II SA/Wa 1469/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M.T. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę Komendant Powiatowy Policji w W., działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z poźn. zm.), w dniu [...] maja 2016 r. wydał orzeczenie nr [...], którym umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko M. T. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ w uzasadnieniu orzeczenia podał, że Komendant Rejonowy Policji W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko M. T. Ten sam organ w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu ww. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2016 r. Rozkaz ten nie został zaskarżony do Komendanta [...] Policji i z dniem [...] maja 2016 r. stał się prawomocny. Komendant wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne może być prowadzone jedynie wobec policjanta w służbie czynnej, tym samym zaistniała przesłanka określona w art. 135j ust. 4 ustawy o Policji tj. obligująca organ do umorzenia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Komendant [...] Policji, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał orzeczenie nr [...], którym utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia podał, że zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne nie wszczyna się, a wszczęte umarza: 1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego; 2) po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5; 3) w razie śmierci policjanta; 4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne. Natomiast art. 135j ust. 4 ustawy o Policji stanowi, że przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1, albo gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innej przyczyny. Nadto, nie ulega wątpliwości, że przytoczone przepisy odnoszą się wyłącznie do czynnych policjantów, a zwolnienie policjanta ze służby czyni postępowanie dyscyplinarne bezprzedmiotowym. podnoszone w odwołaniu zarzuty nie odnoszą się do istoty postępowania odwoławczego i z tej przyczyny nie były przedmiotem analizy i oceny wyższego przełożonego dyscyplinarnego, bowiem dotyczyły one zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i jego prowadzenia. Orzeczenie organu odwoławczego stało się przedmiotem skargi wniesionej przez M. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący w skardze zarzucił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Organ nie uwzględnił istotnych okoliczności wskazujących na bezprawność prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. W ocenie skarżącego został naruszony art. 7 Konstytucji RP, poprzez działania przekraczające granice prawem dozwolone, tj. określone w art. 225 § 1 i 2 Kpa oraz wynikające z art. 135j ust. 4 ustawy o Policji w zw. z okolicznościami określonymi w art. 135 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i podjęcie rozstrzygnięcia pozostającego w kompetencji Sądu. Komendant [...]Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku przeprowadzonej kontroli pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Postępowanie dyscyplinarne dotyczące policjantów zostało uregulowane w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.). Materialno-prawną podstawę umorzenia postępowania dyscyplinarnego stanowił art. 135 ust. 1 i art. 135j ust. 4 ustawy. Stosownie do treści art. 135 ust. 1 postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza: 1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego; 2) po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5; 3) w razie śmierci policjanta; 4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne. Zgodnie natomiast z art. 135j ust. 4 ustawy przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1, albo gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innej przyczyny. Podkreślenia wymaga, że w przepisach Rozdziału 10 ustawy o Policji została uregulowana odpowiedzialność dyscyplinarna wyłącznie do policjantów będących w służbie. Ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjant", ale i formułując katalog kar wskazał, że mogą być one wymierzone wyłącznie osobie pozostającej w stosunku służbowym. W ustawie o Policji brak jest przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte postanowieniem Komendanta Rejonowego Policji W. z dnia [...] lipca 2015 r. Natomiast rozkazem personalnym ten sam organ zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] maja 2016 r. Wobec braku odwołania rozkaz ten stał się prawomocny, a zatem skarżący przestał podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej uregulowanej w ustawie o Policji, która odnosi się wyłącznie do policjantów pozostających w ramach stosunku służbowego. Postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunku służbowym bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Zatem na skutek zwolnienia policjanta ze służby ustaje władza dyscyplinarna nad nim ze strony prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych, zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje, iż dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, odpada bowiem podmiot tego postępowania - policjant, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 734/04, z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1417/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 402/11, dostępne na http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że w przeważającej części nie dotyczą one rozstrzygnięć objętych kontrolą sądową, gdyż przedmiotem oceny sądowej nie była ocena, czy skarżący popełnił czyny, o które został obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym. Argumentacja skargi sprowadza się faktycznie do kwestionowania zasadności prowadzenia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego. Jednak tak sformułowane zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie skarżącego ze służby w Policji i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej skarżącego do bycia obwinionym w tym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.