II SA/Wa 15/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent [...] (dalej jako "organ I instancji") decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 10, art. 7 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 26 sierpnia 2013 r., poz. 966 z późn. zm.) oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z [...] października 2019 r., złożonego przez B. H. (dalej jako "wnioskodawczyni" lub "strona") i po stwierdzeniu, że złożony wniosek, deklaracja o dochodach oraz inne wymagane dokumenty są zgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), uchylił decyzję własną nr [...] z [...] listopada 2019 r. odmawiającą przyznanie dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz wydał nową decyzję odmawiającą przyznanie dodatku mieszkaniowego ponieważ powierzchnia ww. lokalu wynosi 54,40 m2 i o więcej niż 30% przekracza normatywną powierzchnię przypadającą na 1 członka gospodarstwa domowego, tj. 45,50 m2 (norma wynosi 35,00 m2). W tych warunkach stosownie do art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek nie przysługuje. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że [...] października 2019 r. strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Przedmiotowy wniosek został rozpoznany i [...] listopada 2019 r. została wydana decyzja nr [...] odmawiająca wnioskodawczyni przyznanie dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawczyni nie załączyła bowiem do wniosku dokumentów potwierdzających uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. W dniu [...] stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przesłało do organu I instancji odwołanie strony od ww. decyzji. Organ I instancji wyjaśnił, że po przeanalizowaniu nowych dokumentów w sprawie, tj. wyroku sądu z [...] marca 2017 r. przyznającego wnioskodawczyni uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego, ponownie rozpatrzył jej wniosek z [...] października 2019 r. Jednakże, mimo uznania uprawnienia do przyznania lokalu socjalnego, przyznanie dodatku mieszkaniowego w niniejszej sprawie jest niemożliwe, ponieważ powierzchnia przedmiotowego lokalu wynosi 54,40 m2 i o więcej niż 30 % przekracza normatywną powierzchnię przypadającą na jednego członka gospodarstwa domowego, tj. 45,50 m2 (norma wynosi 35,00 m2). W związku z tym należy stronie odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni pismem z [...] lutego 2020 r. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji kwestionując jej zasadność. Strona wskazała, że odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego nastąpiła bez rozeznania jej indywidualnej sytuacji. Wyjaśniła, że zajmuje przedmiotowy lokal, ponieważ nie przydzielono jej lokalu o wymaganej powierzchni. [...] nie podjęło bowiem żadnych kroków w celu wypełnienia wyroku sądu, tj. przyznania lokalu socjalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "organ odwoławczy", "SKO" lub "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Następnie wyjaśnił, że organ I instancji działał w niniejszej sprawie w trybie art. 132 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie, zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Uchylenie lub zmiana zaskarżonej decyzji w ww. trybie może być dokonana w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie bowiem z art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. SKO podniosło, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji otrzymał odwołanie strony od decyzji nr [...] z [...] listopada 2019 r. przekazane przez Kolegium przy piśmie z [...] stycznia 2020 r. w dniu [...] stycznia 2020 r. Zaskarżona decyzja wydana była [...] stycznia 2020 r., a zatem ww. termin 7 dni został zachowany. Spełniona została także przesłanka określona art. 132 § 1 k.p.a. Organ w całości uznał bowiem zasadność odwołania odnośnie bezpodstawnego odmówienia przyznania wnioskowanego dodatku z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu. Tym niemniej obowiązkiem organu I instancji było sprawdzenie, czy spełnione są inne wymogi do przyznania przedmiotowego dodatku. Kolegium wyjaśniło, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją uznaniową, podejmując ją organ administracji publicznej nie działa w sferze swobodnego uznania. Przyznanie dodatku mieszkaniowego może nastąpić jedynie wówczas, gdy są spełnione wszystkie wymogi (przesłanki ustawowe) do jego przyznania określone przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2133, dalej jako "ustawa o dodatkach mieszkaniowych"). Również przepisy tej ustawy regulują sposób wyliczenia wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Następnie, organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, ponownie wskazał, że dodatki mieszkaniowe nie są przyznawane uznaniowo, ani w uznaniowej wysokości. Przysługujący dodatek i jego wysokość podlegają ścisłemu obliczeniu arytmetycznemu, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej mieszkania, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek i wysokości dochodów, jakie członkowie gospodarstwa domowego uzyskiwali w okresie trzech miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym został złożony wniosek. Jeden z tych wymogów dotyczy powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, która nie może być przekroczona. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednej osoby nie może przekraczać 35 m2. Ust. 5 tego artykułu dopuszcza przekroczenie tej powierzchni, jednak nie więcej niż 30 % (45,50 m2) albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W konkluzji swojego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu wynosi 54,40 m2 i przekracza o więcej niż 30 % powierzchnię normatywną dla jednej osoby. Udział zaś powierzchni pokoi i kuchni wynosi 44,36 m2 i przekracza 60 % w powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu. W tym stanie rzeczy, należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z [...] grudnia 2020 r. wnioskodawczyni (dalej jako "skarżąca") wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ww. decyzję organu odwoławczego wnosząc o uchylenie jej w całości. Wskazała, że nieprzyznanie dodatku mieszkaniowego w sytuacji, gdy głównym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 385,01 zł, a opłata za czynsz wynosi 393,27 zł, godzi w podstawę egzystencji i skazuje skarżącą na biologiczną zagładę. Kolejna odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jest jawnie niesprawiedliwa, bowiem - odwołując się automatycznie do przepisów prawa - jest bardzo odległa od rzetelnego rozpoznania wszystkich uwarunkowań szczególnej sytuacji skarżącej. Tak więc, mimo zachowania litery, pozostaje w jaskrawej sprzeczności z duchem prawa. Skarżąca podkreśliła, że ponadnormatywnej wielkości lokalu nie zajmuje z własnego wyboru, ale wyłącznie dlatego, że od blisko półtora roku, [...], wykazując karygodny brak dbałości o własne zasoby lokalowe, nie przydzieliło jej lokalu socjalnego o stosownej powierzchni. Skarżąca nie może zatem ponosić ujemnych konsekwencji z tego powodu. Wobec powyższego skarżąca wniosła o rzetelne pochylenie się nad jej sprawą i wzięcie pod uwagę wszystkich złożonych ludzkich uwarunkowań. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z [...] października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2020 r. wydaną w trybie art. 132 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie, zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Uchylenie lub zmiana zaskarżonej decyzji w ww. trybie może być dokonana w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie bowiem z art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji otrzymał odwołanie skarżącej od decyzji z [...] listopada 2019 r. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy u. [...] w dniu [...] stycznia 2020 r. Następnie organ I instancji w dniu [...] stycznia 2020 r., a zatem w wymaganym terminie 7 dni, uchylił ww. decyzję własną z [...] listopada 2019 r. i wydał nową decyzję odmawiającą skarżącej przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednakże już z innej przyczyny. Organ I instancji w całości wprawdzie uznał zasadność odwołania odnośnie bezpodstawnego odmówienia skarżącej przyznania wnioskowanego dodatku z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu. Niemniej jednak, organ I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione przez skarżącą inne, wynikające z art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wymogi do przyznania przedmiotowego dodatku. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych, reguluje ustawa o dodatkach mieszkaniowych. Kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyznanie dodatku mieszkaniowego może nastąpić jedynie wówczas, gdy są spełnione wszystkie wymogi do jego przyznania określone przepisami ww. ustawy. Przysługujący dodatek i jego wysokość podlegają ścisłemu obliczeniu arytmetycznemu, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej mieszkania, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek i wysokości dochodów, jakie członkowie gospodarstwa domowego uzyskiwali w okresie trzech miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym został złożony wniosek. Jeden z tych wymogów dotyczy zaś powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, która nie może być przekroczona. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednej osoby nie może przekraczać 35 m2. Ponadto według art. 5 ust. 5 tej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącą wynosi 54,40 m2 i o więcej niż 30% przekracza normatywną powierzchnię przypadającą na jednego członka gospodarstwa domowego, tj. 45,50 m2. Norma zaś, jak wynika z powyższego wynosi bowiem 35,00 m2. Ponadto udział powierzchni pokoi i kuchni wynosi 44,36 m2 i przekracza 60 % w powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu. W tej sytuacji, organy obu instancji, stosownie do art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zasadnie stwierdziły, że skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. Zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zostały wydane w wyniku prawidłowego ustalenia istotnych w sprawie okoliczności – na podstawie danych zawartych we wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w konsekwencji prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W związku zaś z powyższym, argumentacja podnoszona przez skarżącą w skardze nie mogła odnieść spodziewanego przez nią skutku. Mając zatem na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.