II SA/Wa 1505/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi R.D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umowy najmu lokalu mieszkalnego - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały - Zarząd Dzielnicy W. [...], na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 statutu Dzielnicy W. [...], stanowiącego załącznik nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 z późn. zm.) w zw. z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) oraz w zw. z § 4 i § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), w dniu [...] maja 2015 r. podjął uchwałę nr [...], którą w § 1 nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu A. i R. D., zamieszkałych w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu uchwały podano, że ww. ubiegają się o najem lokalu wraz z dwójką dzieci. Wnioskodawca wraz z córką zameldowany jest i zamieszkuje w powyżej określonym lokalu, którego najemcą jest jego matka. Lokal ten składa się z 2 pokoi i kuchni, jego powierzchnia mieszkalna wynosi 27,18 m², a użytkowa wynosi 37,71 m². Na jedną osobę zamieszkującą w tym lokalu (uwzględniając niezameldowaną wnioskodawczynię i syna) przypada 5,43 m² powierzchni mieszkalnej. Wnioskodawczyni z synem zameldowana jest w lokalu nr [...] przy ul. [...] (Dzielnica [...]), którego najemcami są jej rodzice. Lokal ten składa się z 2 pokoi i kuchni. Jego powierzchnia mieszkalna wynosi 41,78 m², a użytkowa 59,80 m². Obecnie w lokalu zamieszkują rodzice wnioskodawczyni. Na jedną osobę zamieszkującą w tym lokalu przypada 20,89 m² powierzchni mieszkalnej, a biorąc pod uwagę wnioskodawców w lokalu powierzchnia ta wynosiłaby 6,96 m². Zainteresowani osiągają średni dochód w wysokości 632,17 zł na osobę miesięcznie. Naczelnik Wydziału Spraw Lokalowych dla Dzielnicy [...] w piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. poinformował A. i R. D. , że ich wniosek został negatywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową, która uznała, że wnioskodawcy nie spełniają kryteriów § 4 w zw. z § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy z późniejszymi zmianami. W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraził zgody na zakwalifikowanie wnioskodawców do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu. R. D. w dniu 23 czerwca 2015 r. skierował do Urzędu Dzielnicy [...] odwołanie, które zostało potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W udzielonej odpowiedzi z dnia 10 lipca 2015 r. poinformowano ww., że podjęta uchwała o niezakwalifikowaniu do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu podjęta została bez naruszenia prawa, zgodnie z obowiązującymi przepisami. R. D. w dniu 12 sierpnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. żądając jej unieważnienia. Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Organ w uzasadnieniu pisma procesowego podał m. in., że podniesiona w odwołaniu kwestia braku możliwości zamieszkania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] z uwagi na nadużywanie alkoholu przez matkę zainteresowanej oraz z uwagi na zgłoszenie w stosunku do nieruchomości roszczeń byłych właścicieli bądź ich spadkobierców nie był znane organowi w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały. Wobec powyższego podjęta ona została bez naruszenia prawa zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie podać należy, że zaskarżona uchwała została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa – zgodnie z art. 52 § 4 powyżej powołanej ustawy. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Podkreślić w tym miejscu należy, że podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiły przepisy uchwały abstrakcyjnej Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.). Podejmując zaskarżoną uchwałę Zarząd Dzielnicy powołał się na § 4 i § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 powyżej określonej uchwały. Zgodnie z § 4 uchwały abstrakcyjnej, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1. które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2. w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego Przepis § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały abstrakcyjnej stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Zgodnie natomiast z zapisem zawartym w § 22 ust. 5 informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Opierając się na powyższych przepisach Zarząd odmówił zakwalifikowania skarżącego do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu. Odmowa zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nie została jednak, w ocenie Sądu, poprzedzona "wnikliwą analizą", do czego organ był zobligowany treścią § 22 ust. 2 pkt 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Zarząd powinien mieć na uwadze, że § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy stanowi, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, "mogą" stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Rozstrzygniecie o odmowie zakwalifikowania wniosku należy więc od uznania organu. Zatem każdy przypadek powinien być przez organ oceniony indywidualnie przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy. Oceniając przypadek skarżącego Zarząd nie może tłumaczyć się, że w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały nie wiedział o istotnych w sprawie faktach, ponieważ oznacza to, że nie został prawidłowo ustalony jej stan faktyczny. W tej sytuacji trudno przyjąć, że wniosek skarżącego został poddany wnikliwej analizie. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150 z późn. zm.) stanowi, że gmina na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. W przepisie tym ustawodawca określił zatem kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a osobami takimi są jak wskazuje powyższy przepis, osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody. Organ nie może zatem bez głębszej analizy pozbawiać możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu osobę, która spełnia podstawowe kryteria przedmiotowe (jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 ust. 2 pkt 5 i ust. 5 w zw. z § 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została podjęta przed upływem jednego roku od dnia orzekania, należało zatem stwierdzić jej nieważność. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie poddać wnikliwej analizie sytuację w jakiej znajduje się skarżący i jego rodzina i dopiero wtedy ocenić, czy poczynione ustalenia mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącego do zawarcia umowy najmu, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej uchwały. Jednocześnie organ powinien wyjaśnić, czy przedmiotowy wniosek pochodzi od A. i R. D. , czy też są to wnioski odrębne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, orzekł jak w sentencji wyroku.