II SA/Wa 148/21

WyrokWSA w Warszawie2021-06-17

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Ewa Radziszewska-Krupa, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga żołnierza zawodowego na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące związku schorzeń ze służbą wojskową dla celów rentowych oraz ustalenia grupy inwalidztwa podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg dotyczących związku schorzeń ze służbą wojskową dla celów rentowych lub ustalenia grupy inwalidztwa, gdyż takie kwestie należą do właściwości sądów powszechnych. Skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna. Natomiast w zakresie oceny zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, sąd administracyjny bada jedynie prawidłowość postępowania wojskowej komisji lekarskiej pod względem formalnym, nie weryfikując medycznych ustaleń lekarzy.
Stan faktyczny
P. L. złożył skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) dotyczące jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący kwestionował ustalenia RWKL dotyczące rozpoznanych schorzeń, ich związku ze służbą wojskową oraz brak stwierdzenia inwalidztwa. CWKL, opierając się m.in. na opinii Konsultanta Krajowego ds. psychiatrii, utrzymała w mocy orzeczenie RWKL.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucił skargę w części dotyczącej związku ustalonych schorzeń ze służbą wojskową dla celów rentowych oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa. 2. W pozostałej części skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. odrzuca skargę w części dotyczącej związku ustalonych schorzeń ze służbą wojskową dla celów rentowych oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa; 2. w pozostałej części skargę oddala. P. L. złożył skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2020r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. z dnia [...] lipca 2020r., nr [...], w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] lipca 2020 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. (dalej "RWKL") działając na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. po wykonaniu badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych wydała orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności [...] P. L. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, rozpoznając w pkt 8: 1. Żylaki podudzi - § 79 pkt 1; 2. Strupy na ramionach po zapaleniach - § 2 pkt 3; 3. Zaburzenia [...] w trakcie leczenia - § 66 pkt 1; 4. [...] - § 24 pkt 1. W pkt 9 - Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej RWKL orzekła: Kategoria Z - Zał. Nr 1 Gr. [...] - Zdolny do zawodowej służby wojskowej. W pkt 12 (uzasadnienie orzeczenia) RWKL uznała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznania wymienione w pkt 8 orzeczenia nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej i nie powodują niezdolności do pełnia tej służby na podstawie przepisów Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z dnia 5 czerwca 2015 r. poz. 761 z późn. zm.) w grupie badanych II. Od orzeczenia RWKL orzekany wniósł przez pełnomocnika adwokata odwołanie, w którym nie zgadza się z rozstrzygnięciem RWKL i wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, iż rozpoznane schorzenia w postaci neurastenii oraz zaburzeń stresowych pourazowych pozostają w związku z pełnioną przez orzekanego służbą wojskową i skutkują niezdolnością do jej pełnienia, a także rozważenie przesłanek do uznania inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek chorób, z tytułu których przysługuje świadczenie odszkodowawcze. Do odwołania nie dołączono dokumentacji medycznej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (CWKL) na podstawie § 23 ustęp 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 5 czerwca 2015 r., poz. 761 z późn. zm.) rozpatrzyła odwołanie w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Organ odwoławczy wskazał, iż RWKL wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. opierając się w szczególności na dokumentacji medycznej z diagnostyki psychologicznej w 2017 r. i 2020 r., diagnostyki oraz leczenia psychiatrycznego ambulatoryjnego i stacjonarnego oraz wynikach badań specjalistycznych wykonanych przez orzekanego na zlecenie RWKL w [...][...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią SP ZOZ w Z. Z dokumentacji oraz badań wynika, iż w okresach od dnia [...] października 2009 r. do [...] kwietnia 2010 r. oraz od [...] kwietnia 2011 r. do [...] października 2011 r. orzekany służył w PKW w [...], natomiast w 2013 r. i 2016 r. służył w PKW w Siłach Międzynarodowych w [...] i byłej [...] oraz w [...]. Po powrocie do kraju został w dniu [...] listopada 2017 r. został zakwalifikowany przez psychologa jednostki wojskowej do uczestnictwa w turnusie profilaktyczno - leczniczym. W maju 2013 r. orzekany był hospitalizowany w Wojewódzkim Szpitalu [...] w B. z rozpoznaniem bóle głowy mieszane, zaburzenia [...]. W 2017 r. w wyniku badania specjalisty w dziedzinie psychiatrii w ramach indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej rozpoznano zaburzenia [...]. W 2020 r. w wyniku hospitalizacji w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SPZOZ w W. w Klinicznym Oddziale [...] rozpoznano [...] oraz zaburzenia stresowe pourazowe. Organ w związku z zaistniałą sytuacją sporną, co do zasadności rozpoznania zaburzeń [...], jak również stanowiskiem strony skarżącej, że rozpoznane schorzenia pozostają w związku ze służbą wojskową i skutkują niezdolnością orzekanego do zawodowej służby wojskowej zespół orzeczniczy CWKL wystąpił do Konsultanta Krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii prof dr. hab. n. med. A. P. o wydanie niezależnej opinii w tej sprawie. W odpowiedzi w dniu 7 października 2020 r. do CWKL wpłynęła oparta na analizie danych z akt sprawy opinia ww. konsultanta, który stwierdza, że cyt.: "z treści konsultacji psychiatrycznej i psychologicznej wykonanych na zlecenie RWKL wynika, że w trakcie badań komisyjnych rozpoznano u orzekanego: [...] i zaburzenia [...] w trakcie leczenia. Z treści zapisów w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego nr ks. gł. [...] Oddział [...] Wojewódzkiego Szpitala [...] w B. wynika, że orzekany był tam hospitalizowany w okresie od [...] maja 2013 r. do [...] maja 2013 r. Rozpoznanie: [...]. Zaburzenia [...]. Wykonane badania diagnostyczne w normie, w tym badanie neuroobrazowe głowy (TK) i badanie eleklroencefalograficzne (EEG) bez odchyleń od stanu prawidłowego. Z treści zapisów w Historii choroby - indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska lek. E. S. specjalista psychiatra wynika, że orzekany był tam leczony w okresie od dnia [...] marca 2017 r. – [...] czerwca 2020 r. i zgłaszał się na wizyty lekarskie w okresie trzech lat w sumie cztery razy i to niesystematycznie. Ustalono rozpoznanie wstępne: zaburzenia [...]. Stosowano leczenie farmakologiczne. Z treści zapisów w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego nr ks.gl. [...] w Klinicznym Oddziale [...][...] WSzK w W. wynika, że orzekany był tam hospitalizowany w okresie: [...].03.2020 r. - [...].04.2020 r. Rozpoznanie zasadnicze: [...]. Rozpoznanie współistniejące: [...]. Zastosowano farmakoterapię ([...] i [...]). W stanie psychicznym z odchyleń od normy stwierdzono: obniżony nastrój, afekt podbarwiony lękowo. Orzekany zgłaszał skargi na poczucie zmęczenia, niepokoju, objawy somatyzacyjne, bezsenność, zaburzenia apetytu, abulię. Wypisany planowo, w stabilnej kondycji psychicznej. Zlecono dalsze leczenie w PZP i podjęcie psychoterapii. Z treści zaświadczenia lekarskiego z dnia [...].06.2020 r. z gabinetu psychiatrycznego gdzie korzystał z porad lekarskich w latach 2017 - 2020 rozpoznano: [...],[...] i [...]". Organ podkreślił, iż w wywodzie tej opinii stwierdzono, co następuje cyt.: "orzekany rozpoczął leczenie [...] w dniu [...].03.2017 r., które prowadził niesystematycznie odbywając w sumie w okresie ponad trzech lat cztery wizyty lekarskie i jedną hospitalizację w Klinicznym Oddziale [...][...] WSzK w W. Jak wynika to z załączonej dokumentacji medycznej (karta informacyjna leczenia szpitalnego) przeprowadzone leczenie spowodowało stabilizację stanu psychicznego orzekanego. W analizowanej dokumentacji medycznej brak jest informacji, że w trakcie pełnienia służby w ramach PKW poza granicami państwa w latach 2009 r. - 2016 r. przebył ekstremalną sytuację zagrażająca jego życiu i zdrowiu po której wystąpiły by u niego objawy PTSD. Należy podkreślić, że przed każdym wyjazdem w ramach PKW poza granicami państwa jak i po powrocie z nich przechodził badania lekarskie w tym psychiatryczne i psychologiczne. W przypadku występowania objawów [...] jak i innych zaburzeń psychicznych w dokumentacji medycznej musiałyby się pojawić stosowane zapisy z wyników badań, a w przypadku ich występowania kolejne udziały w PKW byłby niemożliwe. Poza tym na każdy taki wyjazd żołnierz musi wyrazić zgodę. Ustalone rozpoznania [...] w trakcie hospitalizacji w Klinicznym Oddziale [...][...] WSzK w W. na podstawie zarówno podawanych przez orzekanego dolegliwości [...], jak i wyniki przeprowadzonych badań diagnostycznych w mojej ocenie nie dają podstaw do rozpoznania zaburzeń [...] ([...]), ponieważ nie spełniają kryteriów diagnostycznych tego zaburzenia". W ocenie konsultanta dane zawarte w aktach sprawy pozwalają na ustalenie u orzekanego [...] P. L. rozpoznania - zaburzenia [...] nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne § 66 pkt I - kat. Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej. W podsumowaniu opinii konsultant jednoznacznie stwierdził, że w świetle współczesnej wiedzy medycznej, na podstawie oceny stwierdzanych objawów zaburzeń [...] u orzekanego brak jest merytorycznych podstaw do rozpoznania zaburzeń [...] ([...]). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że orzekająca RWKL prawidłowo przeprowadziła proces diagnostyczny, a w orzeczeniu właściwie rozpoznano [...], dla którego w grupie 11 badanych, w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z dnia 5 czerwca 2015 r., poz. 761 z późn. zm.) ustalono wyłącznie kategorię Z. Organ podkreślił, iż zaburzenia te nie stanowią zatem przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej i nie powodują niezdolności do jej pełnienia. Ponadto, nie zachodzą przesłanki merytoryczne i prawne do rozpoznania u orzekanego zaburzeń [...] ([...]), co zostało udowodnione w niezależnej opinii eksperta lekarza psychiatry - Konsultanta Krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii - Pana prof. dr, hab. n. med. A. P. Organ odwoławczy wskazał, iż po dokładnej analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, brak jest podstaw merytorycznych oraz prawnych do uchylenia orzeczenia [...] z dnia [...] lipca 2020r. P. L. złożył skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2020r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. z dnia [...] lipca 2020r., nr [...], w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący wnosił uchylenie wymienionych wyżej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Skarżący wskazał, iż na skutek wadliwego wskazania zakresu i sposobu wydania opinii nie może ona mieć statusu miarodajnej i wyczerpującej. Podstawowy zarzut sprowadza się do tego, że konsultant zdecydował się na wydanie opinii sprzecznej z wcześniejszymi rozpoznaniami lekarzy leczących skarżącego bez podjęcia chociażby próby jego osobistego przebadania, przeprowadzenia testów, przeprowadzenia niezbędnej, zgodnej ze sztuką medyczną diagnostyki. Zdaniem skarżącego opieranie się wyłącznie na dokumentach bez osobistego kontaktu z chorym to tak jakby leczenie operacyjne on linę. Dla skarżącego w takiej sytuacji opinia biegłego jest nic niewartym poglądem, albowiem nie znajduje on oparcia w efektach właściwego przeprowadzenia procesu opiniowania. Skarżący podnosił, iż gdyby z premedytacją, świadomie dążył do uzyskania zadawalającego go orzeczenia w sytuacji, gdyby nie szwankowało mu zdrowie psychiczne, bez żadnego wysiłku byłby w stanie zgromadzić taką ilość dokumentów lekarskich, że nie miałby problemu z uzyskaniem zakładanego rezultatu. Umknęło komisji to, że właśnie to w jakim stanie zdrowia psychicznego był skarżący się zdecydowało o tym, że nie zdawał sobie sprawy z posiadanego schorzenia i nie podjął w sposób systematyczny i konsekwentny leczenia. Skarżący zarzuca Komisji, że ani jej członkowie ani też RWKL w trakcie procedowania jego sprawy nie znalazła czasu, aby osobiście go przebadać rozpytać i zdiagnozować. Zdaniem skarżącego automatyzm, powierzchowność, niezachowanie podstawowych procedur orzeczniczych spowodowały, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, wydana przedwcześnie i na podstawie nie w pełni i rzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego. Centralna Komisja Lekarska wnosiła o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący zaskarżył w całości orzeczenie CWKL z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w Z. z dnia [...] lipca 2020 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w którym ustalono: kategoria Z - Zał. Nr 1 Gr. [...] - zdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie z dnia [...] lipca 2020r. obejmowało również wskazanie ich schorzenia wymienione w pkt 1,2,3,4 nie pozostają w związku ze służbą wojskową oraz w zakresie inwalidztwa, którego u skarżącego nie stwierdzono. Jednakże skarga w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa i związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (publ. j.w.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213 ze zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2225). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, publ. ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11). Z tych przyczyn Sąd uznał za niedopuszczalną skargę w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową dla celów rentowych oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidzkiej. Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 poz. 330, zwana dalej: u.s.w.ż.z.), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 7 u.s.w.ż.z., orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych, rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. W art. 5 ust. 8 u.s.w.ż.z., zawarte zostało upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W § 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 r. (w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach) określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa Załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa Załącznik nr 2 do rozporządzenia. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, które obejmują zagadnienia wymagające wiedzy medycznej, sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych. W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w komisji lekarskiej i nie może dokonywać zmiany w tym zakresie, a tym samym zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. Kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w zakresie zdolności do służby wojskowej ma więc charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego, obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do czynnej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził uchybień w postępowaniu zakończonym wydaniem orzeczenia CWKL. Organ I instancji dokonał bowiem prawidłowej kwalifikacji rozpoznania poprzez zaliczenie skarżącego do kategorii Grupa [...] – zdolny do zawodowej służby wojskowej, co znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Również CWKL zasadnie uznała, że zaskarżone orzeczenie organu I instancji odpowiada prawu. Podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, CWKL należycie uzasadniła swe stanowisko. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie wydano opierając się w szczególności na dokumentacji medycznej z diagnostyki [...] w 2017 r. i 2020 r., diagnostyki oraz leczenia [...] ambulatoryjnego i stacjonarnego oraz wynikach badań specjalistycznych wykonanych przez orzekanego na zlecenie RWKL w [...][...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią SP ZOZ w Z., W okresach od [...] października 2009 r. do [...] kwietnia 2010 r. oraz od [...] kwietnia 2011 r. do [...] października 2011 r. orzekany służył w PKW w [...], natomiast w 2013 r. i 2016 r. służył w PKW w Siłach Międzynarodowych w [...] i byłej [...] oraz w [...]. Po powrocie do kraju został w dniu [...] listopada 2017 r. został zakwalifikowany przez psychologa jednostki wojskowej do uczestnictwa w turnusie [...]. W maju 2013 r. orzekany był hospitalizowany w Wojewódzkim Szpitalu [...] w B. z rozpoznaniem bóle głowy mieszane, zaburzenia [...]. W 2017 r. w wyniku badania specjalisty w dziedzinie psychiatrii w ramach indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej rozpoznano zaburzenia [...] i [...]. W 2020 r., w wyniku hospitalizacji w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SPZOZ w W. w Klinicznym Oddziale [...] rozpoznano [...] oraz zaburzenia [...]. Organ w związku z zaistniałą sytuacją sporną, co do zasadności rozpoznania zaburzeń [...], jak również stanowiskiem strony skarżącej, że rozpoznane schorzenia pozostają w związku ze służbą wojskową i skutkują niezdolnością orzekanego do zawodowej służby wojskowej zespół orzeczniczy CWKL wystąpił do Konsultanta Krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii prof dr. hab. n. med. A. P. o wydanie niezależnej opinii w tej sprawie. W odpowiedzi w dniu [...] października 2020 r. do CWKL wpłynęła oparta na analizie danych z akt sprawy opinia ww. konsultanta, który stwierdza, że cyt.: "z treści konsultacji [...] wykonanych na zlecenie RWKL wynika, że w trakcie badań komisyjnych rozpoznano u orzekanego: [...] i zaburzenia [...] w trakcie leczenia. Z treści zapisów w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego nr ks. gł. [...] Oddział [...] Wojewódzkiego Szpitala [...] w B. wynika, że orzekany był tam hospitalizowany w okresie od [...] maja 2013 r. do [...] maja 2013 r. Rozpoznanie: [...] Bóle głowy mieszane. Zaburzenia [...]. Wykonane badania diagnostyczne w normie, w tym badanie neuroobrazowe głowy (TK) i badanie eleklroencefalograficzne (EEG) bez odchyleń od stanu prawidłowego. Z treści zapisów w Historii choroby - indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska lek. E. S. specjalista psychiatra wynika, że orzekany był tam leczony w okresie [...] marca 2017 r. – [...] czerwca 2020 r. i zgłaszał się na wizyty lekarskie w okresie trzech lat w sumie cztery razy i to niesystematycznie. Ustalono rozpoznanie wstępne: zaburzenia [...]. Stosowano leczenie farmakologiczne. Z treści zapisów w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego nr ks.gl. [...] w Klinicznym Oddziale [...][...] WSzK w W. wynika, że orzekany był tam hospitalizowany w okresie: [...].03.2020 r. - [...].04.2020 r. Rozpoznanie zasadnicze: [...]. Rozpoznanie współistniejące: [...] zaburzenia [...]. Zastosowano farmakoterapię ([...] i [...]). W stanie psychicznym z odchyleń od normy stwierdzono: obniżony nastrój, afekt podbarwiony lękowo. Orzekany zgłaszał skargi na poczucie zmęczenia, niepokoju, objawy somatyzacyjne, bezsenność, zaburzenia apetytu, abulię. Wypisany planowo, w stabilnej kondycji psychicznej. Zlecono dalsze leczenie w PZP i podjęcie [...]. Z treści zaświadczenia lekarskiego z dnia [...].06.2020 r. z gabinetu psychiatrycznego gdzie korzystał z porad lekarskich w latach 2017 - 2020 rozpoznano: [...],[...] i [...]". Opinia nie potwierdziła tezy skarżącego dotyczącego związku schorzeń z tzw. zespołem stresu pourazowego. Materiał na potrzeby wydania orzeczenia przez RWKL a następnie CWKL został więc w sprawie zgromadzony w sposób szczegółowy. Jednocześnie skarżący nie przedłoży żadnej dokumentacji medycznej nie znanej wcześniej organom orzeczniczym. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne wykonywane przez wojskowe pracownie psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: 1) rozpoznanie; 2) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; 3) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z pkt 12 tego wzoru, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać uzasadnienie. Wszelkie przesłanki zawarte w cytowanych przepisach znalazły w przedmiotowej sprawie zastosowanie. W zakresie podstawowego zarzutu skargi (brak bezpośredniego badania skarżącego) podkreślenia wymaga, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w zakresie zdolności do służby wojskowej ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także rozporządzenia MON z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma możliwości dokonania oceny czy w zakresie konkretnego rozpoznania konieczne było bezpośrednie badanie skarżącego (ewentualnie obserwacja w wyspecjalizowanej jednostce medycznej). Decyzja w tym przedmiocie należy bowiem do lekarzy i specjalistów z określonych dziedzin medycyny i psychologii i uzależniona jest od ich wiedzy specjalistycznej, której Sąd nie posiada. Należy podnieść, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącej badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanej. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do czynnej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. W kontrolowanej sprawie Sąd nie stwierdził uchybień w postępowaniu zakończonym wydaniem orzeczenia CWKL z dnia [...] listopada 2020 r. Podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, CWKL w wystarczający sposób uzasadniła swoje stanowisko. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że wydając zaskarżone orzeczenie CWKL dopuściła się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, WCKL wzięła pod uwagę cały materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, w tym dokumentację medyczną. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., bowiem zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione. Uzasadnienie orzeczenia zawiera wskazanie stanu faktycznego ustalonego w sprawie i przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i nie pozostawia wątpliwości, z jakiej przyczyny skarżący uznany został za osobę zdolną do zawodowej służby wojskowej. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie (w pkt 1 wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło