II SA/Wa 1522/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-12
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeśli skarżący zrezygnował z jego pomocy prawnej po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, ale przed uprawomocnieniem się tego wyroku?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, nawet jeśli skarżący zrezygnował z jego pomocy prawnej po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, pod warunkiem, że skarga kasacyjna została złożona przed uprawomocnieniem się wyroku. Koszty te ponosi Skarb Państwa zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Adwokat R. D. został wyznaczony z urzędu do reprezentowania skarżącej E. L. w postępowaniu przed WSA. Sąd wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. oddalił skargę. Po wydaniu wyroku, skarżąca złożyła oświadczenie o rezygnacji z pomocy adwokata z urzędu. Mimo to, adwokat wniósł skargę kasacyjną od wyroku, a następnie wystąpił z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za te czynności. Sąd rozpoznał wniosek adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. D. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku VAT, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata R. D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie zatwierdzenia listy dodatkowej osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, zmiany uchwały w sprawie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu oraz niewyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokali zamiennych i odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. D. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Adwokat R. D. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w niniejszej sprawie w postępowaniu przed sądem I instancji (k-33 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. oddalił wniesioną skargę, a postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 maja 2016 r. zostało przyznane pełnomocnikowi z urzędu stosowne wynagrodzenie, za udział w rozprawie i reprezentowanie skarżącej.
Wyznaczony adwokat w ustawowym terminie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego wyroku i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem, a następnie pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. - skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku.
E. L. pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła oświadczenie, że rezygnuje z pomocy adwokata z urzędu.
W związku z tym pismem Sądu z dnia 7 lipca 2016 r. pełnomocnik został poinformowany o oświadczeniu skarżącej oraz wezwany do ustosunkowania się do powyższego oświadczenia.
W piśmie z dnia 5 sierpnia 2016 r. adwokat z urzędu wskazał, że nie wiedział wcześniej, iż skarżąca straciła do niego zaufanie i zrezygnowała z jego pomocy, dlatego wobec sporządzenia i złożenia skargi kasacyjnej, wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego za dokonane czynności. W oddzielnym piśmie ustosunkował się do złożonego przez skarżącą oświadczenia.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia i zakończona w I instancji już po wejściu w życie powołanego rozporządzenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wydany w dniu 15 kwietnia 2016 r.). Ustanowiony adwokat, który nie wiedział o skierowanym do Sądu oświadczeniu skarżącej o rezygnacji z pomocy pełnomocnika z urzędu, po otrzymaniu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, złożył w dniu 23 czerwca 2016 r. skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku, tj. już po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy tego rozporządzenia.
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za powyższą czynność w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji dokonaną przez adwokata, który występował w sprawie w I instancji, wynosi 50% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej jednak niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona stronie skarżącej w II instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 50% z 480 zł, czyli 240 zł i powinna być podwyższona o kwotę 55,20 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 295,20 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło