II SA/Wa 1469/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku : - oddala skargę. R. H. w dniu 19 czerwca 2006 r. wniósł do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). W dniu [...] sierpnia 2006 r. organ wydał decyzję odmowną, którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2006 r., wydaną na skutek wniosku zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe rozstrzygnięcie R. H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2174/06), uchylił obie decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na nieprawidłową, dokonaną przez organ ocenę przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, wadliwe wyliczenie okresu składkowego oraz na niedostateczne wyjaśnienie przyczyn przerw w okresie ubezpieczenia zainteresowanego i przyczyn zawieszenia przez zainteresowanego działalności gospodarczej. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając sprawę zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. przyznał R. H. w drodze wyjątku rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na stałe w kwocie 597,46 zł miesięcznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zainteresowany legitymuje się okresem składkowym wynoszącym łącznie 26 lat, 11 miesięcy i 5 dni. Całkowita niezdolność do pracy została orzeczona wobec niego od maja 2001 r., na trwale, gdy miał ukończone 54 lata. W ostatnim 10-leciu przepracował 3 lata, 4 miesiące i 23 dni. Zainteresowany pobierał z Ośrodka Pomocy Społecznej stały zasiłek w wysokości 418 zł, niespełniający w ocenie organu, kryterium niezbędnych środków utrzymania. Z akt sprawy wynika, że R. H. nie spełnia warunków do przyznania emerytury w trybie zwykłym (nie spełniał przesłanek z art. 29 ustawy emerytalnej). W dniu 10 maja 2007 r. R. H. złożył pisemne oświadczenie o "odrzuceniu" powyższej decyzji i w dniu 16 maja 2007 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając przyznania świadczenia w wysokości 1274,18 zł poczynając od daty powstania całkowitej niezdolności do pracy, to jest od maja 2001 r. Pomimo pism organu nie wyjaśnił dokładnie istoty swojego stanowiska. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 155 Kpa, uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. Od powyższego rozstrzygnięcia zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i odpowiadając na pismo organu w sprawie wyjaśnienia swojego stanowiska, w piśmie z dnia 19 października 2007 r. oświadczył, że akceptuje przyznanie renty, zaś kwestionuje jej wysokość oraz datę przyznanego świadczenia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. Decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r., R. H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, który wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 235/08), uchylił obie decyzje, to jest decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż z pism skarżącego nie wynika, aby cofnął wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, albo aby wnosił o uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., a zatem postępowanie w przedmiocie uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 Kpa, było bezprzedmiotowe. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając sprawę zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. – przyznającą świadczenie. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż decyzja o przyznaniu świadczenia ma charakter konstytutywny, a zatem, skutek tej decyzji w postaci wypłaty świadczenia następuje w miesiącu wydania tej decyzji i nie ma zatem możliwości przyznania świadczenia wstecz, jak domaga się tego R. H. Natomiast zgodnie z art. 85 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wysokość świadczenia w drodze wyjątku jest ściśle określona i stanowi najniższe świadczenie. Dlatego organ nie ma wpływu na wysokość przyznanego świadczenia. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stała się przedmiotem skargi R. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnosił on o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi przyznania w drodze wyjątku renty zwykłej, od maja 2001 r. wraz z odsetkami za zwłokę, ewentualnie przyznania świadczenia specjalnego w postaci renty w wysokości 1274,18 zł miesięcznie od maja 2001 r., zwaloryzowanego od czerwca 2006 r. W uzasadnieniu skargi wskazywał na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006 r. o sygn. akt I UZP 5/05. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o oddalenie skargi, podkreślając, iż organ przyznał świadczenie w drodze wyjątku we właściwej wysokości i dacie jego przyznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd ten zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga rozpatrywana przy uwzględnieniu powyższych zasad nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zrealizował wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2007 r., przyznając R. H. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., żądane przez niego we wniosku z dnia 19 czerwca 2006 r. świadczenie w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił skarżącemu, jaki charakter prawny ma decyzja przyznająca to świadczenie i z jaką chwilą powstaje obowiązek wypłaty tego świadczenia, a także wyjaśnił, iż świadczenie w drodze wyjątku jest wypłacane jedynie w wysokości kwoty najniższego świadczenia i organ nie ma wpływu na jego wysokość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela zawartą w uzasadnieniu tej decyzji argumentację i nie widzi potrzeby jej powtarzania. A zatem, zawarte w pismach skarżącego składanych w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze, żądanie przyznania świadczenia w trybie art. 83 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w innej wysokości, niż najniższe świadczenie i z inną datą wymagalności niż miesiąc, wydanie przedmiotowej decyzji jest w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowo-administracyjnym niemożliwe, jak też nie jest możliwa rewaloryzacja tego świadczenia w sposób prezentowany w skardze. Przyznane świadczenie będzie natomiast ulegało automatycznie zmianom w przypadku zmiany najniższego świadczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego. W skardze R. H., wskazuje na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006 r. o sygn. akt I UZP 5/05, jednakże nie ma ona wprost zastosowania do świadczenia przyznawanego w drodze wyjątku, gdyż odnosi się do świadczenia emerytalnego w trybie zwykłym. Nie ma nadto, możliwości wzajemnego mieszania wysokości i zasad przyznawania świadczeń w obu tych trybach. Ponieważ przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek skarżącego z dnia 19 czerwca 2006 r. o przyznanie mu świadczenia w drodze wyjątku, istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej, jest norma art. 83 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wydane w zakresie tego przepisu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ normę tą zastosował prawidłowo. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy administracyjnej nie wyklucza starań skarżącego o przyznanie mu świadczenia w trybie zwykłym, które jest zazwyczaj korzystniejsze, jednakże zagadnienie to wykracza poza ramy niniejszej sprawy i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie będzie wypowiadał się w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, które mogłoby skutkować jej uchyleniem, bądź stwierdzeniem jej nieważności i dlatego na podstawie art. 151 w związku z art. 132 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.