II SA/Wa 154/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, pomimo udokumentowanej działalności w podziemnej "Solidarności" i trudnej sytuacji materialnej, jest zgodna z prawem, jeśli organ uznał, że działalność ta nie ma charakteru wyjątkowego i niepowtarzalnego, a sytuacja materialna nie jest jedynym kryterium przyznania świadczenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes Rady Ministrów prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i właściwie zakwalifikował stan faktyczny sprawy w kontekście art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd podkreślił, że świadczenie to ma charakter uznaniowy, wyjątkowy, a jego przyznanie zależy od wybitnych, niepowtarzalnych zasług lub nadzwyczajnych zdarzeń losowych, przy czym sytuacja materialna nie jest jedynym kryterium.Stan faktyczny
Skarżący G.P. domagał się przyznania renty specjalnej, uzasadniając wniosek działalnością w podziemnej "Solidarności" w latach 1981-1989, trudną sytuacją materialną (niepełnosprawność, brak emerytury, zadłużenie alimentacyjne) oraz rzekomymi prześladowaniami. Prezes Rady Ministrów odmówił przyznania świadczenia, uznając, że działalność skarżącego, choć udokumentowana, nie miała charakteru wyjątkowego i niepowtarzalnego w skali masowego protestu społecznego, a sytuacja materialna nie jest jedynym kryterium. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad prawa administracyjnego i błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G.P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. L.W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku G. P. w sprawie przyznania renty specjalnej, decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia.
Pismem z dnia 12 października 2010 r. G. P. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezes Rady Ministrów, po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej: kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2010 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej, czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Dodał, że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców jest brana pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznania tego świadczenia.
Organ wskazał, że G. P., urodzony w [...] r., prośbę o przyznanie renty specjalnej na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uzasadniał tym, że od 13 grudnia 1981 r. do kwietnia 1989 r. prowadził działalność w podziemnych strukturach NSZZ "Solidarność", że obecnie jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe, bez prawa do renty czy emerytury, pomimo, że przepracował 23 lata. Podał, że po wprowadzeniu stanu wojennego został wybrany [...] i w tych strukturach działał do zalegalizowania związku w kwietniu 1989 r. Podniósł, iż prowadził działalność statutową na terenie zakładu, polegającą na obronie praw pracowniczych, wpłacaniu zapomóg, kolportowaniu prasy, organizowaniu nielegalnych zebrań komisji zakładowej, organizowaniu nielegalnej biblioteki, zbieraniu składek członkowskich, oklejaniu plakatami i napisami zakładu, kontaktowaniu się ze strukturą dzielnicową, braniu udziału we wszelkich akcjach protestacyjnych i mszach św. za Ojczyznę. Działalność ta została potwierdzona przez członków Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" przy [...] oraz przez świadka S. K. z K. - działacza podziemnej "Solidarności" w K., przewodniczącego NSZZ "Solidarność" w zakładzie [...]. Podał, iż obok nielegalnej działalności związkowej działał również w nielegalnych strukturach kościoła, od 1981 r. uczęszczał jako wolny słuchacz na zajęcia w Papieskiej Akademii Teologicznej, [...] w K., która mocno przeciwstawiała się komunizmowi. Organ wskazał, że wnioskodawca ma wykształcenie wyższe, w październiku 1988 r. został członkiem Komitetu Założycielskiego Samorządowego Związku Zawodowego "Solidarność" [...] w K., w której to Akademii pracował od 01 lutego 1988 r. W marcu 1989 r. został wybrany [...], a zarazem był odpowiedzialny za tę strukturę związkową na cały K.. Po zalegalizowaniu Związku wraz z członkami Komitetu Organizacyjnego NSSZ "Solidarność" przy [...] brał udział w przygotowaniu wyborów do nowych władz związkowych. Po zakończeniu działalności w [...] został wybrany w Zakładzie Ochrony Przyrody PAN w K. przewodniczącym [...]. Podał, że w 1990 r. za działalność związkową został wyrzucony z pracy – z [...]. Z powodu prześladowania przez komunistów postanowił w 1989 r. na rok wyjechać do USA, gdzie nawiązał kontakt z katolickim czasopismem [...] i pracując społecznie propagował to pismo na terenie USA oraz współpracował z jego redakcją, a w latach 1991-1992 pracował w [...]. Po powrocie do kraju był nękany przez policję, co wpłynęło na jego decyzję o powrocie do USA na początku 1996 r. Na stałe wrócił do kraju po rozwodzie z żoną, w sierpniu 2002 r.
Wnioskodawca podał, że co miesiąc przekazuje synom 446 zł, w ramach spłaty zadłużenia alimentacyjnego, wynoszącego ok. 100 tys. zł (sąd zasądził alimenty w kwocie 900 zł/mies.). Podał, że jest właścicielem mieszkania w starej kamienicy z 1990 r. w L. o pow. 100 m2 , w którym mieszkają lokatorzy, płacąc mu czynsz w łącznej kwocie 170 zł miesięcznie, który w całości zajęty jest przez komornika. Wyjaśnił, że w 2009 r. zaproponował synom przepisanie praw własnościowych do piętra w kamienicy w L. w zamian za wniosek do komornika o umorzenie jego długów alimentacyjnych, jednak propozycja ta pozostała bez odpowiedzi.
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonujących decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. potwierdził, iż wnioskodawca w okresie od 13 grudnia 1981 r. do kwietnia 1989 r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących od kwietnia 1989 r.
Wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego poparł [...].
Organ wyjaśnił, że Instytut Pamięci Narodowej po przeprowadzeniu, kwerend w zasobach ewidencyjnych odnalazł wyłącznie materiały paszportowe wnioskodawcy, potwierdzające wydanie mu paszportu ważnego na kraje bloku socjalistycznego, następnie paszportu ważnego na wszystkie kraje Europy oraz jego wyjazdy do Rumunii (1977, 1978, 1979, 1984), Austrii (1979), Włoch (1986), jak również wydanie w dniu 05 czerwca 1989 r. paszportu ważnego na wszystkie kraje świata. Nie odnaleziono natomiast dokumentów potwierdzających zainteresowanie operacyjne SB osobą wnioskodawcy, ani żadnych informacji na temat wnioskodawcy w aktach sprawy obiektowej dotyczącej [...],[...] oraz sprawy obiektowej o kryptonimie [...].
Prezes RM wskazał, że wnioskodawca orzeczeniem z dnia [...] lipca 2004 r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe ze wskazaniem możliwości pracy w warunkach chronionych oraz przeciwwskazaniem ciężkiej pracy fizycznej oraz pracy w narażeniu na stres.
Z informacji uzyskanych z Miejskiego Ośrodka Pomocy w K. wynika, że wnioskodawca jest objęty pomocą MOPS od listopada 2002 r. MOPS potwierdził, że ww. jest właścicielem trzech mieszkań znajdujących się w kamienicy na terenie L. o łącznej powierzchni 100 m2, z czego dwa mieszkania są wynajmowane, natomiast trzecie, z uwagi na stan techniczny, nie jest wynajmowane, że nie chce on wrócić do L., gdyż związany jest z Gminą Miejską K., mieszka w hotelu pracowniczym, wynajmując pokój jednoosobowy, za który opłata wynosi 558 zł miesięcznie. Jego łączny dochód wynosi 334, 28 zł, dodatkowo korzysta on z pomocy w formie zasiłków celowych oraz gorącego posiłku w Miejskim Dziennym Domu Pomocy Społecznej.
Organ podał, że na przestrzeni całego życia wnioskodawca udokumentował 9 lat, 10 miesięcy i 16 dni okresów składkowych oraz 4 lata, 6 miesięcy okresów nieskładkowych, co łącznie daje staż pracy w wymiarze 13 lat, 2 miesiące i 2 dni.
W ocenie Prezesa Rady Ministrów zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienia wnioskodawcy nie potwierdzają szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Organ podniósł, iż transformacja systemowa w Polsce została zapoczątkowana przez miliony Polaków, wiążących się z różnymi organizacjami podziemia, opozycją demokratyczną, stających się członkami "Solidarności" bądź z nią sympatyzujących. Był to masowy protest społeczny w obronie godności i praw pracowniczych, dlatego wyróżnianie jednych działaczy z grona innych i przyznawanie im dodatkowych świadczeń, byłoby społecznie niesprawiedliwie. Formą uhonorowania tej grupy osób powinny pozostać przyznawane im ordery i odznaczenia oraz przepisy prawa ustanowione powszechnie, nie zaś świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ zaznaczył, że w żadnym z nadesłanych pism, potwierdzających opozycyjną działalność wnioskodawcy, nie sprecyzowano dlaczego właśnie ta działalność zasługuje na szczególne wyróżnienie z grona innych działaczy oraz nie uzasadniono wyjątkowości i niepowtarzalności prowadzonej wówczas przez wnioskodawcę działalności.
Podkreślono, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania wnioskodawca nie udokumentował prześladowań, na które powoływał się w swoich pismach i które zmusiły go do dwukrotnego opuszczenia kraju. W archiwach IPN nie znaleziono żadnych dokumentów z okresu wojennego, potwierdzających, iż wnioskodawca był inwigilowany i szykanowany przez funkcjonariuszy SB. Prowadzona kwerenda archiwalna wskazała, że jedynymi dokumentami w sprawie są materiały paszportowe wnioskodawcy. Nie odnaleziono również żadnych informacji na temat wnioskodawcy w aktach sprawy obiektowej dotyczącej [...],[...] oraz sprawy obiektowej o kryptonimie [...]. Sprawa zwolnienia go z pracy w [...] w 1987 r. została zakończona prawomocnymi wyrokami sądów w obu instancjach oddalającymi jego żądania. Również nadesłana kopia świadectwa pracy w [...] nie potwierdza wyrzucenia wnioskodawcy z pracy, stosunek pracy został rozwiązany z upływem terminu na jaki zawarta została umowa okresowa, tj. z końcem grudnia 1989 r., w związku z zaplanowanym przez wnioskodawcę wyjazdem do USA, wyrażono mu zgodę na urlop bezpłatny w okresie trwania umowy o pracę od 27 października do końca grudnia 1989 r., zaś pozostanie poza granicami kraju było jego świadomym wyborem. Decyzja ta uniemożliwiła pracodawcy zawarcie kolejnej umowy o pracę. Tym samym organ uznał, że trudno okoliczności te traktować jako prześladowanie komunistyczne, tym bardziej, iż wyjazd wnioskodawcy do USA w 1989 r. nastąpił już po zasadniczych przemianach politycznych. W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy bardziej wskazuje na konflikty rodzinne, niż prześladowania polityczne. Dodatkowo podniesiono, iż wnioskodawca nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, zaś posiadane wykształcenie nie wskazuje na brak możliwości zarobkowych uwzględniających orzeczony stopień niepełnosprawności. Powyższe okoliczności, nie dają podstaw do przyznania świadczenia w trybie art. 82 ww. ustawy, w sytuacji wnioskodawcy nie dopatrzono się bowiem okoliczności wskazujących na szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ zaznaczył, że pod uwagę została wzięta sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie mogła ona stanowić jedynego kryterium przyznania świadczenia społecznego, nie jest to bowiem świadczenie o charakterze socjalnym przyznawanym jedynie z tytułu sytuacji zdrowotnej lub materialnej oraz nie jest świadczeniem zastępczym w przypadku otrzymania odmownej decyzji ZUS w zakresie prawa do reny z tytułu niezdolności do pracy.
Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. G. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wnosząc o jej zmianę, przyznanie świadczenia z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwolnienie z kosztów postępowania oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W ocenie skarżącego, Prezes Rady Ministrów rozpatrując sprawę naruszył zasady prawa administracyjnego, w tym art. 7 kpa, dokonał błędnych ustaleń faktycznych. Zaznaczył, że jego wybitne zasługi dla Polski, to działalność w podziemnej "Solidarności" w okresie od 13 grudnia 1981 r. do legalizacji związku. Wyjaśnił, że przed ponownym zarejestrowaniem "Solidarności" stanął na czele "Solidarności" w K., co, w jego ocenie, miało wpływ na walkę z systemem, jego rozkład, zarejestrowanie "Solidarności" i obalenie komunizmu. Dodał, że za swoją działalność w podziemiu był prześladowany oraz że przed legalizacją "Solidarności" tworzył jej jawną strukturę w [...], za co był szykanowany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a ponowna weryfikacja decyzji Prezesa RM z dnia [...] września 2010 r. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nie ujawniła podstaw do jej zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.
Świadczenia z omawianego przepisu mają charakter wyjątkowy i finansowane są bezpośrednio z budżetu Państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 84 ustawy emerytalnej). Ustawa nie gwarantuje przyznania świadczenia, nie stwarza także podstaw do występowania z jakimikolwiek roszczeniami w tym zakresie. Kwestię przyznania świadczenia pozostawia uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów.
Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza wprawdzie jej sądowej kontroli, ale oznacza, że kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych, określonych w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowoadministracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wychodząc poza granice określone w cytowanym art. 1 § 1 i § 2 ww. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, by naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.
Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona jedynie w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie Prezes Rady Ministrów prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, właściwie kwalifikując stan faktyczny sprawy w kontekście stosowanego art. 82 ust. 1 ustawy emerytalnej.
Dokonując wykładni pojęcia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", należy mieć na względzie wybitne, wyjątkowe osiągnięcia i zasługi wnioskodawcy w jakiejś sferze działalności, np.: społecznej, zawodowej, artystycznej, sportowej czy też politycznej. Może tu także chodzić o nadzwyczajne zdarzenia losowe. Celu ustanowienia emerytury lub renty, przyznawanej przez Prezesa Rady Ministrów, należy szukać w sferze uhonorowania osób szczególnie zasłużonych, wybitnych, etc., ewentualnie wyjątkowo skrzywdzonych przez los.
Kierując się wskazaną wykładnią, Sąd podziela stanowisko organu, że w sytuacji skarżącego nie można mówić o szczególnie uzasadnionym przypadku, który mógłby przemawiać za przyznaniem świadczenia.
W ocenie Sądu Prezes Rady Ministrów dokładnie ustalił stan faktyczny sprawy, zbadał wszystkie okoliczności faktyczne mające wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawił w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej, Przewodniczącego Zarządu Regionu [...] NSZZ "Solidarność", Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz do właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej o nadesłanie stosowych informacji dotyczących wnioskodawcy. Z przeprowadzonych kwerend w zasobach ewidencyjnych odnaleziono wyłącznie materiały paszportowe wnioskodawcy, nie odnaleziono natomiast dokumentów potwierdzających zainteresowanie operacyjne SB osobą skarżącego, ani informacji na jego temat w aktach dotyczących [...],[...], czy też sprawy o kryptonimie [...]. Wprawdzie z decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] lipca 2007 r. wynika, że skarżący od 13 grudnia 1981 r. do kwietnia 1989 r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznej i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących od kwietnia 1989 r., to jednak uznana ona została przez organ za niewystarczającą do przyznania świadczenia specjalnego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący jest osobą z wykształceniem wyższym, z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, która pozostaje w leczeniu, zamieszkuje w hotelu pracowniczym, w którym wynajmuje pokój jednoosobowy, za który opłata wynosi 558 zł miesięcznie, posiada stały miesięczny dochód w postaci zasiłku stałego w wysokości 327 zł, zasiłku okresowego w wysokości 133, 71 zł, czynszu z tytułu wynajmu dwóch mieszkań w L. w wysokości 170 zł, przy czym kwota zasiłku stałego oraz okresowego pomniejszona jest o egzekucję komorniczą alimentacyjną, dlatego zasiłek stały wynosi 130, 80 zł, a zasiłek okresowy 53,48 zł, korzysta on ponadto z pomocy w postaci zasiłków celowych oraz gorącego posiłku w Miejskim Dziennym Domu Pomocy Społecznej.
W ocenie Sądu, opozycyjna działalność wnioskodawcy zasługuje na uznanie, niemniej jednak zgodzić należy się z organem, że jest ona niewystarczająca do przyznania świadczenia specjalnego.
Świadczenia specjalne nie mogą stanowić żadnego odszkodowania, żadnej rekompensaty czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje. O ich charakterze przesądza bowiem zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co jednoznacznie wskazuje, że nie mają charakteru roszczeniowego.
Sąd, podobnie jak organ, musi kierować się jedynie obiektywnymi kryteriami oceny. Taka obiektywna ocena nie daje podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie występują szczególne okoliczności, nadzwyczajne zdarzenia losowe, uzasadniające przyznanie skarżącemu renty specjalnej.
Sąd z pełnym zrozumieniem odnosi się do sytuacji skarżącego, trzeba jednak podkreślić, że świadczenie z art. 82 ust. 1 przedmiotowej ustawy nie jest świadczeniem socjalnym i nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby wnoszącej o nie, nawet gdy są one uzasadnione.
Jakkolwiek uznaniowość w tego typu sprawach nie może być wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji, to jednak Sąd nie dostrzegł przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło