II SA/Wa 1526/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-06

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego może przyznać świadczenie w drodze wyjątku osobie pełnoletniej, zdolnej do pracy i posiadającej wykształcenie zawodowe, mimo braku niezbędnych środków utrzymania, jeśli niezdolność do uzyskania tych środków nie wynika z wieku lub stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Kluczową przesłanką przyznania takiego świadczenia jest niemożność uzyskania środków utrzymania ze względu na wiek lub stan zdrowia, której skarżący, jako osoba pełnoletnia i zdrowa, posiadająca wykształcenie zawodowe umożliwiające podjęcie pracy, nie spełnia.
Stan faktyczny
Skarżący D. P. ubiegał się o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku, mimo ukończenia 25 roku życia, powołując się na chęć dokończenia studiów licencjackich i brak możliwości podjęcia pracy z uwagi na brak zapotrzebowania na jego zawody w miejscu zamieszkania. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując na pełnoletność i zdolność do pracy skarżącego, a także na posiadanie przez rodzinę dochodu z gospodarstwa rolnego i emerytury matki. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc krzywdzący charakter decyzji i pozbawienie go środków utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA - Adam Lipiński, Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant - Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 7 poz. 25 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. odmówił przyznania panu D. P. renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż strona postępowania jest osobą pełnoletnią, ukończyła Technikum [...] i [...] Studium Zawodowe, zdobyła, więc zawody, które umożliwiają podjęcie pracy i opłacenie studiów w systemie zaocznym. Nadto organ wskazał, że pan D. P. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która otrzymuje emeryturę rolniczą, a gospodarstwo rolne nieżyjącego ojca pozostaje w rodzinie i jest z niego uzyskiwany stały dochód. W dniu 29 maja 2005 r., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył pan D P. Wskazał on, iż co prawda zdobył dwa zawody, ale brak jest na nie zapotrzebowania w rejonie, w którym zamieszkuje i mimo chęci podjęcia pracy nie może jej podjąć. Podniósł także, iż całość renty, którą otrzymywał po ojcu szła na opłacenie studiów licencjackich. Teraz nie ma tych środków i nie może dokończyć nauki, a dochód z gospodarstwa osiąga nie on, tylko jego brat. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] utrzymali w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedstawione przez stronę okoliczności nie wnoszą nic nowego do sprawy. Brak jest, zatem podstaw do przyznania świadczenia. W dniu 12 lipca 2005 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan D. P. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż ta decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż zapadła z naruszeniem prawa i pozbawiła go środków utrzymania, a głównym powodem ubiegania się o świadczenie jest chęć ukończenia studiów licencjackich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten stanowi, iż Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia. Powyższy przepis określa cztery przesłanki przyznania świadczenia w drodze wyjątku: dana osoba jest rolnikiem lub domownikiem lub członkiem rodziny zmarłego rolnika lub domownika; nie ma niezbędnych środków utrzymania; niespełniła warunków do uzyskania świadczenia w zwykłym trybie na wskutek szczególnych okoliczności; nie może uzyskać niezbędnych Śródków utrzymania ze względu na wiek lub stan zdrowia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, tak aby dana osoba mogła otrzymać świadczenie. W sprawie wnioskodawcą o przyznanie świadczenia jest pan D. P. Skarżący jest członkiem rodziny zmarłego rolnika pana K. P. po którym otrzymywał rentę rodzinną w trybie zwykłym do ukończenia 25 roku życia. Sam skarżący nie posiada żadnych źródeł utrzymania poza niewielkim czynszem dzierżawnym, nie pracuje. Jednak nie spełnia on okoliczności polegającej na tym, że osoba uprawniona nie może uzyskać niezbędnych środków utrzymania ze względu na wiek lub stan zdrowia. Sam skarżący jest, bowiem osobą dorosłą i jak wynika z akt sprawy zdrową, zdolną do podjęcia pracy. Skarżący ukończył dwie szkoły zawodowe: w 2003 r. Technikum [...], gdzie zdobył zawód technik mechanizacji rolnictwa oraz [...] Studium Zawodowe, w którym zdobył zawód terapeuty zajęciowego. Tak, więc pan D. P. posiada dwa zawody, które mogą zapewnić mu utrzymanie. Fakt podjęcia studiów licencjackich w systemie zaocznym nie usprawiedliwia nie podjecie przez niego pracy, bowiem system studiów zaocznych jest tak prowadzony, aby osoby studiujące mogły uczyć się i jednocześnie pracować. W tej sytuacji organ słusznie przyjął, iż skarżący nie może otrzymać świadczenia z art. 55 ust. 1 z ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 36 ust. 1 pkt 10art. 55 ust. 1 ustawyart. 138 § 1 pkt 1art. 127 § 3art. 13 § 2 ustawyart. 1 § 1art. 55 ust. 1art. 151art. 132 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło