II SA/Wa 1505/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-05
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała schorzenie funkcjonariusza Straży Granicznej jako zespół zależności alkoholowej w okresie kontrolowanej abstynencji, przyznając mu kategorię zdolności do służby B, mimo braku dokumentacji potwierdzającej roczną abstynencję i uczestnictwo w programach terapeutycznych, a także czy dopuszczalne jest orzekanie przeciwwskazania do służby z bronią w formacji uzbrojonej, jaką jest Straż Graniczna?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, uznając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Komisja błędnie zakwalifikowała schorzenie funkcjonariusza i przyznała mu kategorię zdolności do służby B, opierając się na deklaracjach funkcjonariusza, a nie na wymaganej dokumentacji potwierdzającej roczną abstynencję i udział w programach terapeutycznych. Ponadto, orzeczenie zawierało niedopuszczalne w formacji uzbrojonej przeciwwskazanie do służby z bronią, a termin badania kontrolnego był niezgodny z przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Komendanta Oddziału Straży Granicznej na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL), które uchyliło orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej i ustaliło, że funkcjonariusz jest zdolny do służby z ograniczeniem (kategoria B), czasowo niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku, z przeciwwskazaniem do służby z bronią i służby zmianowej. Skarżący zarzucił CKL naruszenie przepisów poprzez błędne zakwalifikowanie schorzenia funkcjonariusza (zespół zależności alkoholowej) mimo braku dokumentacji potwierdzającej abstynencję i udział w terapiach, a także nieprawidłowe ustalenie terminu badania kontrolnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, , Agnieszka Fidor, Protokolant starszy referent, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia zdolności do służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] na rzecz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] kwotę 480 złotych (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Orzeczeniem z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 47j ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019r., poz. 345), Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] po rozpatrzeniu odwołania Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] (dalej: "Komendant", "skarżący") uchyliła w całości orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], jednocześnie decydując o wydaniu orzeczenia własnego.
[...] Straży Granicznej K.R. (dalej "funkcjonariusz") został skierowany przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W dniu [...] października 2018 r. zostało przeprowadzone badanie lekarskie funkcjonariusza przez Rejonową Komisję Lekarską celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, z którego sporządzono protokół nr [...].
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Rejonowa Komisja Lekarska rozpoznała u funkcjonariusza organiczne zaburzenia osobowości - §84p.1,(r.5), kat.B oraz ZZA w okresie abstynencji - §83p.1,(r.5), kat.B, a nadto przyznała mu kat. B, tzn. uznała, że funkcjonariusz jest zdolny do służby w SG z ograniczeniem oraz, że jest zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Ponadto Komisja stwierdziła, że związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi (warunkami lub właściwościami służby, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji,. Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U.2005.206.1723) nie istnieje, albowiem stwierdzone schorzenia nie są zamieszczone w zał. nr 1 (Dz.U.2005.206.1723). Ponadto w uwagach wskazano: "Zakaz służby z bronią palną na okres dwóch lat. Wskazana praca biurowa."
Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...].
W tym stanie faktycznym zostało wydane wymienione na wstępie orzeczenie będące przedmiotem późniejszej skargi - orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...].
W pkt. 11 części A orzeczenia "rozpoznanie" Komisja stwierdziła u K.R. zespół zależności alkoholowej w okresie kontrolowanej abstynencji (§93p2r5B). W pkt. 12 orzeczenia "kategoria zdolności do służby" przyznano funkcjonariuszowi kat. B i stwierdzono: "Zdolny do służby SG z ograniczeniem. Czasowo niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Zalecane badanie kontrolne po upływie 18 miesięcy". W uwagach komisji w pkt. 15 części A orzeczenia podano m.in. "Przeciwwskazana jest służba z bronią i służba zmianowa".
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że Komisja skierowała funkcjonariusza na ponowną psychologiczną i psychiatryczną. Konsultująca psycholog badała orzekanego testami neuropsychologicznymi i w konkluzji napisała, iż na podstawie przeprowadzonego badania stwierdza brak wskaźników zmian w OUN. Procesy poznawcze, uczenie się, pamięć, uwaga, spostrzegawczość znajdują się w granicach normy. W badaniu osobowości funkcjonariusz uzyskał podwyższony wynik w skali depresji, co wskazuje na skłonność do reagowania przygnębieniem, brakiem pozytywnego zaangażowania się w życie. Badany uzyskał też podwyższony wynik w skali braku zahamowań (w trakcie badania był podekscytowany, wesoły, skracał dystans). Testy ujawniły też silne mechanizmy o typie racjonalizacji i zaprzeczania (alkoholowe). Podsumowując wszystkie aspekty badania psychologicznego konsultująca psycholog we wnioskach końcowych napisała: "Procesy poznawcze w granicach normy. Zespół Zależności Alkoholowej. Zaburzenia zahamowania i emocji spowodowane nadużywaniem alkoholu (mechanizmy alkoholowe)". Badanie psychologiczne ujawniło, że orzekany "okresowo stosuje Esperal (ma też obecnie)". Deklaruje przy tym utrzymywanie abstynencji. Korzysta obecnie z psychoterapii, z uwagi na fakt dojeżdżania do pracy ponad 120 km od 4 lat. Konsultująca psychiatra rozpoznała: "Zespół uzależnienia od alkoholu w okresie kontynuowania kontrolowanej abstynencji". Wskazała przy tym, że orzekany "nie powinien pracować z bronią ani wykonywać pracy zmianowej". CKL uwzględniając wyniki powyższych konsultacji a także całość zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej rozpoznał: "Zespół zależności alkoholowej w okresie kontrolowanej abstynencji" wskazując, że schorzenie to należy kwalifikować według §93p2r5B wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrany Państwa (Dz. U. z 2018r. poz. 2035). Organ podkreślił, iż badanie psychologiczne z dnia [...] lutego 2019 r. nie potwierdza istnienia zaburzeń osobowości ani też zmian organicznych w OUN. Także badanie psychologiczne z dnia [...] lutego 2018 r. wykonane w ramach badania przez [...]RKL wykazało, że "Wyniki testów organicznych w normie. Badaniem klinicznym Wiskad bez zmian". Zdaniem organu nie było zatem podstaw do rozpoznania "Organicznych zaburzeń osobowości". Z uwagi na fakt, że orzekany deklarował utrzymywanie abstynencji, lecz Komisja nie ma możliwości obiektywnego potwierdzenia tego stanu (Badany aktualnie nie korzysta z pomocy psychologicznej, nie uczestniczy w mitingach AA) a badanie psychologiczne wskazuje na "skłonność do reagowania przygnębieniem", wykazało też "podwyższony wynik w skali zahamowań" CKL stoi na stanowisku, że orzekany jest zdolny do służby z ograniczeniem, czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Przeciwwskazana jest służba z bronią. Badanie kontrolne zostało ustalone za 18 miesięcy.
Organ wskazał, iż na badanie kontrolne orzekany powinien dostarczyć zaświadczenie od psychoterapeuty z Poradni Odwykowej potwierdzające fakt utrzymywania abstynencji z opisem funkcjonowania psychologicznego. Pomimo zgodności rozstrzygnięć w Komisjach obu instancji (kategoria B) wobec nieuzasadnionego (nie potwierdzonego badaniem) rozpoznania "organicznych zaburzeń osobowości" w orzeczeniu [...]RKL CKL na podstawie art.47 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345 - tekst jednolity) uchyla zaskarżone orzeczenie
Komendant [...]OSG wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymienione na wstępie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie:
1) naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019, poz. 345, ze zm.) w zw. z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. poz. 2035) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyznaniu [...] K.R. kat. B, tj. uznania, że jest on zdolny do służby z ograniczeniem, co wynikało z nieprawidłowego zakwalifikowania jego schorzenia w oparciu o § 93 pkt 2 załącznika do ww. rozporządzenia jako "zespół zależności alkoholowej w okresie kontrolowanej abstynencji", pomimo że nie zostały spełnione warunki do jego zastosowania określone w szczegółowych objaśnieniach i zalecanych czynnościach do tego przepisu, tj. nie została potwierdzona dokumentacją medyczną całkowita abstynencja funkcjonariusza (trwająca min. rok) oraz jego uczestnictwo w programach odwykowych i terapeutycznych;
2) naruszenie § 93 pkt 2 Wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. poz. 2035) poprzez wydanie orzeczenia o zdolności do służby [...] K.R. na okres 18 miesięcy, podczas gdy ze szczegółowych objaśnień i zalecanych czynności zawartych w treści załącznika do rozporządzenia wynika, iż orzeczenie wydane w oparciu o ww. przepis jest wydawane na okres 1 roku;
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1, art. 34 oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019, poz. 345, ze zm.), poprzez brak pełnego zbadania przez organ okoliczności faktycznych, a także poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz prawidłowej oceny tego materiału, koniecznych dla zbadania, czy [...] K.R. jest zdolny do służby w Straży Granicznej.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów Komendant podniósł, że wydanie w oparciu o § 93 pkt 2 załącznika do rozporządzenia orzeczenia stwierdzającego zdolność funkcjonariusza do służby jest możliwe jedynie po stwierdzeniu na podstawie właściwej dokumentacji, że funkcjonariusz od co najmniej roku utrzymuje abstynencję oraz uczestniczy w programach odwykowych i terapeutycznych. Zarzucił Komisji, że ta orzeczenie nie dysponowała dokumentacją we wskazanym wyżej zakresie lecz oparła się wyłącznie na deklaracji funkcjonariusza co do utrzymywania abstynencji.
W ocenie skarżącego, Komisja zakwalifikowała schorzenie funkcjonariusza w oparciu o § 93 pkt 2 załącznika do rozporządzenia, pomimo iż nie zostały spełnione warunki do jego zastosowania określone w uwagach do przepisu tj. nie została potwierdzona dokumentacją medyczną całkowita abstynencja funkcjonariusza (trwająca min. rok) oraz jego uczestnictwo w programach odwykowych i terapeutycznych. Konsekwencją tego było też naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich poprzez nieuprawnione przyznanie kat. B. Skarżący wskazał również, że w stwierdzenie, iż badanie kontrolne jest zalecane po upływie 18 miesięcy jest sprzeczne z treścią szczegółowych objaśnień i zalecanych czynności do § 93 pkt 2 wykazu chorób i ułomności orzeczenie o zdolności do służby.
Skarżący ponadto podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie komisji lekarskiej powoduje, iż funkcjonariusz nie [...] Oddziale SG. W strukturze etatowej placówki nie występują stanowiska "biurowe" dające możliwość pełnienia służby przez funkcjonariusza bez broni palnej, bowiem stanowiska stricte biurowe bez konieczności posiadania broni palnej są w Straży Granicznej przewidziane jedynie dla pracowników cywilnych.
Komendant wskazał również, że kwestia możliwości orzekania wobec funkcjonariusza Straży Granicznej ograniczenia w pełnieniu służby w postaci zakazu służby z bronią była przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W zapadłym w sprawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2019r. (sygn. akt. II SA/Wa 1412/18), sąd uznał za niewłaściwe orzekanie przez komisje lekarskie, iż przeciwskazana jest służba z dostępem do broni, z uwagi na fakt, iż Straż Graniczna jest formacja uzbrojoną.
W treści odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie oraz podtrzymała twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola orzeczeń komisji lekarskich w sprawie zdolności do pełnienia służby w formacjach mundurowych, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności orzekanego do służby była słuszna. Sąd administracyjny nie dokonuje własnej oceny stanu zdrowia badanego i nie rozważa kwestii medycznych. Rolą sądu administracyjnego jest zbadanie, czy ustalenia stanu faktycznego, na podstawie których komisje lekarskie wydały orzeczenie, były wyczerpujące i pozwalały na dokonanie właściwej kwalifikacji zdolności do służby w rozumieniu przepisów orzeczniczych, na podstawie, których działają te komisje, to jest: rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1898, ze zm.) oraz przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz.1822, ze zm.).
Przyjmując i podzielając przedstawione wyżej poglądy prawne należy wskazać, że stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014r. poz. 1822, z późn. zm.) zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
Orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: 1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; 2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; 3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby (art. 6 ust. 2 ustawy).
Centralna Komisja Lekarska wydając orzeczenie z dnia [...] marca 2019r. orzekła, iż funkcjonariuszowi należy przyznać kategorie B oraz, iż jest: "Zdolny do służby z ograniczeniami. Czasowo niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Zalecane badanie kontrolne po upływie 18 miesięcy" (pkt 12 orzeczenia CKL). Ponadto w zakresie uwag widnieje zapis: "Przeciwskazana jest służba z bronią i służba zmianowa. Na badanie kontrolne Orzekany powinien dostarczyć zaświadczenie od psychoterapeuty z Poradni Odwykowej potwierdzające fakt utrzymania abstynencji z opisem funkcjonowania psychologicznego." (pkt 15 orzeczenia CKL).
W ocenie Sądu, CKL wydając w dniu [...] marca 2019r. r. zaskarżone orzeczenie, którym uchyliła w całości orzeczenie [...]RKL w [...] z dnia [...] października 2018r. i wydała nowe orzeczenie uczyniła to z naruszeniem art. 6 ust. 2 pkt 2) ustawy o komisjach lekarskich poprzez zawarcie w nim rozstrzygnięcia wykraczającego poza zakres tego przepisu oraz poprzez oparcie ww. rozstrzygnięcia na materiale dowodowym i przesłankach sprzecznych z zawartymi w załączniku do rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018r. Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa. (Dz.U. z 2018r., poz. 2035). Centralna Komisja Lekarska w orzeczeniu z dnia [...] marca 2019r. uznała, iż funkcjonariusz jest zdolny do służby z kategorią B. Punkt 12 zawiera natomiast zapis, iż funkcjonariusz jest: "Zdolny do służby SG z ograniczeniami. Czasowo niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Zalecane badanie kontrolne po upływie 18 miesięcy". Następnie w punkcie 15 widnieje zapis: "Przeciwskazana jest służba z bronią i służba zmianowa. Na badanie kontrolne Orzekany powinien dostarczyć zaświadczenie od psychoterapeuty z Poradni Odwykowej potwierdzające fakt utrzymywania abstynencji z opisem funkcjonowania psychologicznego."
Przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy zezwala komisji lekarskiej na określenie, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego. Natomiast CKL w orzeczeniu tym zawarł przeciwskazanie do służby z bronią i służby zmianowej, gdy Straż Graniczna ze swej istoty jest formacją uzbrojoną. Wynika, to z zakresu obowiązków funkcjonariuszy, wykonujących działania nie tylko w rejonach przygranicznych ale na terenie całego kraju. Podyktowane jest natomiast potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa samych funkcjonariuszy oraz ogółu obywateli. Do zakres obowiązków tej formacji należy bowiem m.in. zapobieganie działalności grup przestępczych zajmujących się przemytem towarów, w tym narkotyków, broni oraz tzw. przemytem ludzi, poprzez wschodnią część granicy z Unią Europejską. Funkcjonariusz, który nie jest w stanie wykonywać swoich podstawowych obowiązków (do czego wymagana jest służba z bronią) znacznie osłabia zdolność do działania i bezpieczeństwo swojej podstawowej jednostki. Powoduje też dezorganizację pracy (brak możliwości pracy zmianowej), co de facto wymusza potrzebę utworzenia nowego, specjalnie przystosowanego na jego potrzeby stanowiska.
Obok powyższych wad, orzeczenie CKL z dnia [...] marca 2019r. zostało wydane na podstawie przesłanek sprzecznych z zawartymi w załączniku do rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018r. W szczegółowych objaśnienia i zalecanych czynnościach do § 93 pkt 2 widnieje zapis, iż: "Orzeczenie o zdolności do służby wydawane jest na okres 1 roku. W celu stwierdzenia zdolności do służby wymagana jest całkowita abstynencja (trwająca min. rok) potwierdzona dokumentacją medyczną, uczestnictwo w programach odwykowych i terapeutycznych również potwierdzone dokumentacją. Po tym okresie – badanie kontrolne z oceną skuteczności terapii (zachowania abstynencji)".
W przedmiotowej sprawie funkcjonariusz nie przedłożył dokumentacji medycznej potwierdzającej całkowitą abstynencję trwającą minimum rok. Brak jest też dokumentacji potwierdzającej uczestnictwo w programach odwykowych i terapeutycznych. Natomiast z materiału dowodowego wynika, że badany nie korzysta z pomocy psychologicznej, nie uczestniczy w mitingach AA, nie korzysta z innych form terapii. Centralna Komisja Lekarska nie uzasadniła w żaden sposób czemu zlekceważyła zapis dotyczący szczegółowych objaśnienia i zalecanych czynnościach do § 93 pkt 2. Niewątpliwe powyższe stanowi naruszenie prawa materialnego (§ 93 pkt 2 rozporządzenia).
Podobnie żadnego uzasadnienie nie znajduje wyznaczony przez CKL termin kolejnego badania kontrolnego (po okresie 18 miesięcy) gdy z zapisu objaśnień i zaleceń do § 93 pkt 2 rozporządzenia wynika, że orzeczenie o zdolności do służby wydawane jest na okres 1 roku.
Powyższe uchybienia obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia CKL z dnia [...] marca 2019r.
Rozpoznając na nowo sprawę, organ będzie miały na względzie opisane powyżej rozważania Sądu i w ich świetle raz jeszcze oceni stan zdrowia funkcjonariusza, a tym samym wpływ stanu zdrowia na zdolność do służby w Straży Granicznej, mając przy tym na uwadze stan faktyczny i prawny na dzień orzekania podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadni.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) uchylił zaskarżone orzeczenie. O kosztach rozstrzygnięto zaś stosownie do normy art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło