II SA/Wa 1477/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-10

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej i drugiej instancji, uwzględniając zmieniające się przepisy rozporządzeń w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., z uwzględnieniem stawki minimalnej i podatku VAT. Za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem drugiej instancji (odpowiedź na skargę kasacyjną) wynagrodzenie ustala się na podstawie rozporządzenia obowiązującego w dacie wszczęcia tego postępowania, przy czym stawka za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną jest zbliżona do stawki za sporządzenie skargi kasacyjnej, powiększona o podatek VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata W. A. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej T. G. w sprawie ze skargi na uchwałę Zarządu Dzielnicy. Adwokat została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu w postępowaniu przed WSA, a następnie sporządziła odpowiedź na skargę kasacyjną wniesioną przez organ do NSA. Sprawa przed NSA zakończyła się uchyleniem wyroku WSA i oddaleniem skargi. Wniosek dotyczył wynagrodzenia za pomoc prawną w obu instancjach.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. A. kwotę 480 zł oraz kwotę 110,40 zł tytułem podatku od towarów i usług, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata W. A. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zamiany zajmowanego lokalu na lokal o większej powierzchni oraz umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu na czas nieoznaczony w trybie zamiany lokalu postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata W. A. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat W. A., została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej T. G. w niniejszej sprawie w postępowaniu przed sądem I instancji (pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., k-24 akt). Wyznaczona pełnomocnik reprezentowała skarżącą na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 16 marca 2016 r. Jednocześnie wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, podnosząc, że koszty te nie zostały opłacone w całości (k-32 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, natomiast adw. W. A. sporządziła i wniosła, w imieniu skarżącej, odpowiedź na złożoną skargę kasacyjną, wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i wyrokiem z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2151/16, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Akta sprawy, po zwrocie z Naczelnego Sądu Administracyjnego, zostały przedstawione referendarzowi sądowemu, celem rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., stanowiąc w § 22, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie w I instancji (w dniu 18 sierpnia 2015 r.) obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zakończone zostało wyrokiem tego Sądu z dnia 16 marca 2016 r., dlatego do rozpoznania wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji, znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej w I instancji wynosi 240 zł, które - stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia - powinno być podwyższone o podatek od towarów i usług, wynoszący na dzień wydania niniejszego postanowienia 23%, tj. 55,20 zł. Rozpoznając wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenia i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną organu wskazać należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt FPS 4/12 stwierdzono, że wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Jej celem jest, podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej, uzyskanie dla strony korzystnego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Przyjąć w związku z tym należy, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata (stawka minimalna), jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Rozpoznając wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenia i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną organu wskazać należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt FPS 4/12 stwierdzono, że wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Jej celem jest, podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej, uzyskanie dla strony korzystnego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Przyjąć w związku z tym należy, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata, jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Postępowanie w niniejszej sprawie w II instancji zostało wszczęte przez wniesienie skargi kasacyjnej przez organ w dniu 11 maja 2016 r., w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, i zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2017 r. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy tego rozporządzenia. Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za powyższą czynność w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji dokonaną przez adwokata, który występował w sprawie w I instancji, wynosi 50% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł. Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł. Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata za II instancję wynosi 50% z 480 zł, czyli 240 zł i powinna być podwyższona o kwotę 55,20 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%. Łączna kwota przyznanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu skarżącej w niniejszej sprawie wyniosła 480 zł i została powiększona o kwotę podatku VAT w wysokości 110, 40 zł. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. oraz w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło