II SA/Wa 1512/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. I. Z.kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. o odmowie przyznania ww. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w G. przy ul. [...], w trybie art. 29 przedmiotowej ustawy, w dniu [...] czerwca 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że B. M. w dniu [...] listopada 2009 r. złożył wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania na czas określony w powyżej określonym lokalu mieszkalnym. Organ pierwszej instancji wniosku nie uwzględnił i wydał decyzję odmowną, którą Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uchylił i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uznał że ustalony stan faktyczny, a w szczególności sytuacja materialna i zdrowotna rodziny wnioskodawcy nie przemawia za wyjątkowością sytuacji, o której mowa w art. 29 przedmiotowej ustawy i zasadne jest wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Agencji. W przedmiotowej sprawie odwołujący się, jako źródło swojej wyjątkowej sytuacji wskazał fakt tymczasowego aresztowania. Zdarzenie to skutkowało zwolnieniem go ze służby, utratą mieszkania oraz problemami finansowymi, rodzinnymi i zdrowotnymi. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że sytuacja, w której znalazł się B. M. i jego rodzina nie jest sytuacją wyjątkową, uzasadniającą wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 przedmiotowej ustawy. Podkreślić należy, że wyjątkowość sytuacji jest warunkiem koniecznym, lecz niewystarczającym. Daje on możliwość przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, a nie obowiązek przyznania takiego prawa. Organ musi wyważyć pomiędzy słusznym interesem strony, a interesem społecznym. Oceniając interes społeczny należy wziąć pod uwagę, że wszelkie działania organu powinny być podporządkowane realizacji uprawnień żołnierzy zawodowych. Obowiązek ten, co do zasady, ma pierwszeństwo przed zaspokojeniem potrzeb lokalowych innych osób, nawet jeżeli są one uzasadnione. Przyznanie B. M. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez ww. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, tj. art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. nr 41, poz. 398 z późn. zm.). Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący dopatruje się naruszenia powyżej określonego przepisu w dowolnej interpretacji przez organ terminu "sytuacja wyjątkowa". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy podać, że skarżący wniosek o przydział lokalu mieszkalnego złożył w dniu [...] listopada 2009 r., co przesądza o tym, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. Przytoczony przepis uzależnia możliwości wydania pozytywnej decyzji od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek, tj. wykazania przez wnioskodawcę wyjątkowej sytuacji, w której się znalazł oraz wyrażenia zgody na wydanie takiej decyzji przez Ministra Obrony Narodowej, przy czym jej uzyskanie jest wymagane wówczas, gdy organ Wojskowej Agencji Mieszkaniowej po dokonaniu wstępnej oceny uzna, że w sprawie zachodzi sytuacja wyjątkowa i jest możliwe pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku. Wskazać także należy, iż sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona, gdyż nie obejmuje ona celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada jedynie, czy organ zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Interpretacja art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP prowadzi do wniosku, że wydanie takiej decyzji na korzyść strony nie jest obligatoryjne - a zatem pozostawione jest uznaniu administracyjnemu, którego ramy zakreślają trzy wiodące dyrektywy: równość, proporcjonalność oraz wyważenie interesu strony i interesu społecznego. Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż na wyjątkowość sytuacji składa się - bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe - położenie w jakim się ktoś znajduje. "Wyjątkowo" oznacza w sposób niezwykły, szczególny, bardzo rzadko, w szczególnych przypadkach – "Nowy Słownik Języka Polskiego: Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r. W wyroku z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1519/07 (publik. LEX nr 512273) Naczelny Sąd Administrcayjny stwierdził, iż adresatem decyzji o prawie do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP są osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu WAM w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. Z literalnego brzmienia art. 29 powołanej ustawy wynika, iż podmiotem ubiegającym się w tym trybie o prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas określony może być tylko osoba niebędąca żołnierzem w służbie stałej. Przepis ten w istocie ma na celu zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych tym osobom, które zamieszkują w lokalu mieszkalnym z zasobów mieszkaniowych WAM bez tytułu prawnego, a z uwagi na szczególną sytuację życiową (o której mowa powyżej), bądź zasługi dla Obrony Narodowej, wymagają pomocy tego resortu. Innymi słowy, tryb przewidziany w art. 29 powołanej ustawy winien mieć zastosowanie do tej kategorii osób, które ubiegają się o prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym z zasobów WAM, a którym nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego na innej podstawie. To na osobie składającej wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, pozostającym w zasobie mieszkaniowym WAM, w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się ona w "sytuacji wyjątkowej". W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie właściwie oceniły sytuację, w jakiej znalazł się skarżący, zasadnie odmawiając jej cech wyjątkowości. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd prezentowany przez skarżącego, że znajduje się on w sytuacji wyjątkowej. Podkreślenia wymaga, że nadrzędnym ustawowym celem organów wojskowych jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych w miejscowości, w której pełnią oni służbę wojskową, zaś wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innym podmiotom stanowi odstępstwo od tej reguły i może być realizowane tylko w sytuacji wyjątkowej. Adresatami decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym z zasobów WAM winny być osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi, wymagają zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, swoistej opieki organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Okoliczności, na które powoływał się skarżący w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do Sądu, nie dają podstaw do zakwalifikowania ich jako "sytuacji wyjątkowej". Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.