II SA/Wa 1494/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą postanawia: odrzucić skargę. U Z AS D N I E N I E Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] Skierowaniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] skierował M. M. do Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...], w celu ustalenia aktualnej zdolności do czynnej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja [...] w [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] orzekła, że badany jest trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – kategoria "E", grupa I. Orzeczenie to zawierało rozpoznanie choroby, powodującej niezdolność do służby wojskowej (pkt 9.1). Jednocześnie w punkcie 11. tego orzeczenia stwierdzono, że rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Od powyższego orzeczenia M. M. odwołał się, podając, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż stwierdzone schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskowa, a jest wynikiem uwarunkowań osobniczych. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M. zakwestionował powyższe orzeczenie w części dotyczącej stwierdzenia braku związku powstałego schorzenia ze służbą wojskową. Podniósł, że jego choroba nie ujawniłaby się, gdyby nie służba wojskowa i duże wymagania szkoły. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie z uwagi na to, że sprawy dotyczące związku chorób ze służbą wojskową nie należą do kognicji sądów administracyjnych, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniesioną przez M. M. skargę należy uznać za niedopuszczalną. Przedmiotem skargi jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia ze służbą wojskową. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2021 r., poz. 1013 z późn. zm.), wojskowe komisje lekarskie orzekają o: 1) zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej; 2) zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzajach wojsk i służb, a także na poszczególnych stanowiskach służbowych i poza granicami państwa oraz o zdolności do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami; 3) uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby; 4) związku choroby i ułomności ze szczególnymi właściwościami lub warunkami czynnej służby wojskowej, służby w SKW i SWW lub zasadniczej służby wojskowej w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny, a także z zatrudnieniem w miejscach, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych; 5) związku śmierci z czynną służbą wojskową, ze służbą w SKW i SWW albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny; 6) inwalidztwie, niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji; 7) związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową albo ze służbą w SKW i SWW; 8) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzecznictwo sądów administracyjnym jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby lub inwalidztwa ze służbą (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 s. 114, postanowienie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47). Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17). Skarżący w sposób wyraźny zaznaczył, zarówno w odwołaniu od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...], jak i w skardze do Sądu na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem o braku związku stwierdzonego schorzenia ze służbą wojskową. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.