II SA/Wa 1540/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-26

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśniać wątpliwości co do treści rozkazu personalnego, który nie jest decyzją administracyjną, a jedynie czynnością materialno-prawną, w trybie art. 113 § 2 Kpa, a jeśli nie, to czy odmowa takiego wyjaśnienia może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wyjaśnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wyjaśniania wątpliwości co do treści rozkazu personalnego w trybie art. 113 § 2 Kpa, jeśli rozkaz ten nie jest decyzją administracyjną, a jedynie czynnością materialno-prawną. Instytucja ta służy wyjaśnianiu niejasności co do treści decyzji, a nie ustalaniu charakteru prawnego aktu. Odmowa wyjaśnienia w takiej sytuacji nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wyjaśnienia, ponieważ nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 Kpa.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o wyjaśnienie wątpliwości co do treści rozkazu personalnego z 2008 r. dotyczącego zmiany stosunku służbowego. Organ odmówił wyjaśnienia, uznając rozkaz za zrozumiały. Następnie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia odmawiającego wyjaśnienia, powołując się na naruszenie przepisów Kpa i wadliwość rozkazu personalnego. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez kolejne instancje, skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując charakter rozkazu personalnego i odmowę jego wyjaśnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia – oddala skargę – W dniu [...] maja 2008 r. Komendant Powiatowy Policji w S. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego z dniem [...] czerwca 2008 r. zwolnił Pana M. M. z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] czerwca 2008 r. mianował na równorzędne stanowisko [...] Sekcji [...] Komendy Powiatowej Policji w S. - w 3 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 1,25 kwoty bazowej, z uposażeniem zasadniczym w wysokości 1 870 złotych oraz dodatkiem służbowym w kwocie 330 złotych miesięcznie. Jednocześnie powierzył wymienionemu pełnienie na czas określony od dnia [...] czerwca 2008 r. do dnia [...] października 2008 r. obowiązków służbowych na stanowisku [...] Zespołu Dyżurnych Sekcji [...] Komendy Powiatowej Policji w S. - bez zmiany składników uposażenia. Rozkaz personalny nr [...] doręczono zainteresowanemu w dniu [...] czerwca 2008 r. Pan M. M. nie złożył odwołania od wskazanego rozstrzygnięcia. W dniu [...] lutego 2017 r. Pan M. M., powołując się na art. 113 § 2 Kpa, zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w S. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie zmiany stosunku służbowego i "zawarcia w rozstrzygnięciu merytorycznym dwóch czynności administracyjnych, dotyczących zmiany stosunku służbowego w zakresie stanowiska służbowego". W uzasadnieniu wskazał na szereg wątpliwości związanych z powyższą decyzją, a koniecznych, jego zdaniem, do wyjaśnienia. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. Komendant Powiatowy Policji w S., na podstawie art. 113 § 2 Kpa, odmówił wyjaśnienia treści rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r., wskazując, że nie zawiera on treści zawiłych ani takich, które by mogły budzić wątpliwości. Ponadto organ wskazał, że bez problemu można ustalić sens decyzji, a nadto napisana ona została językiem prostym, niezawierającym niezrozumiałych wyrażeń, słów, czy też skrótów, a jej rozstrzygnięcie jest jednoznaczne i zrozumiałe. Postanowienie to doręczono Panu M. M. w dniu [...] marca 2017 r., zaś wymieniony nie złożył na nie zażalenia. Wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. Pan M. M., powołując się na art. 126 Kpa w związku z art. 156 § 1 Kpa, zwrócił się o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści rozkazu personalnego - decyzji administracyjnej nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie zmian stosunku służbowego. Stwierdził, że treść uzasadnienia tego postanowienia stanowi zakres naruszenia art. 7, 8, 77 i 80 Kpa, w przedmiocie prawdy obiektywnej i dowodowej, jak i zawiera elementy naruszenia powagi rzeczy osądzonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2201/14, w którym Sąd stwierdził w sposób bezsporny i jednoznaczny, iż rozkaz personalny nr [...] nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kpa. Podanie Pana M. M. z dnia [...] marca 2017 r. przekazane zostało, zgodnie z właściwością, Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K., który pismem z dnia [...] marca 2017 r. poinformował Pana M. M. o treści art. 156 § 1 Kpa oraz o konieczności doprecyzowania żądania zawartego w powyższym podaniu strony. W odpowiedzi Pan M. M., w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdził, że wnosi "sprzeciw związany z próbą częściowego prowadzenia postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., albowiem zakres sprawy nie może być zawężony do zakresu części rozstrzygnięcia" w rozkazie personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. Wyjaśnił również, że rozkaz ten "nie stanowi załatwienia sprawy co najmniej w znacznym zakresie i wymaga szczególnego postępowania uzupełniającego i czynności uzupełniającej, kończącej postępowanie dla tej intonacji o prawdę i jej wyjaśnienie". Uznał zatem, że Komendant Powiatowy Policji w S. powinien przeprowadzić postępowanie uzupełniające, z uwzględnieniem pominiętych przepisów z art. 7, 77, 80, 9 i 10 § 1 Kpa, względnie uzupełnić wydane postanowienie do zakresu wymagalnego art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 7 Kpa. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r. Postanowienie to doręczono Panu M. M. w dniu [...] maja 2017 r., natomiast w dniu [...] maja 2017 r. wymieniony wniósł na nie zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wnosi o uchylenie tego postanowienia, bowiem jest ono prawnie wadliwe, zawiera wady nieusuwalne bez przeprowadzenia szczególnego postępowania uzupełniającego oraz szczególne wady związane z nakazem z art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 7 Kpa w zakresie zasady jawności, prawdy obiektywnej, obowiązku udowodnienia bezspornie racji przez organ, wykładni i zastosowania norm prawnych. Ponadto wskazał, że postępowanie prowadzone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. obarczone było szczególnymi wadami z art. 8, 9 i 11 Kpa. Stwierdził również, że uzasadnienie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. było lakoniczne, w żadnym zakresie niemożliwe do zbadania całości rozkazu w jego części merytorycznej, natomiast wyjaśnienie wątpliwości i wykładnia powinny prowadzić do wskazania, do której części rozstrzygnięcia merytorycznego odnosi się uzasadnienie. Nie zgodził się z organem I instancji, że w sprawie nie występuje rażące naruszenie prawa, bowiem organ tych okoliczności faktycznie nie wyjaśnił i nie wykazał, że naruszenie wskazywanych przepisów nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, pomimo, że "naruszenie jawności i zakresu wniesionego sprawy przez Komendanta Powiatowego Policji było ewidentne oraz poparte prawnie i faktycznie". Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu zażalenia Pana M. M. na postanowienie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r. dotyczącego odmowy wyjaśnienia treści rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r.: utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, iż analizując przedmiotową sprawę należy pamiętać, że ostateczne decyzje administracyjne i postanowienia, od których przysługuje zażalenie, nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko i wyłącznie w trybach nadzwyczajnych oraz w przypadkach określonych wprost w Kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, do których on odsyła (art. 16 § 1, art. 126 Kpa). Jednym z trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności. Następuje ono w przypadku, gdy decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym i samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w zakresie stwierdzenia istnienia lub nie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Instytucja stwierdzenia nieważności należy do wyjątków od wskazywanej ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, a zatem przepisy prawa regulujące przypadki odstępowania od tej zasady muszą być wykładane ściśle, z wykluczeniem możliwości stosowania wykładni rozszerzającej czy też daleko idących analogii. Działanie organu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności wymaga więc zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu jest bowiem zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. Podniesiono też, że godnie z art. 156 § 1 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się natomiast nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wy wołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 Kpa). Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Organ administracyjny, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, nie jest władny natomiast rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 6, Warszawa 2004, s. 711). Na podstawie art. 157 § 1 Kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do stwierdzenia nieważności lub odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r. był więc Komendant Wojewódzki Policji w K. Art. 126 Kpa stanowi ponadto, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Podstawą wydania postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r., którego stwierdzenia nieważności domaga się od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Pan M. M., był art. 113 § 2 Kpa, który stanowi, że organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (art. 113 § 3 Kpa). Biorąc pod uwagę cel instytucji uregulowanej w art. 113 § 2 Kpa, organ podkreślił, że ma ona prowadzić do usunięcia niejasności co do treści decyzji administracyjnej, w szczególności wtedy, gdy jest ona niejednoznaczna bądź dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 183/10). Z tego też względu mechanizm ten jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia. Ponadto wątpliwość dotycząca treści decyzji powinna mieć charakter obiektywny i istnieć już w momencie jej wydania przez organ administracji publicznej. Wskazano też, że wyjaśnienie treści decyzji administracyjnej nie może służyć korygowaniu błędów popełnionych przez organy administracji publicznej, które wynikają z analizy treści decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1214/97). Wyjaśnienie wątpliwości nie może więc prowadzić ani do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wynika z tego, że rozwiązanie przewidziane w art. 113 § 2 Kpa nie może zastępować przewidzianych przepisami prawa mechanizmów zmiany lub weryfikacji decyzji, a w szczególności służyć stronie postępowania administracyjnego, która nie skorzystała z możliwości złożenia odwołania do organu II instancji, do spowodowania ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1914/04 oraz z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3304/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt IISA/Kr 1357/14). Organ przypomniał, że w podaniu z dnia [...] marca 2017 r. Pan M. M. wskazał na przepis art. 156 § 1 Kpa, zaś wezwany do sprecyzowania swego żądania, stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w S. "winien przeprowadzić postępowanie uzupełniające, z uwzględnieniem pominiętych przepisów z art. 7, 9, 10 § 1, art. 77, 80 Kpa, względnie uzupełnić wydane postanowienie do zakresu wymagalnego z art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 7 Kpa". Dokonując oceny postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r. pod kątem istnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności, organ II instancji stwierdził, że postanowienie to: 1) wydane zostało przez organ właściwy, 2) istniała podstawa prawna do wydania tego postanowienia, a ponadto nie można uznać, że Komendant Powiatowy Policji w S. rażąco naruszył jakikolwiek przepis prawa (w szczególności art. 113 § 2, art. 7, 9, 10 § 1, art. 77, 80 Kpa), 3) nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) zostało skierowane do osoby będącej stroną w sprawie; 5) nie było niewykonalne w dniu wydania; 6) w razie wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą; 7) nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r. dotyczącego odmowy wyjaśnienia treści rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. Wskazane postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2008 r. zostało bowiem wydane zgodnie z obowiązującymi w danym zakresie przepisami prawa i nie zawiera takich wad, które powinny skutkować stwierdzeniem jego nieważności. Na marginesie przypomniano, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r., którego wyjaśnienia treści domaga się obecnie Pan M. M., został wymienionemu doręczony w dniu [...] czerwca 2008 r. Pan M. M. nie składał odwołania od wskazanego rozstrzygnięcia. Jednocześnie jednak rozkaz ten był przedmiotem wielu postępowań, zainicjowanych na przestrzeni 9 lat przez Pana M. M. i zakończonych ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami bądź postanowieniami, chociażby: i - decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r., utrzymaną w mocy decyzją nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2012 r., Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r., wskazując przy tym na brak przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 2315/12) oddalił skargę Pana M. M. na powołaną decyzję nr [...] Komendanta Głównego Policji, - postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., utrzymanym w mocy postanowieniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r., Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. w części dotyczącej "przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe". Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2015 f. (sygn. akt II SA/Wa 251/15) oddalił skargę Pana M. M. na postanowienie nr [...] Komendanta Głównego Policji, - postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., utrzymanym w mocy postanowieniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2016 r., Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r. (sygn. akt II SA/Wa 1562/16) oddalił skargę Pana M. M. na postanowienie nr [...] Komendanta Głównego Policji.  Rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. trzykrotnie był przedmiotem postępowania nieważnościowego. Nie sposób zatem uznać, że jego treść jest obecnie niezrozumiała dla Pana M. M., a tym samym wymaga wyjaśnienia. Mając na uwadze powyższe, postanowienie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2017 r. dotyczącego odmowy wyjaśnienia treści rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 r. organ odwoławczy uznał za prawidłowe. Od powyższego postanowienia skargę do tutejszego Sądu wywiódł M. M., nie godząc się z jego ich poprawnością w zakresie rozstrzygnięć i uzasadnień prawnych i faktycznych, w związku z "zasadnym zarzutem naruszenia co najmniej art. 107 par. 3, w związku z art. 7 i 77,10 par. 1 i 11 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie, w jakim orzeczenia są niekompletne co do prawdziwych podstaw wydanych orzeczeń prawnych i faktycznych i prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu i wiedzy co do środków dowodowych i ich dokonanej oceny, jak i przyczyn odstąpienia od zebrania w całości i zastosowania wymagalnych akt administracyjnych w sprawie stosunku służbowego funkcjonariusza Policji". Strona stwierdziła również, iż "zaskarżam równocześnie i wnoszę o stwierdzenie nieważności orzeczeniem sądowym, postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w S. numer [...] z dnia [...] marca 2017 roku o odmowie wyjaśnienia i wykładni rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2008 roku numer [...], a w razie ustalenia, iż w zakresie tym nie doszło do rażącego naruszenia prawa, jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego i właściwego rozpoznania przez Komendanta Powiatowego Policji w S., albowiem prawnie wadliwe orzeczenie, a w tym wydane na skutek naruszenia przepisów postępowania i właściwej wykładni norm prawnych, jak i z art. 32 ustawy zasadniczej, w związku z orzecznictwem sądowym i wykładnia prawa w nim głoszona w obiegu prawnym pozostawać nie może". Podniósł też zarzut naruszenia w postępowaniu art. 170 stawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2015 roku do sygnatury akt II SA/Wa 2201/14, w którym WSA w Warszawie przyznał Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. i Komendantowi Głównemu Policji rację, iż nie da się wzruszyć rozkazu personalnego numer [...] KPP w S., albowiem, jak słusznie wskazują organy Policji i istniejąca dokumentacja, nie da się wywieść, iż rzeczony rozkaz personalny został wydany jako decyzja administracyjna, bowiem była to pierwsza i jedyna czynność organu w sprawie ze stosunku służbowego funkcjonariusza Policji, regulowanego decyzjami administracyjnymi, a nie rozkazami przełożonych, czy w celu matactw i oszustw statystycznych. Zgodnie z art. 113 § 2 Kpa organ, który wydał decyzję/postanowienie, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji konieczne jest wówczas, gdy decyzja jest niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. W okolicznościach jego sprawy istnieją w ocenie skarżącego "szczególne wątpliwości, jak organ rozumie rozkaz personalny numer [...], czy jako decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego i zawiadomienia strony o jego wszczęci, albowiem zakres sprawy dotyczy konstytutywnego uznania administracyjnego i wykazania wyższości racji służby nad racjami policjanta i przeprowadzenia postępowania zgodnie z przepisami kpa, z czynnym udziałem strony, jak to wskazano w przywołanych poniżej orzeczeniach sądowych, czy też za decyzję administracyjną, kończącą nieistniejące postępowanie, albowiem w tym zakresie normy prawa dają podstawę woli organu w kształtowaniu dowolnie stosunku służbowego policjanta i wbrew art. 32 ustawy zasadniczej, ze wskazaniem normy wyłączającej w tej sprawie ten przepis ustawy zasadniczej, z równoczesnym zważeniem, iż przeniesienie musi posiadać wyższość racji służby i jej potrzeby, a rozstrzygnięcie merytoryczne zawiera dwa stanowiska, gdzie potrzeby służby z uzasadnienia nie mogą być przyjęte dla obu, ale dla stanowiska [...], albowiem tylko dla tego stanowiska prawo określa i daje postawy potrzeb służby i konieczność zapewnienia właściwego funkcjonowania organu Policji. Tym samym w zakresie przedmiotowego rozkazu personalnego istnieją szczególne wątpliwości wymagalne do ustalenia i wyjaśnienia stronie, z czym tak faktycznie mamy do czynienia i w jakim zakresie, celem umożliwienia stronie właściwego działania w związku z naruszeniem ewentualnym norm ustawowych, jej nakazów, zakazów i skutków w stosunku służbowym, związanych z czynnościami organu ds. osobowych powstałych z mocy prawa w zakresie art. 106 ustawy o Policji i w zakresie trwałej zmiany stanowiska, por. I OSK 2797/16 - Postanowienie NSA". Dla potrzeb rozpoznania skargi, przedłożył jako szczególne środki dowodowe, "dokumenty w dyspozycji organów Policji i im dostępne z akt sprawy kompletnych, a nie w zakresie próby stosowania wybiórczo i poprzez wyłączenie z nich poszczególnych dokumentów, czy nawet pomijanie konstytutywnego postępowania dowodowego: - odpis grafików służb, zebranych do postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez KWP w L, wskazujące, iż wykonywałem obowiązki służbowe na stanowisku [...] KPP w S. i korzystałem ze zwolnień od zajęć służbowych i byłem zastępowany na tym stanowisku przez innych f-szy, od dnia [...] stycznia 2007, aż do dnia zwolnienia od zajęć służbowych, co wskazuje, iż pierwszy rozkaz personalny o powierzeniu obowiązków na tym stanowisku był na okres próbny, a całość wskazuje bezspornie, iż powierzenie trwało również powyżej jednego roku, co daje podstawę ustalenia daty zmiany stosunku służbowego orzeczeniem sądowym, oraz ustalenie i uznanie, iż zmiana składników uposażenia nastąpiła z mocy prawa, art. 106 ustawy o Policji od dnia [...] stycznia 207 roku - odpis przesłuchania p. K., wskazującego, iż czynności organu w mojej sprawie osobowej posiadały nie charakter działań administracyjno prawnych, ale woli urzędniczej i nie w celu działania zgodnie z ustawą, lecz w zakresie matactw i oszustw statystycznych, a takie zastosowanie norm ustawy i przyznanych uprawnień ustawą o Policji ustawodawca nie przewidział. - odpis zaświadczenia wystawionego przez Komendanta Powiatowego Policji w S. i dnia [...] grudnia 2015 roku do liczby dziennika [...] wskazujące na podstawie akt osobowych, iż ostatnim stanowiskiem zajmowanym przez moją osobę w służbie czynnej było stanowisko [...]KPP w S.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ono prawa. Przed przejściem jednakże do oceny zarzutów skargi należało uwypuklić wyjątkowość instytucji stwierdzenia nieważności, w którym to nadzwyczajnym trybie toczyło się niniejsze postępowanie. Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem szczególnym wyjątkiem od reguły poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, która rozstrzyga o prawach strony. Zgodnie z art. 16 § 1 zdanie pierwsze K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Decyzja administracyjna, jako akt organu administracji publicznej sporządzony w przepisanej prawem formie, korzysta z domniemania prawidłowości. Staje się ona jednym z elementów kreujących porządek prawny. Reguła trwałości decyzji służy realizacji istotnych wartości, jakimi są ochrona porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, zaufania do organów państwa i samego prawa, a przede wszystkim − ochrona praw nabytych (zob. M. Zdyb, J. Stelmasiak, Zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, Lublin 1999, s. 116.). Ma ona duże znaczenie dla stabilizacji skutków prawnych wynikających z decyzji i realizuje potrzebę zagwarantowania bezpieczeństwa sytuacji prawnej obywateli. W doktrynie podkreśla się, że ustawodawca wychodzi z uzasadnionego praktycznie założenia, że pomijanie w sferze normatywnej wszelkich skutków prawnych wadliwej decyzji może prowadzić do niekorzystnych następstw społeczno-ekonomicznych, i dlatego przewidział możliwość następczej akceptacji niektórych skutków wadliwej decyzji (zob. M. Kamiński, Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretyczne, Warszawa-Kraków 2006, s. 243.). Reguła trwałości decyzji nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Uchylenie lub zmiana decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić w szczególności w sytuacjach określonych nie tylko w art. 156 k.p.a., ale też w art. 145 § 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2, art. 154, art. 155, art. 161 i art. 162 § 1 i 2 k.p.a. Uzasadnieniem konstrukcji prawnych, których celem jest wyeliminowanie z obrotu wadliwej decyzji, jest konstytucyjna zasada praworządności (legalizmu), która odnosi się też do działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Rezultatem zastosowania takich konstrukcji jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a co najmniej eliminacja stanu niezgodnego z prawem. Bezpośrednim rezultatem stwierdzenia nieważności decyzji jest zniesienie wynikającego z niej stanu niezgodności z prawem, który ma charakter kwalifikowany, tj. opisany w art. 156 § 1 k.p.a. W obecnym stanie prawnym nie występuje konstrukcja nieważności decyzji z mocy prawa, nawet jeżeli dotknięta jest ona kwalifikowaną wadą prawną. Nawet wadliwy akt administracyjny obowiązuje, dopóki w odpowiednim trybie nie zostanie usunięty z porządku prawnego, np. przez stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 156 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 18 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1103/97, Lex nr 35126 i M. Kamiński, Nieważność decyzji..., s. 242.). Stwierdzenie nieważności decyzji skutkuje wyeliminowaniem ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu. Następuje to w wyniku przeprowadzenia postępowania przewidzianego w art. 156 k.p.a., którego przedmiotem jest sprawa procesowa. Organ nie rozpoznaje w nim merytorycznie sprawy, a działa de facto kasatoryjnie (zob. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" nr 8/2001, s. 31 oraz wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 393/87, ONSA nr 1/1990, poz. 1 i wyrok SN z 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNP nr 18/1996, poz. 258). Stwierdzenie nieważności skutkuje z mocą wsteczną (ex tunc). W doktrynie podkreśla się przy tym, że "Decyzja stwierdzająca nieważność ciężko wadliwej wcześniejszej decyzji nie jest wyłącznie deklaracją stanu istniejącego wcześniej skuteczną ex tunc, lecz tworzy z dniem jej doręczenia doniosłe elementy nowego stanu prawnego. Otwiera drogę do dochodzenia na drodze sądowej roszczeń odszkodowawczych i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym (np. co do bytu prawnego innych decyzji lub stosunków cywilnoprawnych)" (zob. J. Borkowski, komentarz do art. 158 k.p.a. [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 13, Warszawa 2014, s. 681.). W art. 156 § 2 k.p.a. przewidziano dwa ograniczenia (przesłanki negatywne) stwierdzenia nieważności decyzji: nieodwracalne skutki prawne i upływ czasu. Negatywna przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych dotyczy stwierdzenia nieważności ze wszystkich przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosi się przy tym do skutków prawnych, a nie faktów. W wyroku z 13 lutego 2014 r. (sygn. akt II GSK 1884/12, Lex nr 1450707) NSA stwierdził, że: "Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Do oceny skutków decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji". Drugie z ograniczeń przewidzianych w art. 156 § 2 k.p.a. powoduje, że w razie upływu dziesięciu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie może nastąpić stwierdzenie jej nieważności, mimo że istnieją przesłanki (wady) wymienione w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., a nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych. Wówczas organ rozpoznający sprawę wydaje zgodnie z art. 158 k.p.a. decyzję, która stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a ponadto wskazuje okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Nie następuje wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu. W istocie upływ czasu nie jest negatywną przesłanką wszczęcia postępowania, lecz podjęcia decyzji o stwierdzeniu nieważności. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie usuwa z obrotu prawnego wadliwej decyzji, ale daje podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na drodze sądowej – obecnie na podstawie art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.), a wcześniej na podstawie art. 160 k.p.a. Problematyką znacznego upływu czasu od momentu wydania decyzji kwestionowanej w trybie nieważnościowym zajmował się m.in. Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 12 maja 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt P 46/13 stwierdził, że art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazał, że wynikający z art. 156 § 2 k.p.a. wyjątek od stwierdzenia nieważności decyzji, dla realizacji celu polegającego na usunięciu z obrotu wadliwych decyzji, nie dotyczy w takim samym stopniu wszystkich sytuacji, w których decyzje zawierają kwalifikowane wady wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. W odniesieniu do części przesłanek (wad) wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. wyjątek ten jest ograniczony czasowo, a w odniesieniu do pozostałych nie przewidziano takiego ograniczenia. W świetle art. 156 § 1 k.p.a. dziesięcioletni termin ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności: decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie i decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.), jest możliwe również po upływie dziesięcioletniego terminu. Tym samym wyjątek od reguły trwałości decyzji w odniesieniu do tej przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji jest ukształtowany szerzej niż w odniesieniu do przyczyn wyliczonych wyraźnie w art. 156 § 2 k.p.a. Takie szersze ukształtowanie wyjątku od reguły trwałości decyzji obejmuje również decyzję wydaną bez podstawy prawnej, decyzję niewykonalną w dniu jej wydania, jeżeli niewykonalność ta ma charakter trwały, oraz decyzję, której wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 2 ab initio, pkt 5 i 6 k.p.a.). Dokonywanie oceny rażącego naruszenia prawa po upływie kilkudziesięciu lat po wydaniu decyzji, w powiązaniu z nieostrością tej przesłanki, rodzi ponadto możliwość zarzucania wywołania takiej wadliwości organom administracyjnym, którym – w momencie ich działania, a nie z obecnej perspektywy – niekiedy trudno w istocie postawić zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji. W art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest mowa o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ale w praktyce podczas oceny tej przesłanki, która dokonywana jest w późniejszym momencie, uwzględniany jest dorobek orzeczniczy, który powstał po wydaniu decyzji. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której obecna interpretacja stosowanych wówczas przez organ przepisów np. została ugruntowana w orzecznictwie sądowym po kilkudziesięciu latach, co miało miejsce odnośnie do charakteru terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego i braku możliwości jego przywrócenia. Omówiona przesłanka jest więc przesłanką ocenną, a jej stosowanie nie jest ograniczone czasowo. Zarazem jest ona podstawą daleko idącej ingerencji w regułę trwałości decyzji administracyjnej, a tym samym w zasadę pewności prawa i zasadę zaufania obywatela do państwa (lojalności państwa). Trybunał w dotychczasowym orzecznictwie przyjmował, że nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną, a ograniczenie terminów zaskarżenia prawomocnych decyzji administracyjnych jest uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego (zob. wyrok TK z 22 lutego 2000 r., sygn. SK 13/98, OTK ZU nr 1/2000, poz. 5). Trybunał wskazał też, że ograniczenia czasowe są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych, oraz ze względu na rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także z uwagi na potrzebę ochrony praw nabytych przez osoby trzecie (zob. wyrok TK z 15 maja 2000 r., sygn. SK 29/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 110). Zasada pewności prawa (bezpieczeństwa prawnego) jest zasadą pochodną wynikającą z art. 2 Konstytucji. Jej treścią jest gwarancja ochrony praw nabytych, interesów w toku oraz ekspektatyw. Zasadę tę wywodzi się najczęściej z zasady ochrony zaufania jednostki do Państwa, która interpretowana jest z, przewidzianej w art. 2 Konstytucji, klauzuli demokratycznego państwa prawnego. Niekiedy z klauzuli tej wywodzi się równolegle zasadę zaufania oraz zasadę pewności prawa (zob. W. Sokolewicz, Komentarz do art. 2 Konstytucji, [w:] Konstytucja..., s. 18-19.). W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał wskazywał też na, niezbędny dla zapewnienia bezpieczeństwa prawnego jednostki, obowiązek lojalnego postępowania państwa wobec jednostki, podkreślając, że "zasada zaufania w stosunkach między obywatelem a państwem przejawia się m.in. w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane pod rządami obowiązującego prawa i wszelkie związane z nimi następstwa będą także i później uznane przez porządek prawny" (orzeczenie z 24 maja 1994 r., sygn. K 1/94, OTK w 1994 r., cz. I, poz. 10; zob. też wyrok z 7 lutego 2001 r., sygn. K 27/00, OTK ZU nr 2/2001, poz. 29). Trybunał Konstytucyjny podkreślił również, że zasada ochrony zaufania obywatela do państwa nakazuje unikania sytuacji, w których obywatel znajdowałby się w swoistej "pułapce prawnej". Za przykład takiej pułapki uznał regulację pozostawiającą organowi nieograniczoną, także czasowo, kompetencję w zakresie wzruszania prawomocnych decyzji. Możliwość taka powinna mieć charakter wyjątkowy, obwarowany ściśle określonymi przesłankami (zob. wyrok z 28 lutego 2012 r., sygn. K 5/11, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 16). Z orzecznictwa Trybunału wynika też, że zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa "opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne (...). Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych. W ten sposób urzeczywistniana jest wolność jednostki, która według swoich preferencji układa swoje sprawy i przyjmuje odpowiedzialność za swoje decyzje, a także jej godność, poprzez szacunek porządku prawnego dla jednostki, jako autonomicznej, racjonalnej istoty" (wyrok z 14 czerwca 2000 r. sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138; podobnie wyroki z: 6 lipca 2004 r., sygn. P 14/03, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 6; 25 kwietnia 2001 r., sygn. K 13/01, OTK ZU nr 4/2001, poz. 81). Trybunał stwierdzał również, że pewność prawa oznacza możliwość przewidywania działań organów państwa i związanych z nimi zachowań obywateli, a przewidywalność działań państwa gwarantuje zaufanie do ustawodawcy i do stanowionego przez niego prawa (zob. orzeczenie z 2 marca 1993 r., sygn. K 9/92, OTK w 1993 r., cz. I, poz. 6). Trybunał w dotychczasowym orzecznictwie akcentował również, że oczekiwanie przez jednostkę ochrony praw wynikających z decyzji administracyjnych jest racjonalne (zob. wyrok z 15 września 1998 r., sygn. K 10/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 64), a ratio legis naruszenia takich praw jest wąska i ściśle interpretowana (zob. orzeczenie z 20 sierpnia 1992 r., sygn. K 4/92, OTK w 1992 r., cz. II, poz. 22). Trybunał zauważał przy tym, że podważenie prawomocności musi każdorazowo być przedmiotem skrupulatnego ważenia wartości (zob. wyrok z 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/2007, poz. 108). W ocenie Trybunału z zasady bezpieczeństwa prawnego wynika m.in. zakaz przyjmowania nieprzewidywalnych unormowań, przy czym zaskakujące dla jednostki może być też stosowanie przepisów zawierających nieostre przesłanki (zob. wyroki z: 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00; z 19 marca 2007 r., sygn. K 47/05, OTK ZU nr 3/A/2007, poz. 27). Trybunał uznał, że jednym z przejawów bezpieczeństwa prawnego jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, przekładająca się w efekcie na stabilizację sytuacji stosunków społecznych. Obowiązek ustawodawcy ukształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu − wraz z upływem czasu − stanu niepewności, został wywiedziony z klauzuli zawartej w art. 2 Konstytucji, a potrzeba ustanowienia przedawnienia − z zasady bezpieczeństwa prawnego (zob. wyrok z 19 czerwca 2012 r., sygn. P 41/10, OTK ZU nr 6/A/2012, poz. 65). Trybunał stwierdził również, że prawomocność jest sama w sobie wartością konstytucyjną, a ochrona prawomocności ma zakotwiczenie w art. 7 Konstytucji, tj. w zasadzie praworządności (wyrok z 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06). Zdaniem Trybunału, niezbędne jest ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Jak podkreślił TK w wyroku z 28 lutego 2012 r. o sygn. K 5/11, trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Zasada praworządności nie uzasadnia więc zdaniem Trybunału rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem, wywołuje skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia praw przez jej adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter niedookreślony i jej wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu decyzji. Brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. Odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Stabilizacja stosunków administracyjnoprawnych po upływie określonego czasu leży w interesie porządku publicznego. Powyższe argumenty potwierdzają więc tezę, iż instytucję eliminacji z obrotu prawnego, w drodze stwierdzenia nieważności, prawomocnych decyzji, a zwłaszcza decyzji, od których wydania upłynął już znaczny czas, należy stosować z niebywałą ostrożnością. Nadto interpretacji przepisu art. 156 K.p.a., jak też subsumpcji stanu faktycznego, trzeba dokonywać w sposób zawężający, a nie rozszerzający. Przechodząc zaś już do meritum niniejszej sprawy stwierdzić należało, iż organ wydając skarżone rozstrzygnięcie nie naruszył obowiązujących przepisów prawa, a wykładni normy art.156 K.p.a. dokonał z zastosowaniem reguł wskazanych na wstępie niniejszych rozważań. Dodatkowo – co wielce istotne – organ dokonał badania kwestionowanego rozstrzygnięcia przez pryzmat wszystkich przesłanek wyszczególnionych w przepisie art.156 K.p.a. To zaś świadczy o tym, że rozpoznał sprawę całościowo i wnikliwie w granicach co najmniej minimalnych wymogów ustalonych przez ustawodawcę. Co się tyczy wniosków, jakie organ wysnuł z przedmiotowego badania sprawy, to w ocenie tutejszego Sądu są one poprawne. Wynikają bowiem z dogłębnej analizy stanu faktycznego sprawy jak też z prawidłowego rozumienia treści przepisów prawa. Dodatkowo należało wyjaśnić, iż podnoszonej w skardze problematyki charakteru rozkazu personalnego nr [...] nie obejmuje materia przepisu art. 113 § 2 K.p.a. Przepis ten mówi bowiem o wątpliwościach co do treści rozstrzygnięcia a nie o wątpliwościach co do sposobu rozumienia tego, jakiego rodzaju aktem było dane rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, konsekwentnie w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o naruszeniu normy art. 170 P.p.s.a. gdyż przywołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 2201/14) nie zawierał w treści sentencji ani w treści uzasadnienia wątków stanowiących związanie dla organu przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Na marginesie podkreślenia wymagało również to, ze tutejszy Sąd nie mógł zajmować się materią stwierdzania nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w S. nr [...] z [...] marca 2017 r. Tego rodzaju żądanie sformułowane w skardze, wykraczało poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Nie mogło więc być przedmiotem merytorycznej oceny przez Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2017 r. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło