II SA/Wa 1501/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-11
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla emeryta policyjnego, wydana na podstawie art. 163 kpa, jest zgodna z prawem, jeśli podstawę materialnoprawną przyznania tego świadczenia uchylono rozporządzeniem?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja o uchyleniu prawa do równoważnika pieniężnego, wydana na podstawie art. 163 kpa, nie narusza art. 156 kpa, nawet jeśli materialnoprawną podstawę przyznania świadczenia uchylono rozporządzeniem. Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jedynie policjantom w służbie stałej, a nie emerytom i rencistom policyjnym, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A.W. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o przyznaniu mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją z maja 2005 r. uchylono mu prawo do tego świadczenia, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ wyższego stopnia. Skarżący twierdził, że prawo do równoważnika nadal mu przysługuje na mocy ustawy o Policji i rozporządzenia wykonawczego, a uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA nie ma wpływu na jego uprawnienia. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o uchyleniu prawa do równoważnika była zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu A. W. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
W motywach uzasadnienia organ podał, że A. W. odszedł ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2002 r. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] (k – 36), orzekł o uchyleniu własnej decyzji nr [...] o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja została utrzymana decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]. Skarga do sądu w tym przedmiocie nie została wniesiona. Wnioskiem z 30 czerwca 2008 r. (k – 54), skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2005 r., którą uchylono mu prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Odmawiając stwierdzenia nieważności organ uznał, że brak jest podstaw określonych w art. 156 kpa. Wyjaśnił, że prawo do równoważnika przestało przysługiwać skarżącemu w związku z uchyleniem § 8 rozporządzenia MSWiA z 6 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 70, poz. 633), który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę do przyznania tego prawa policyjnym emerytom i rencistom. Wyjaśnił też, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08, w odniesieniu do tej grupy zachodziła konieczność orzekania o utracie prawa do utrzymywania przedmiotowego świadczenia. Wskazał, że stosownie do art. 163 kpa, organ może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, o ile przewidują to przepisy szczególne.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności oraz decyzji z dnia [...] maja 2005 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z [...] czerwca 2005 r. w przedmiocie uchylenia prawa do równoważnika pieniężnego, skarżący podniósł, że odchodząc na emeryturę nie otrzymał przysługującego mu lokalu mieszkalnego, natomiast otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, który do chwili obecnej gwarantuje mu ustawa o Policji oraz rozporządzenie wykonawcze.
Twierdził, że sam fakt uchylenia § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. pozostaje bez wpływu na prawo emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 245/06.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy na wstępie, że przedmiotowa sprawa została wszczęta w trybie nadzwyczajnym tj. stwierdzenia nieważności, w oparciu o przesłanki z art. 156 kpa.
Wskazać należy, że prawo do równoważnika zostało skarżącemu uchylone decyzją Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] (k – 36), na podstawie art. 163 kpa oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) w zw. z § 1 rozporządzenia MSWiA z 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 70, poz. 633). Istota sporu sprowadza się zatem do oceny, czy uchylając decyzję z dnia [...] lutego 1998 r. nr [....], którą to przyznano skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego, doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa tj. art.156 kpa. W ocenie Sądu, decyzja z dnia [...] maja 2005 r. (k – 36) oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r. (k – 37) nie została wydana z naruszeniem art. 156 kpa, co skutkuje uznaniem, że wydana w niniejszej sprawie decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności oraz decyzja ją utrzymująca odpowiadają prawu.
Podkreślić należy, iż decyzję o uchyleniu prawa skarżącemu do równoważnika wydano w oparciu o art. 163 kpa, który to przepis przewiduje możliwość uchylenia własnej decyzji. Dodać też trzeba, iż kwestię równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego regulują przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.). Rozporządzeniem MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 70, poz. 633), ustawodawca dokonał nowelizacji ww. rozporządzenia uchylając § 8, co skutkowało utratą uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez emerytów i rencistów. Powyższy przepis stanowił materialnoprawną podstawę przyznania emerytom prawa do równoważnika. Wykładnia art. 92 ustawy o Policji, jak i § 1 ust. 1 znowelizowanego rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jedynie policjantom w służbie stałej i wyklucza z kręgu uprawnionych, emerytów i rencistów policyjnych.
Prezentowany pogląd znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu TK z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/2008, w którym TK uznał, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, umożliwia jedynie dalsze korzystanie z mieszkań, przyznanych im w drodze decyzji administracyjnych. Ponadto uznał, że § 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005 r. jest zgodny z Konstytucją, co oznacza, że decyzja, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż przywołany przez skarżącego wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 245/06, został wydany przed wydaniem w dniu 27 października 2008 r. omawianego wyroku TK. Nadto dotyczył postępowania zwykłego, a nie nadzwyczajnego – o stwierdzenie nieważności. I co szczególnie podkreślić należy, dotyczył decyzji o wygaśnięciu prawa do równoważnika wydanej na podstawie art. 162 kpa.
Niniejsza sprawa dotyczyła zaś uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do równoważnika, w oparciu o art. 163 kpa. A zatem nawet per analogiam wyrok ten w rozpoznawanej sprawie nie mógł być brany pod uwagę. Różne bowiem są przesłanki do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa (art.162 kpa) i uchyleniu decyzji (art. 163 kpa).
Przywołany w skardze § 9 ust. 2 omawianego rozporządzenia wykonawczego dotyczy jedynie właściwości organu i pozostaje bez wpływu dla oceny, czy równoważnik co do zasady przysługuje emerytowi policyjnemu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.), orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło