II SA/Wa 1491/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-22
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia dla adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, uwzględniając przepisy przejściowe dotyczące rozporządzeń w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał adwokatowi z urzędu wynagrodzenie w kwocie 240 zł plus VAT (55,20 zł), ustalając je na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. Stosując przepisy przejściowe, sąd uznał, że do kosztów pomocy prawnej świadczonej w drugiej instancji (skarga kasacyjna) mają zastosowanie przepisy nowego rozporządzenia, a wysokość opłaty wynosi 50% opłaty maksymalnej za pierwszą instancję, nie mniej niż 240 zł.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek adwokata M.S. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi E.D. na decyzję ZUS. Wniosek dotyczył kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej w związku ze skargą kasacyjną. Adwokat M.S. została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu, a jej skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wcześniej referendarz sądowy przyznał adwokatowi wynagrodzenie, od którego złożono sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.S. o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi E. D. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową J. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia -przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług-
Referendarz sądowy postanowieniem z 2 listopada 2015 r., przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła adwokata M. S. na pełnomocnika skarżącej w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1491/15 oddalił skargę w niniejszej sprawie. Postanowieniem z 25 lutego 2016 r. referendarz sądowy przyznał adwokatowi M. S. wynagrodzenie w kwocie 295, 20 zł, w tym tytułem podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł.
Adwokat M. S. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie 29 marca 2016 r. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zwróciła się o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu i oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone przez jej mocodawcę ani w całości ani w części.
Wyrokiem z 30 września 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Postanowieniem z 21 października 2016 r. referendarz sądowy przyznał adwokatowi M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 zł, w tym tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 złotych.
Adwokat M. S. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." w związku z art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu regulowane są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości wydawanym na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.). Przed dniem 1 stycznia 2016 r. obowiązywało w tym zakresie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia z 22 października 2015 r., a zakończona została w I instancji po jego wejściu w życie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie został wydany 17 lutego 2016 r.). Do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji miały zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia z 28 września 2002 r. W związku z tym, że skarga kasacyjna od wydanego
w sprawie wyroku została wniesiona po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., to do wynagrodzenia pełnomocnika
z urzędu za czynności podejmowane przed sądem drugiej instancji będą miały zastosowanie przepisy tego właśnie rozporządzenia.
Należy również podnieść, że wniesienie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane za zasadzie prawa pomocy nastąpiło przed wejściem w życie kolejnego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), tj. przed 2 listopada 2016 r. Jednakże w myśl § 22 rozporządzenia z 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 22 października 2015 r. wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za powyższą czynność w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji dokonaną przez adwokata, który występował w sprawie w pierwszej instancji, wynosi 50% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej jednak niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie
w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona stronie skarżącej w drugiej instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 50% z 480 zł, czyli 240 zł i powinna być podwyższona o kwotę 55,20 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 295,20 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło