II SA/Wa 1478/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi I. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałą z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] [...], działając m.in. na podstawie § 35 ust. 1 w związku z § 4 i § 1 pkt 11 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836 ze zm.), odmówił zakwalifikowania I.S. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu (§ 1 uchwały). W uzasadnieniu uchwały organ podniósł, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział [...] ustalił, że I.S. przysługuje, w związku z eksmisją z zajmowanego lokalu mieszkalnego, uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (obecnie najem socjalny lokalu). W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] [...] uchwałą z dnia [...] sierpnia 2021 r. Nr [...] skierował I.S. do zawarcia umowy najmu socjalnego na okres do [...] grudnia 2025 r. Ponieważ strona nie zawarła umowy najmu socjalnego zaoferowanego lokalu, Zarząd Dzielnicy [...] uznał, że obowiązek złożenia oferty najmu socjalnego lokalu nałożony na [...] stał się bezprzedmiotowy i uchwałą z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] uchylił uchwałę w sprawie skierowania I.S. do najmu socjalnego lokalu. W dalszej części uzasadnienia uchwały organ podniósł, że z akt sprawy oraz wniosku o pomoc mieszkaniową wynika, że wnioskodawczyni od 2019 r. zamieszkuje w mieście S. w N. (zgodnie z jej oświadczeniem), gdzie jest zameldowana. Strona ma obywatelstwo [...], pobiera [...] emeryturę i zasiłki socjalne, korzysta z opieki medycznej w tym państwie, osobiście odbiera korespondencję skierowaną na adres [...]. Napisała książkę dotyczącą życia w .N., na odwrocie której znajduje się informacja, że jest Polką od wielu lat mieszkającą w N.. Organ wyjaśnił, że pomoc mieszkaniowa w formie zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Miasta zgodnie z § 4 uchwały Rady m.st. Warszawy Nr XXII1/669/2019, może być udzielana osobom, które spełniają kryteria wskazane w § 5 oraz warunki określone w § 7, z zastrzeżeniem § 8 i 9 uchwały. Osobą w rozumieniu ww. prawa miejscowego jest natomiast, zgodnie z przepisem § 1 pkt 11 uchwały, osoba, która wykaże, że [...] jest miejscem jej stałego pobytu. W konsekwencji organ uznał, że zainteresowana nie spełnia podstawowej przesłanki do udzielenia pomocy mieszkaniowej, ponieważ nie zamieszkuje na terenie [...] i z tej przyczyny odmówił zakwalifikowania I.S. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu. I.S. wniosła na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że w N. przebywa, a nie mieszka, gdyż przyjechała do tego kraju jako podwójna obywatelka na leczenie. Książka, o której mowa, a którą napisała w przeszłości, została wydana w czasie, kiedy wróciła do kraju po dłuższym pobycie w N., gdzie między innymi studiowała. Jednak nie zrzekła się obywatelstwa polskiego, mając na względzie swój powrót. Przedstawiła następnie zarzuty związane z nieprawidłowościami w trakcie przeprowadzonej eksmisji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2023 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i przedstawiła okoliczności związane z eksmisją oraz pobytem w areszcie śledczym. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2024 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi, stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości albo stwierdzenie, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy określa, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 725), uchwała rady gminy. Przyznawanie pomocy mieszkaniowej w postaci zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego [...] zostało uregulowane w uchwale Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zgodnie z § 4 tej uchwały, pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz warunki określone w § 7, z zastrzeżeniem § 8 i 9. Przed dokonaniem oceny, czy wnioskodawca spełnia określone w tym przepisie kryteria, organ jest zobowiązany do ustalenia, czy wniosek został złożony przez "osobę" w rozumieniu przepisów uchwały Nr XXIII/669/2019. Zgodnie z § 1 pkt 11 uchwały Nr XXIII/669/2019, ilekroć w uchwale jest mowa o osobie, należy przez to rozumieć osobę, która wykaże, że [...] jest miejscem jej stałego pobytu. Spór w tej sprawie sprowadza się do oceny wystąpienia przesłanki posiadania przez skarżącą miejsca stałego pobytu w W. W ocenie Sądu, w tym zakresie należy w całości podzielić stanowisko organu, bowiem znajduje ono swoje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a także w istocie również w składanych przez skarżącą oświadczeniach. Użyte w cytowanym przepisie uchwały określenia "miejsce stałego pobytu" stanowi nawiązanie do treści art. 25 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.), zgodnie z którą miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jak podkreśla się w doktrynie prawa cywilnego, składnikiem pobytu stałego jest realizowanie w danej miejscowości obiektywnie sprawdzalnej aktywności życiowej (rodzinnej, zawodowej, społecznej). Składniki domicylu mają charakter obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości (corpus) oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru, woli tego pobytu (animus). Łączne występowanie tych składników pozwala wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, w którym koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe. Analizy składników zamieszkania należy dokonywać łącznie, ponieważ składnik mentalny animus manifestuje się w szczególności w postaci konkretnych, obiektywnie sprawdzalnych zachowań składających się na corpus, a zatem ich rozdzielenie służy tylko potrzebom teoretycznego opisu (T. Sokołowski [w:] Kodeks cywilny..., t. 1, red. A. Kidyba, 2012, kom. do art. 25, nt 1, 2). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca swoją aktywność życiową koncentruje w N., gdzie przebywa od dłuższego czasu, jest zameldowana, korzysta z opieki medycznej i odbiera korespondencję. Również ze składanych przez skarżącą oświadczeń wynika, że przebywa na co dzień w N., zaś do Polski przyjeżdża jedynie w celu załatwienia spraw urzędowych, uiszczenia opłat, leczenia, itp. (vide pismo skarżącej z dnia [...] października 2023 r. – k. 14 akt sądowych, w którym jako adres przebywania wskazała S. w N.). Również w skardze skarżąca oświadczyła, że przebywa w N. (choć tam nie mieszka). Tego rodzaju, dokonywane przez skarżącą, rozróżnienie nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa, które, jak wskazano, definiują pojęcie zamieszkiwania jako przebywanie z zamiarem stałego pobytu. Nie budzi zatem wątpliwości, że centrum aktywności życiowej skarżącej nie jest W. Bez znaczenia pozostaje zatem deklarowana przez skarżącą intencja zamieszkiwania w W., skoro nie przekłada się ona na faktyczny pobyt w tym mieście. Nie ma również wpływu na ustalenie miejsca pobytu skarżącej cel, dla którego znalazła się ona w N. Z akt nie wynika, by deklarowane przez nią leczenie miało jedynie charakter krótkotrwały i nie wiązało się z przeniesieniem centrum aktywności życiowej skarżącej. Całokształt okoliczności tej sprawy potwierdza natomiast, że skarżąca stale przebywa w N., tam koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe, a przyjazdy do W. mają jedynie charakter okazjonalny. W konsekwencji Sąd uznał, że wobec niespełnienia przez skarżącą podstawowej przesłanki zakwalifikowania jej do udzielenia pomocy mieszkaniowej, tj. stałego pobytu na w [...], organ prawidłowo wydał uchwałę odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącej. Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące prowadzonego przez komornika postepowania eksmisyjnego nie miały związku z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, dlatego nie były przez Sąd oceniane w tym postępowaniu. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.