II SA/Wa 1523/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i czas wolny od służby uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") z [...] marca 2014 r. nr [...] D. G. (dalej: "skarżący") został zwolniony ze służby w Straży Granicznej (dalej: "SG") z dniem [...] marca 2014 r. w oparciu o art. 45 ust. 2 pkt 4 i art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 2 października 1990 r. o Straży Granicznej (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 915 ze zm.; dalej: "ustawa o SG"). Skarżącemu wypłacono należności przysługujące z tytułu zwolnienia, w tym ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz niewykorzystany przed dniem zwolnienia czas wolny od służby, stosownie do treści art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o SG w związku z § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2005 r. w sprawie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane przez funkcjonariuszy Straży Granicznej urlopy wypoczynkowe i czas wolny od służby (Dz. U. z 2005 r. Nr 186, poz. 1560; dalej: "rozp. z 2005 r."). Wnioskiem z [...] listopada 2018 r. skarżący wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: "Komendant [...]OSG", "organ pierwszej instancji") o ponowne ustalenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i czas wolny od służby wraz z odsetkami. Wniosek ten umotywował wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "Trybunał", "TK") z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm.; dalej: "u.P.") w zakresie, w jakim przepis ten ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] Komendant [...]OSG odmówił skarżącemu ponownego naliczenia i wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i czas wolny od służby (punkt 1) oraz umorzył postępowanie w zakresie żądania odsetek (punkt 2). W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że w dacie zwolnienia skarżącego ze służby w SG wypłacono mu kwotę 30.545,50 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w wymiarze 80 dni oraz czas wolny od służby w wymiarze 450 godzin. Należności te naliczono zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, tj. art. 118 ust. 1 ustawy o SG oraz § 2 ust. 1 i ust. 2 rozp. z 2005 r. Natomiast powołany przez skarżącego wyrok TK nie dotyczy SG, lecz jedynie konkretnego przepisu u.P. Nadto w orzeczeniu tym nie wskazuje się na niekonstytucyjność jakiegokolwiek przepisu ustawy o SG, w szczególności dotyczącego zasad wypłacania czy też obliczania wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy oraz za czas wolny od służby. W kwestii żądania wypłaty odsetek, Komendant [...]OSG stwierdził, że wprawdzie ustawa o SG w art. 111 zawiera materialnoprawną podstawę do żądania odsetek, jednak z przepisu tego nie wynika, iż ich wysokość i prawo do nich określa organ po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Sam fakt zamieszczenia tego przepisu w ustawie o SG nie pozbawia cywilnego charakteru roszczenia o odsetki ustawowe. Zatem roszczenie to może być przedmiotem sporu cywilnego przed sądem powszechnym. Ewentualna decyzja organu administracji publicznej w tym przedmiocie byłaby wydana bez podstawy prawnej. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, KGSG decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ odwoławczy powtórzył dotychczasową argumentację. Podkreślił, iż wyrok Trybunału, na który powołał się skarżący, dotyczył art. 115a u.P., a nie przepisów o SG. Prawo funkcjonariuszy SG do otrzymywania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wynika wprost z przepisu ustawy o SG i rozporządzenia wydanego na jego podstawie, które nie zostały uznane za niekonstytucyjne. Realizacja tego prawa następuje w drodze czynności materialno-technicznej poprzez wypłatę na wskazany przez funkcjonariusza rachunek bankowy. W rezultacie brak jest podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku, gdyż nie ma on oparcia w obowiązujących przepisach normujących pragmatykę służbową w SG. Odnosząc się do żądania naliczenia i wypłaty odsetek, organ drugiej instancji wskazał, iż nie powstała zaległa należność, dlatego wniosek w tym zakresie również nie znajduje uzasadnienia. Skarżący zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie KGSG do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej też: "tutejszy Sąd", "Sąd pierwszej instancji"), który wyrokiem z 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1040/19, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu ww. orzeczenia tutejszy Sąd podkreślił, że tożsama regulacja względem § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. została zawarta w art. 115a u.P., co do której Trybunał w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 stwierdził, iż art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji RP. Stwierdzenie przez TK niekonstytucyjności normy prawnej zawartej w art. 115a u.P. nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy tożsamej zawartej w innym akcie prawnym, która zakresowo obejmuje § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. Orzeczenie Trybunału, chociaż obaliło wyłącznie domniemanie konstytucyjności art. 115a u.P. w określonej części, to spowodowało nowy sposób interpretowania jego treści. Dotyczy to również wykładni § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. z uwagi na tożsamą treść tego przepisu z art. 115a u.P. Bez umotywowanych racji nie należy tożsamym sformułowaniom w dwóch aktach prawnych nadawać różnych znaczeń. Tym samym wyrok TK należy traktować jako wskazówkę interpretacyjną przy wykładni § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. Tutejszy Sąd, wskazując na uprawnienie do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą oraz posiłkując się argumentacją prawną zawartą w wyroku Trybunału, uznał, iż § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP, a także z art. 118 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 4 ustawy o SG oraz z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. W związku z tym nie może stanowić we wskazanym zakresie materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Ustalenie w § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia narusza "istotę" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Uprawnienie funkcjonariuszy SG do corocznego i płatnego urlopu, a tym samym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop "w naturze", jest - w świetle art. 66 ust. 2 Konstytucji RP - bezsporne. Przepis ten nie pozostawia w tym zakresie ustawodawcy swobody regulacyjnej, jak to czyni w odniesieniu do maksymalnych norm czasu pracy i dni wolnych od pracy. Ekwiwalent zaś oznacza równowartość określonego prawa, a więc nie może mieć charakteru uznaniowego. Zważywszy, że urlopy wypoczynkowe udzielane są, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o SG, w dni służby, a nie w dni wolne od służby ustawowo, funkcjonariusz SG otrzymuje ekwiwalent pieniężny za 1 dzień służby w miesiącu (a nie 1 dzień miesiąca) w stosunku do liczby dni niewykorzystanych urlopów (dni służby). Przyjęcie w § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r., iż wysokość ekwiwalentu za urlop oblicza się, mnożąc 1/30 uposażenia miesięcznego przez liczbę dni niewykorzystanego urlopu, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Ustanowienie w § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. mianownika w wysokości odpowiadającej liczbie dni w miesiącu (30), a nie liczbie dni służby, niweluje prawo funkcjonariusza SG do otrzymania koniecznego substytutu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Trudno bowiem nazwać przyjęcie owego współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu "rekompensatą ekwiwalentną", co prowadzi - z uwagi na gwarancyjny charakter konstytucyjnego prawa do wypoczynku - do uznania, że naruszona została "istota" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Skoro "ekwiwalent" oznacza świadczenie stanowiące równowartość niewykorzystanego urlopu, to delegacja zawarta w art. 118 ust. 4 ustawy o SG została przepisem § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. zrealizowana w sposób nieprawidłowy. Ustawodawca nakazał bowiem określenie zasad obliczania i wypłacania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a nie rekompensaty pieniężnej, która pozornie tylko zbliżona jest do ekwiwalentu. Ponadto zastosowany przez organ przepis § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. pozostaje w sprzeczności z art. 118 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o SG, w których ustawodawca posługuje się zwrotem "ekwiwalent". Prawo do ekwiwalentu - jako konieczny substytut urlopu wypoczynkowego - powinno być regulowane w całości w przepisach rangi ustawowej. Dostrzegł to zresztą sam prawodawca, albowiem zdecydował o uregulowaniu tej kwestii w drodze ustawy, dodając w ustawie o SG, po art. 119, art. 119a w brzmieniu określonym w art. 2 pkt 35 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610; dalej: "ustawa nowelizująca"). Odnośnie wniosku skarżącego w przedmiocie naliczenia i wypłaty odsetek od ww. świadczeń, Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że roszczenie wynikające z art. 111 ust. 4 ustawy o SG nie ma charakteru cywilnoprawnego, a sprawa o odsetki dochodzone na tej podstawie nie może być uznana za sprawę należącą do właściwości sądu powszechnego (w szczególności za sprawę cywilną). Nieuzasadnione było zatem umorzenie postępowania w omawianym zakresie, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), z przyczyn wskazanych przez organ. Z przepisu art. 111 ust. 4 ustawy o SG, stanowiącego podstawę prawną roszczenia o odsetki, wynika jednocześnie kompetencja organu - władzy przełożonej funkcjonariusza - do rozstrzygnięcia o tym publicznoprawnym uprawnieniu (w tej kwestii por. M. Matczak, Kompetencja organu administracji publicznej, Zakamycze 2004, s. 187). To rozstrzygnięcie powinno mieć formę właściwą dla jednostronnego rozstrzygnięcia organu władzy publicznej o publicznoprawnych obowiązkach lub uprawnieniach indywidualnego podmiotu, czyli zgodnie z art. 1 k.p.a. formę decyzji administracyjnej. Dla określenia formy rozstrzygnięcia o prawie do odsetek przysługujących funkcjonariuszowi SG w ramach publicznoprawnego stosunku służbowego nie ma znaczenia fakt, że w ustawie o SG, odmiennie niż w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie przewidziano wprost wydania w takiej sprawie decyzji administracyjnej. W obu tych przypadkach uprawnienia do odsetek mają taką samą publicznoprawną naturę i w związku z tym nie ma żadnych podstaw do kwestionowania kompetencji do wydania przez władzę służbową funkcjonariusza SG decyzji w sprawie prawa do tego świadczenia (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 738/15 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, złożonej przez KGSG od opisanego wyżej orzeczenia tutejszego Sądu, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny", "Sąd drugiej instancji") wyrokiem z 14 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK, 1137/22, oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd drugiej instancji, przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej, przypomniał stan prawny, który od orzekania w sprawie przez organy SG uległ radykalnej zmianie. W przypadku funkcjonariuszy SG na dzień wydania w niniejszej sprawie obu decyzji sposób obliczania i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy był uregulowany w § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. wydanego na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy o SG. Natomiast w przypadku policjantów tożsama regulacja pod względem przedmiotowym była zawarta w art. 115a u.P. Wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, TK stwierdził, iż art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Rozp. z 2005 r. zostało derogowane na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1635). Stosownie do treści art. 19 ust. 2 ww. ustawy, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 118 ust. 4 tej ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W okresie przewidzianym w przywołanym przepisie nowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy o SG, nie weszły w życie. Zgodnie z art. 26 ww. ustawy z 19 lipca 2019 r., ustawa ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r. Oznacza to, że rozp. z 2005 r. zostało uchylone w całości 1 lipca 2020 r. Konsekwencją formalnego uchylenia rozp. z 2005 r. było wydanie przez Trybunał - po rozpoznaniu wniosku Zarządu Głównego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej o zbadanie zgodności m.in. § 2 ust. 2 tego aktu w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia: z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP, z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, a także z art. 118 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 4 ustawy o SG - postanowienia z 26 października 2021 r., sygn. akt U 3/19, o umorzeniu postępowania w sprawie. Uchylenie art. 118 ust. 4 ustawy o SG nastąpiło w oparciu o art. 2 pkt 34 ustawy nowelizującej, która weszła w życie 1 października 2020 r. Jednocześnie art. 2 pkt 35 ustawy nowelizującej wprowadził, po art. 119 ustawy o SG, m.in. art. 119a ust. 1 w następującym brzmieniu: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". W ten sposób kompleksowa regulacja dotycząca sposobu obliczania funkcjonariuszom SG ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe została zawarta w ustawie o SG. NSA zwrócił uwagę na art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, wedle którego art. 119a ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy przysługujący za okres od 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu przelicza się zaległy urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w dniach kalendarzowych na urlop w dniach roboczych przy zastosowaniu mnożnika wynikającego z relacji 26 dni roboczych do 30 dni kalendarzowych. Niepełny dzień zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zmianie, przez art. 2 pkt 22 ustawy nowelizującej, uległo także brzmienie art. 86 ust. 1 ustawy o SG, który stanowi, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Przez dni robocze rozumie się dni od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Ponadto Sąd kasacyjny wskazał, iż art. 1 pkt 16 ustawy nowelizującej, w wykonaniu wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, nadał następujące brzmienie art. 115a u.P.: "ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Jednocześnie w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej przewidziano, że przepis art. 115a u.P. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r. NSA odnotował, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20, skierował do Trybunału pytanie prawne dotyczące zgodności - z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP - art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a u.P. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. Sprawa zainicjowana tym pytaniem jest zarejestrowana w TK pod sygn. akt P 7/21. Dalej Sąd drugiej instancji zaakcentował, że usunięcie z dniem 1 lipca 2020 r. z obrotu prawnego § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r., który w związku z art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o SG był podstawą materialnoprawną decyzji wydanych w tej sprawie oraz uchylenie z 1 października 2020 r. art. 118 ust. 4 ustawy o SG, a także wprowadzenie z tym dniem, ujętej w art. 119a ust. 1 ustawy o SG, regulacji określającej sposób obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane przez funkcjonariusza urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, jak również zawarcie w art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej normy intertemporalnej dotyczącej przedmiotowego ekwiwalentu - nie było uwzględniane zarówno przy ocenie decyzji KGSG, jak i we wskazaniach co do dalszego postępowania. Z kolei NSA, rozpoznający sprawę w granicach skargi kasacyjnej i biorący z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania, nie ma możliwości wypowiadania się co do treści przyszłego rozstrzygnięcia organu, podejmowanego w oparciu o nowy stan prawny, nieobowiązujący w chwili wydawania decyzji. Stosownie zaś do wynikającej z art. 6 k.p.a. zasady praworządności, organy administracji w swoich rozstrzygnięciach obowiązane są uwzględniać stan faktyczny i prawny, jaki wynika z obowiązującego stanu prawnego, z wyjątkami do których odsyła ustawodawca. Natomiast sądy administracyjne, z racji przypisanej im kontrolnej roli wobec rozstrzygnięć organów, w swoich orzeczeniach koncentrują się na stanie faktycznym i prawnym, jaki istniał w chwili załatwiania sprawy przez organy. Stąd w rozpoznawanej sprawie niezbędne było rozważenie, czy wniosek skarżącego, zwolnionego ze służby [...] marca 2014 r., o ponowne naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop mógł być załatwiony przez organ na podstawie art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o SG w związku z § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r., przy uwzględnieniu faktu, iż ten ostatni przepis w chwili wydawania obu decyzji (z [...] grudnia 2018 r. i [...] marca 2019 r.) pod względem przedmiotowym był tożsamy z regulacją zawartą w art. 115a u.P., który wyrokiem Trybunału z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, został uznany za niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W rezultacie art. 115a u.P. w takim zakresie, w jakim określał współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, utracił moc obowiązującą z dniem 6 listopada 2018 r. Zdaniem NSA, powyższy wyrok TK może stanowić wskazówkę interpretacyjną przy wykładni § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. Posiłkując się argumentacją zawartą w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału, stwierdzić należy, że przepis rozp. z 2005 r. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, jak też z art. 118 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz ust. 4 ustawy o SG, a w związku z tym nie może stanowić we wskazanym zakresie materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd kasacyjny w pełni zgodził się z Sądem pierwszej instancji, iż sąd administracyjny jest uprawniony do samodzielnego odmawiania zastosowania przepisu rozporządzenia, w stosunku do którego stwierdza niezgodność z ustawą i z Konstytucją RP. Wynika to bezpośrednio z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Na poparcie tego stanowiska Sąd drugiej instancji przytoczył fragment uzasadnienia wyroku wydanego 16 stycznia 2006 r. przez skład siedmiu sędziów NSA w sprawie o sygn. akt I OPS 4/05. Sąd kasacyjny zgodził się z twierdzeniem, że ekwiwalent będący substytutem urlopu, powinien odpowiadać wartości urlopu w naturze. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest uposażenie za 1 dzień roboczy, co wynika z faktu, iż urlop wypoczynkowy jest liczony wyłącznie w dniach roboczych. W wyniku zastosowania, przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, wskaźnika określonego w § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. wynoszącego 1/30 części miesięcznego uposażenia, funkcjonariusz SG nie otrzymywał 100% dziennego uposażenia. W konsekwencji pośrednio zostaje również pomniejszony czas wypoczynku funkcjonariusza, a przez to prawo do płatnego urlopu. Wypłacane świadczenie pieniężne nie rekompensuje w pełni poniesionej straty. Skutkuje to naruszeniem "istoty" prawa do określonych w ustawie corocznych płatnych urlopów, chronionych na mocy art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, przy czym gwarancja wynikająca z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP zakazuje formalnego pozbawienia jednostki służącego jej konstytucyjnie prawa. Ponadto Sąd kasacyjny zaakcentował, że określony w § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. mechanizm prowadzący do ustalenia świadczenia pieniężnego – ekwiwalentu za niewykorzystany urlop – wykroczył poza delegację ustawową i stanowił jej wykonanie w sposób nieprawidłowy, gdyż zaniżał jego wysokość i nie mógł być nazwany ekwiwalentem. Tymczasem w świetle art. 66 ust. 2 Konstytucji RP konkretyzacja wyrażonych w tym przepisie praw jednostki może nastąpić jedynie w drodze ustawy, a nie aktu o randze podustawowej. Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop stanowi korelat prawa do urlopu, powinno być ono zatem w całości (czyli także w zakresie sposobu jego obliczania) uregulowane w ustawie, a nie w rozporządzeniu. Po kolejnym rozpatrzeniu wniosku skarżącego z [...] listopada 2018 r., Komendant [...]OSG decyzją z [...] kwietnia 2024 r. nr [...], mając za podstawę art. 104 k.p.a. oraz art. 118 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 119a ust. 1 ustawy o SG w związku z art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentów pieniężnych za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i czas wolny od służby. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, iż żądanie skarżącego nie ma oparcia w przepisach prawa i nie może zostać uwzględnione. Wprawdzie Komendant [...]OSG jest związany wskazówkami oraz wykładnią prawa zastosowaną przez sąd, który uchylił decyzje organu, lecz stosownie do art. 6 k.p.a. powinien rozpoznać sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny na dzień wydawania decyzji. W myśl znowelizowanego art. 119a ust. 1 ustawy o SG, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby funkcjonariusza SG oblicza się, przyjmując współczynnik 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za każdy dzień niewykorzystanego urlopu. Powyższy przepis wszedł w życie 1 października 2020 r. Ponadto ustawodawca odniósł się do sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy nabyte przed dniem 6 listopada 2018 r. i od tej daty. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej stanowi, że art. 119a ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o SG) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (tj. ustawą nowelizującą) stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy przysługujący za okres od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o SG w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Mnożnik, który zdaniem skarżącego, nie może mieć zastosowania, tj. stanowić podstawy do dokonania materialnotechnicznej czynności wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, jest właściwy, ponieważ rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło przed 6 listopada 2018 r. Skoro zaś nie powstała zaległa należność, to żądanie w zakresie odsetek nie znajduje uzasadnienia. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, KGSG decyzją z [...] czerwca 2024 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o SG w związku z § 2 ust. 1 i 2 rozp. z 2005 r. w związku z art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach swojej decyzji organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Komendanta [...]OSG, akcentując, iż pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2018 r. nr [...] oraz decyzji KGSG z [...] marca 2019 r. nr [...] a datą wyrokowania sądowego, w sprawie uległ zmianie stan prawny, gdyż wszedł w życie wszedł przepis art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, który znajduje w niej zastosowanie. W sytuacji, gdy pomiędzy wyrokowaniem a ponownym rozpoznaniem sprawy doszło do istotnej zmiany stanu prawnego, organ procedujący nie był związany treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Nadto organ na mocy art. 6 k.p.a. miał prawo do własnej oceny skutków prawnych normy intertemporalnej wyrażonej w art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej. Powołując się na treść ww. przepisu oraz znowelizowanego art. 119a ust. 1 ustawy o SG, organ drugiej instancji zaznaczył, że ustawodawca uregulował sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy nabyte tak przed dniem 6 listopada 2018 r., jak i po tej dacie. W świetle powyższych unormowań, wnioskowane przez skarżącego ponowne ustalenie wysokości i wypłata ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i czas wolny od służby nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach normujących pragmatykę służbową w SG. Odnosząc się do żądania wypłaty ekwiwalentu za ponadnormatywny czas służby, KGSG wyjaśnił, iż kwestionowany przez skarżącego współczynnik (1/30 uposażenia) służył jedynie do obliczania należnego ekwiwalentu urlopowego, a nie ekwiwalentu za nadgodziny. Ekwiwalent za ponadnormatywny czas służby jest obliczany na podstawie zupełnie innej normy prawnej, a mianowicie art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o SG w związku z § 2 ust. 3 rozp. z 2005 r., przewidującej w chwili zwolnienia skarżącego ze służby w SG, że "Wysokość ekwiwalentu za czas wolny od służby oblicza się, mnożąc uposażenie przez współczynnik 0,5 % oraz przez liczbę godzin ponadnormatywnego czasu służby. Stąd nieuzasadniony jest wniosek o wyrównanie należności za ponadnormatywny czas służby. Opisana wyżej decyzja organu odwoławczego z [...] czerwca 2024 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez radcę prawnego R. W.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej zarzucono naruszenie: art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a u.P. w zakresie związanym z wyrokiem TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, a przez to pozbawienie skarżącego należnych mu z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop/czas wolny od służby i odsetek w tym zakresie. Nadto skarżący zarzucił organom SG obu instancji działanie, które w konsekwencji uniemożliwiło mu realizację zagwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza SG do urlopu wypoczynkowego i czasu wolnego od służby w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy nowelizującej, z pominięciem tak wyroku Trybunału, jak i wyroku NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 1137/22. W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów SG obu instancji, a także zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania ekwiwalentów w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami, na podane konto, po ostatecznym wezwaniu Komendanta [...]OSG z [...] maja 2024 r. przez skarżącego SG do zapłaty, połączonego z wezwaniem organu pierwszej instancji do wykonania ww. wyroku NSA z 14 lutego 2024 r. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął jej zarzuty, wskazując, iż zaskarżona decyzja została podjęta w opozycji do jednolitej linii orzeczniczej przyjętej przez NSA i wojewódzkie sądy administracyjne, które jednoznacznie stwierdzają, że realizacja wniosku o wyrównanie ekwiwalentu powinna następować zarówno w warunkach zaniechania ustawodawczego (które trwało prawie dwa lata), jak i w obecnej sytuacji, tj. próby "zniesienia" wyroku Trybunału ustawą zwykłą. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył fragmenty wyroków NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 7515/21 oraz z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 1278/22, które w pełni podzielił. W odpowiedzi na skargę KGSG wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, iż art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej korzysta z domniemania konstytucyjności. Ponadto organ zawnioskował o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący (ani jego pełnomocnik) nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Natomiast art. 120 p.p.s.a. wskazuje, iż w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...]OSG zapadły po prawomocnych wyrokach wydanych w ramach przedmiotowej sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z [...] listopada 2018 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W ww. wyroku z 14 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 1137/22, NSA obszernie i szczegółowo przedstawił, jak kształtował się stan prawny od wydania przez organ pierwszych decyzji w sprawie skarżącego do daty orzekania przez Sąd kasacyjny. Na gruncie rozpoznawanej sprawy zaistniała przesłanka zmiany stanu prawnego w postaci wejścia w życie ustawy nowelizującej, w tym jej art. 9 ust. 2 odwołującego się do § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r., co zresztą odnotował Sąd drugiej instancji. NSA uznał ten ostatni przepis w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, za niezgodny z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, a także z art. 118 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz ust. 4 ustawy o SG, a tym samym przepis ten we wskazanym zakresie nie może stanowić materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Sąd kasacyjny w ww. orzeczeniu również wyraźnie opowiedział się za potraktowaniem wyroku Trybunału z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, jako wskazówki interpretacyjnej przy wykładni § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r. Raz jeszcze trzeba powtórzyć za NSA, iż ekwiwalent będący substytutem urlopu, powinien odpowiadać wartości urlopu w naturze. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest uposażenie za 1 dzień roboczy, co wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy jest liczony wyłącznie w dniach roboczych. W wyniku zastosowania przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe wskaźnika określonego w § 2 ust. 2 rop. z 2005 r., wynoszącego 1/30 części miesięcznego uposażenia, funkcjonariusz SG nie otrzymywał 100% dziennego uposażenia. W ten sposób pośrednio zostaje również pomniejszony czas wypoczynku funkcjonariusza, a przez to prawo do płatnego urlopu. Wypłacane świadczenie pieniężne nie rekompensuje w pełni poniesionej straty. Skutkuje to naruszeniem "istoty" prawa do określonych w ustawie corocznych płatnych urlopów, chronionych na mocy art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, przy czym gwarancja wynikająca z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP zakazuje formalnego pozbawienia jednostki służącego jej konstytucyjnie prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej nie stanowi przeszkody do stosowania art. 119a ust. 1 ustawy o SG. Stosownie do treści tego ostatniego przepisu, ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jak stwierdził NSA w wyroku z 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1749/22, ostatnie (czwarte) zdanie art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej ("Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy") odwołuje się do zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o SG) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Pojęcie zasad używane jest w doktrynie, jak i orzecznictwie, a także w tekstach prawnych w różnych kontekstach, które należy uwzględniać w procesie odczytywania treści tego pojęcia. Najczęściej pojęcie zasad wiązane jest z kategoriami "zasad prawa" lub "zasad ogólnych" rozumianych jako generalne normatywne dyrektywy powinnego zachowania i kwalifikowane jako konsekwencja tzw. norm-zasad w ich odróżnieniu od norm-reguł. Według klasycznej już definicji, zasady prawa są nieodłącznym elementem każdego systemu prawa i stanowią więź treściową systemu norm prawnych, tj. służą uporządkowaniu zbioru norm systemu prawa, dla którego, na podstawie odpowiednio spójnej wiedzy, można znaleźć odpowiednie uzasadnienie aksjologiczne w uporządkowanym systemie wartości (vide S. Wronkowska, Więź treściowa systemu norm prawnych – "zasady prawa" [w:] S. Wronkowska, Z. Ziembiński, A. Redelbach, Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 224). Dalej Sąd kasacyjny w ww. orzeczeniu podkreślił, iż w wykładni pojęcia "zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" w rozumieniu zdania ostatniego art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, trzeba brać pod uwagę nie tylko powyższe ustalenia, lecz i to, że w treści art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawodawca nie utożsamia pojęcia zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy z treścią § 2 ust. 2 rozp. z 2005 r., stanowiąc wyraźnie w zdaniu pierwszym art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej o stosowaniu art. 119a ustawy zmienianej w art. 2 "w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą", a w zdaniu ostatnim art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej - o ustalaniu ekwiwalentu "na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy". Tym samym należy odróżnić sposób obliczania wysokości ekwiwalentu w oparciu o ustawowy wskazany przelicznik i wypłaty ekwiwalentu od zasad jego ustalania. Natomiast ustawa o SG zawiera zarówno unormowania dotyczące zakresu publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a w konsekwencji i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jak i unormowania wskazujące na sposób obliczania wysokości ekwiwalentu w oparciu o ustawowy wskazany przelicznik i jego wypłaty. Tak więc pojęcie "zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" w rozumieniu ostatniego zdania art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, obejmuje normy prawne kształtujące in genere zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a w rezultacie i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, nie zaś sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Zasady te wyznaczane są tym samym przez normy materialnoprawne, przy czym – na tle treści art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej – będą to inne normy materialnoprawne niż normy odnoszące się do samej wysokości ekwiwalentu ustalanego w oparciu o ustawowo wskazany przelicznik. Normatywnym źródłem publicznego prawa podmiotowego do "określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów" jest art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, który dodatkowo stanowi, że "maksymalne normy czasu pracy określa ustawa". Prawo to traktowane jest jako gwarantowane w sposób bezwarunkowy, a skoro rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu (vide wyrok TK z 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08, OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), to także konstytucyjne gwarancje prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop mają charakter bezwarunkowy. Zawsze, gdy pracownikowi (funkcjonariuszowi) przysługuje urlop w rozumieniu art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, musi mieć on również subsydiarną możliwość otrzymania stosownego ekwiwalentu, jeśli tego urlopu nie wykorzysta (vide wyrok Trybunału z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 48/13, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 40). Rozstrzygające są w tym zakresie unormowania ustawowe, zgodnie bowiem z treścią art. 80 Konstytucji RP, praw określonych m.in. w art. 66 Konstytucji RP można dochodzić w granicach określonych w ustawie. Zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop należy zatem rozumieć jako dyrektywy, w myśl których należność pieniężna za niewykorzystany urlop powinna odpowiadać wartości wynagrodzenia (uposażenia), jakie otrzymywałby funkcjonariusz za czas pozostawania na urlopie, gdyby mógł ten urlop wykorzystać z uwzględnieniem faktu, iż urlop wypoczynkowy wynosił 26 dni roboczych. Treść zdania drugiego art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie budzi wątpliwości z językowego, aksjologicznego (celowościowego) i systemowego punktu widzenia, jeśli będzie odczytywana jako norma nakazująca stosowanie zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Okoliczność, że od 1 października 2020 r. istnieje w polskim porządku prawnym norma zawarta w art. 119a ust. 1 ustawy o SG (wprowadzona mocą art. 2 pkt 35 ustawy nowelizującej) nie ma wpływu na charakter tych zasad. Regulacja ta, określająca sposób obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, jest niewątpliwie skorelowana z zasadami ustalania tej należności pieniężnej i ułatwia proces ich obliczania od 1 października 2020 r., jak też - zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej - w sprawach "dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy przysługujący za okres od dnia 6 listopada 2018 r.". Brak objęcia zakresem obecnej treści art. 119a ustawy o SG obowiązujących przed dniem 6 listopada 2018 r. zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, a także treść zdania czwartego art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej nie wyłączają tych zasad, nie mogą czynić niewykonalnym prawa do ekwiwalentu ustalanego według tych zasad, tak jak brak analogicznej regulacji nie uniemożliwiał obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przed 6 listopada 2018 r. Wysokość tego ekwiwalentu, obliczana z uwzględnieniem ww. zasad, powinna uwzględniać ustawowy wymiar 26 dni kalendarzowych urlopu, istotę corocznego płatnego urlopu oraz istotę ekwiwalentności, tj. okoliczności, które akcentował Trybunał w motywach wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. W tym aspekcie TK wskazał, iż świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, a ten sposób obliczania wartości 1 dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 u.P., który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a u.P. wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za 1 dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Tutejszy Sąd w pełni aprobuje wykładnię art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, przedstawioną przez NSA w wyroku z 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1749/22. Sąd drugiej instancji jednocześnie uznał, iż pełna wykładnia przepisów art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej w związku z art. 119a ustawy o SG nie daje podstaw do stwierdzenia wtórnej niekonstytucyjności normy wynikającej z tych przepisów. Konkludując, KGSG błędnie przyjął brak podstaw prawnych do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wysokości innej niż wypłacona skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w SG. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej nie uniemożliwia stosowania art. 119a ustawy o SG w brzmieniu zgodnym z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem TK wyrażonym w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, wobec funkcjonariuszy SG, którzy - tak jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. Pomimo zmiany stanu prawnego, orzekające w przedmiotowej sprawie sądy obu instancji wskazały organom SG sposób działania w toku ponownego rozpoznania sprawy, mający na celu uniknięcie wadliwości, do czego organy się nie zastosowały. Po raz kolejny rozpoznając wniosek skarżącego z [...] listopada 2018 r., organ pierwszej instancji uwzględni zaprezentowaną ocenę prawną. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...]OSG, o czym orzekł w sentencji wyroku.