylko w płaszczyźnie prawa procesowego, ale także w sferze materialnoprawnej. Wiążą się zatem z nim doniosłe prawnie skutki. Po szóste, doręczenie zastępcze ma charakter domniemania prawnego. Oznaczać to musi w konsekwencji, że skoro ustawodawca tworząc tę instytucję przewidział w ramach niej do spełnienia określone wymogi, to tym samym wszystkie je uznał za warunki sine qua non tegoż domniemania.
Uchybienie zatem jakiemukolwiek z nich prowadzić musi do wniosku, iż w takim przypadku nie jest możliwe przyjęcie, że pismo w sensie prawnym zostało skutecznie doręczone adresatowi.
Zdaniem Sądu, powyższe prowadzi do wniosku, iż pisma nie można uznać za doręczone w rozumieniu art. 44 § 4 Kpa, w sytuacji, gdy powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki zawierającej to pismo zostanie pozostawione adresatowi w miejscu, o którym mowa w § 2 (oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) przed upływem terminu przewidzianego na podjęcie przesyłki, określonego w pierwszym zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, czyli przed upływem siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia. Dodać należy, że według art. 57 § 1 Kpa, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Do obliczenia tak zakreślonego terminu poprzedzającego możliwość dokonania powtórnego zawiadomienia nie wlicza się więc dnia, w którym dokonano pierwszego zawiadomienia (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1000/07, Lex Polonica nr 1785698).
W okolicznościach rozpoznanej sprawy Sąd uznał, że organ II instancji wadliwie, w sposób sprzeczny z wykładnią dokonaną powyżej, zinterpretował treść przepisu art. 44 Kpa przyjmując, jako wystarczający warunek ziszczenia się skutku, o którym mowa w § 4 tego przepisu, fakt dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję i upływ czternastu dni od dnia pierwszego awiza.
Wprawdzie ze znajdujących się w aktach administracyjnych koperty i potwierdzenia odbioru (k. 4 akt postępowania odwoławczego) wynika okoliczność dwukrotnego awizowania przesyłki skierowanej do skarżącego i jej zwrotu po upływie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia, niemniej jednak z zestawienia daty pierwszego awiza - 27 sierpnia 2009 r. - (v. adnotacja doręczyciela na potwierdzeniu odbioru) z datą drugiego - 3 września 2009 r. (v. pieczęć poczty na kopercie) wynika jednoznacznie, że powtórne zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, licząc od dnia pierwszego zawiadomienia, było przedwczesne.
Organ błędnie zatem przyjął, że poczta dopełniła obowiązku wynikającego z § 3 art. 44 i pozostawiła powtórne zawiadomienie po upływie terminu siedmiu dni - 4 września 2009 r., skoro rzeczywiście pozostawienie nastąpiło już w siódmym dniu, tj. 3 września 2009 r. Zatem powtórne awizowanie nastąpiło na jeden dzień przed upływem terminu siedmiodniowego, co jest niedopuszczalne, a na co organ nie zwrócił uwagi.
Stąd też uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego. W tej sytuacji, nawet przy uznaniu przez organ, że pismo skarżącego z dnia 17 września 2009 r. stanowiło odwołanie od rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r., to zostało ono wniesione przedwcześnie, co w świetle poczynionych już wyżej rozważań prawnych, w zestawieniu z faktem jego rozpoznania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., stanowi, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Jeżeli nawet organ uznał, że pismo to stanowi odwołanie, to zgodnie z art. 134 Kpa, winien w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność odwołania.
Niedopuszczalność odwołania może wynikać m. in. z przyczyn przedmiotowych. Odwołanie przysługuje od decyzji. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Dzieje się tak wówczas, gdy została ona wydana, a nie została prawidłowo doręczona lub ogłoszona.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie weszła do obrotu prawnego.
Wydanie decyzji odwoławczej przed doręczeniem decyzji organu I instancji uznaje się za rażące naruszenie prawa (vide: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 733).
Zdaniem Sądu należy wyraźnie stwierdzić, iż wskazane wyżej uchybienia przepisów postępowania administracyjnego mają charakter rażących, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, albowiem treść decyzji organu odwoławczego pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią jednoznacznych przepisów prawa. W konsekwencji uznać należy, że powołane naruszenia w sposób ewidentny kolidują z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym.
Niezależnie od powyższych rozważań wskazać należy, że gdyby nawet hipotetycznie uznać, że skarżący odebrał decyzję oraz że doręczenie zastępcze zostało dokonane w sposób prawidłowy, to i tak organ nieprawidłowo uznał pismo skarżącego z dnia 17 września 2009 r. za odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] .
Wskazać bowiem należy, że skarżący w swojej prośbie zwracając się do Komendanta Głównego Policji, opisał dotychczasowy przebieg swojej służby w Policji i zwrócił się o pomoc związaną z dalszym jej pełnieniem. W wystąpieniu tym przedstawił motywy, które nim kierowały i wynikały głównie z szykanowania jego osoby przez przełożonych. W dalszej części pisma podał, że w dniu 15 września 2009 r. otrzymał listem poleconym na adres domowy rozkaz nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] , dotyczący przeniesienia go z urzędu na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendanta Głównego Policji o przeniesieniu z dniem 1 września 2009 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] . Podał, również, że nikt z jego przełożonych z Zarządu w [...] CBŚ KGP nie poinformował go o tym w żaden sposób do dnia dzisiejszego, uniemożliwiając mu w ten sposób możliwość odwołania się od tego rozkazu. Podał też, że w okresie od 20 sierpnia 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie otrzymał żadnego awiza, nie miał też żadnej informacji od współmieszkańców i najbliższego sąsiedztwa o fakcie próby doręczenia mu przesyłki poleconej.
Podkreślić należy, że organ sam w istocie zadecydował za skarżącego, że jego prośba skierowana do Komendanta Głównego Policji, stanowi odwołanie od decyzji, nie korzystając w tej materii ze środków przewidzianych prawem (art. 7 Kpa). Nie wyjaśnił bowiem charakteru tego pisma i uznał je za odwołanie od rozkazu personalnego [...] , pomimo, iż skierowane ono było do Komendanta Główny Policji, nie zaś do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który byłby organem właściwym do ewentualnego rozpoznania odwołania.
Tak więc również z tej przyczyny decyzja organu odwoławczego narusza prawo.
Wobec treści rozstrzygnięcia, zbędne staje się odnoszenie do pozostałych zarzutów ze skargi.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako ppsa, sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa lub w innych przepisach.
W doktrynie wyraźnie wskazuje się, że sąd administracyjny obowiązany jest w takiej sytuacji stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji lub postanowienia (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 459). W tej sytuacji uznać należy, iż stwierdzenie wad będących przyczynami stwierdzenia nieważności decyzji skutkować powinno uwzględnieniem skargi niezależnie od tego, czy dane naruszenie prawa ma wpływ na wynik sprawy, albowiem uregulowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 2 ppsa ma na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego (tak również: J. P. Tarno /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, s. 309-310).
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło