II SA/Wa 1544/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od uchwały 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmówiła przywrócenia terminu do złożenia przez [...] R.S. odwołania z dnia [...] lutego 2014 r. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego. W treści uzasadnienia organ nadmienił, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] września 2013 r. odmawiającą wszczęcia przewodu habilitacyjnego. R.S. skierował skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt Il SA/Wa 829/15 stwierdził nieważność ww. decyzji Centralnej Komisji, uznając, że strona złożyła odwołanie od uchwały Rady Wydziału po terminie wynikającym z art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W następstwie tego wyroku, Centralna Komisja wydała postanowienie o odmowie rozpatrzenia odwołania z powodu przekroczenia terminu na jego złożenie. R.S. złożył w dniu [...] stycznia 2016 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, motywując go kłopotami zdrowotnymi oraz przekonaniem, że negatywna uchwała Rady Wydziału winna być doręczona w drodze pisemnej. W treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Centralna Komisja uznała, że R.S. złożył odwołanie dopiero w dniu [...] lutego 2014 r., a więc po terminie. Zdaniem organu, WSA w Warszawie wskazał w uzasadnieniu wyroku sygn. lI SA/Wa 829/15, że R.S. został skutecznie poinformowany w "starym trybie" o treści uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...]. Fakt powzięcia wiedzy o treści uchwały i procedurze odwoławczej z art. 21 ust. 1 ustawy potwierdza notatka służbowa R.S. z [...] września 2013 r. oraz jego wniosek z dnia [...] stycznia 2014 r. skierowany do Rady Wydziału. Zdaniem organu termin do złożenia zarówno odwołania, jak i samego wniosku o przywróceniu terminu, został znacznie przekroczony, co obliguje do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. R.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2016 nr [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania a także o nakazanie Centralnej Komisji rozpatrzenia odwołania od uchwały Rady Wydziału z dnia [...] września 2013 r. odmawiającej wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Skarżący zażądał zasądzenia od organu kosztów postępowania. R.S. stwierdził, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Zaznaczył, że informację o przebiegu posiedzenia Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. uzyskał od Dziekana Wydziału w dniu [...] września 2013 r. W trakcie rozmowy z Dziekanem, przedmiotowa uchwała nie została odczytana ani doręczona. Ponadto skarżący nie został pouczony o możliwości i trybie jej zaskarżenia. Skarżący nadmienił, że rozmowa z Dziekanem wywołała u niego tak silne wzburzenie, że z objawami zawału serca trafił do szpitala, a od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] lutego 2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim oraz na urlopach dla poratowania zdrowia. Mimo pogarszającego się stanu zdrowia skarżący pragnął zapoznać się z treścią uchwały dotyczącej przewodu habilitacyjnego. W dniu [...] października 2013 r. przesłał do Centralnej Komisji prośbę o ustosunkowanie się do wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, bowiem nie uzyskał żadnej oficjalnej informacji dotyczącej przewodu habilitacyjnego. Centralna Komisja przesłała pismo informujące z dnia [...] grudnia 2013 r., że odwołanie należy złożyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia treści uchwały Rady Wydziału odmawiającej wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Skarżący zwrócił się do Rady Wydziału o sporządzenie i doręczenie uchwały dotyczącej wszczęcia postępowania habilitacyjnego. W dniu [...] stycznia 2014 r. doręczono skarżącemu treść uchwały, od której w terminie 30 dni od daty jej doręczenia złożył odwołanie. W związku z wydaniem niekorzystnej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyroku, sygn. akt II SA/Wa 829/15 WSA, w Warszawie stwierdził, że decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa wobec rozpoznania odwołania złożonego po upływie terminu. Sąd zauważył, że w treści skargi nie znalazł się wniosek o przywrócenie terminu odwoławczego. Skarżący zaznaczył, że do chwili ustnego uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Wa 829/15 był przekonany, że odwołanie od uchwały Rady Wydziału [...] nie uchybiło terminowi. Wobec treści wyroku WSA w Warszawie sygn. II SA/Wa 829/15 skarżący w dniu [...] stycznia 2016 r., złożył "Wniosek o przywrócenie terminu odwoławczego" od uchwały Rady Wydziału z dnia [...] września 2013 r. odmawiającej wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. stwierdziła, że odwołanie od uchwały Rady Wydziału [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego na jego wniesienie. R.S. zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Odnosząc się do zaskarżonego w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym postanowienia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od uchwały Rady Wydziału [...], skarżący stwierdził, że niezachowanie terminu do złożenia odwołania nastąpiło m.in. ze względu na zmianę treści przepisu art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki z dnia 14 marca 2003 r. Skarżący postanowił prowadzić swój przewód habilitacyjny na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 1 października 2011 r., w tym przepisu art. 21 ust. 1, który przewidywał możliwość złożenia odwołania do Centralnej Komisji w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. WSA przyjął, że datą, w której skarżący został powiadomiony o treści uchwały Rady Wydziału, była data rozmowy z Dziekanem ([...] września 2013 r.) i od tego dnia biegnie termin jednego miesiąca do złożenie odwołania od uchwały Rady Wydziału. Przyjmując zgodnie z uzasadnieniem wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 829/15, że odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu – zdaniem skarżącego – uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Skarżący podkreślił, że zachował należytą staranność w zakresie ustalenia treści oraz doręczenia uchwały Rady Wydziału. Zaznaczył, że nie posiada wykształcenia prawniczego, a opierając się na dotychczasowym doświadczeniu życiowym, był przekonany, że procedura odwoławcza może się rozpocząć dopiero po doręczeniu uchwały. Stwierdził, że nie mógł przypuszczać, iż rozmowa z Dziekanem zawierająca jedynie lakoniczną informację o przebiegu posiedzenia Rady Wydziału jest tym momentem, od którego liczy się termin do wzniesienia odwołania od uchwały. W trafności postępowania skarżącego utwierdziło pismo Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2013 r. zawierające pouczenie o możliwości złożenia odwołania w terminie 30 dni od dnia doręczenia treści uchwały. Skarżący podkreślił, że mylne pouczenie strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Wobec błędnego pouczenia przez Centralną Komisję o trybie i terminie zaskarżenia uchwały, pogorszonego stanu zdrowia oraz nieostrego zapisu ustawowego stwarzającego szereg możliwości interpretacyjnych skarżący stwierdził, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od uchwały Rady Wydziału nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem organy naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Na wstępie zaznaczyć należy, że przystąpienie do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, musi zostać poprzedzone sprawdzeniem przez organ dopuszczalności i terminowości wniosku. Spełnienie tych warunków jest konieczne do badania zasadności samego wniosku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ błędnie uznał, iż warunki formalne ciążące na stronie określone art. 58 § 2 k.p.a. nie zostały spełnione. Wniosek o przywrócenie terminu z dnia [...] stycznia 2016 r. został przez skarżącego wniesiony w dniu [...] stycznia 2016 r., a zatem w ustawowym terminie 7 dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu należy bowiem przyjąć w niniejszej sprawie datę ogłoszenia przez WSA w Warszawie wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Wa 829/15, tj. dzień 19 stycznia 2016 r. W wyroku tym Sąd Wojewódzki przyjął, iż datą powiadomienia skarżącego o treści uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania habilitacyjnego jest dzień [...] września 2013 r., tj. dzień rozmowy służbowej skarżącego z Dziekanem Wydziału [...], a nie jak wcześniej przyjmowano – dzień doręczenia mu przez organ treści ww. uchwały, tj. dzień [...] stycznia 2014 r. Do dnia ogłoszenia ww. wyroku skarżący miał faktyczne podstawy, by przypuszczać, że w ogóle nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. uchwały, bowiem organ odwoławczy rozpatrzył to odwołanie merytorycznie, uznając je za wniesione w terminie dla tej czynności przewidzianym. Biorąc powyższe argumenty pod rozwagę, Sąd przyjął, że wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pogląd prawny o uchybieniu przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminy do wniesienia odwołania, jest wadliwy. W niniejszej sprawie rozważenia wymaga zatem kwestia, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Przepis ten wymaga uprawdopodobnienia braku winy, a nie wykazania braku winy, co ma duży wpływ na ocenę okoliczności przedstawionych przez skarżącego w stanie faktycznym sprawy. Wskazać trzeba, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (tak: E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 135). Jak trafnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2008 r., II OSK 1015/07, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi musi dotyczyć tego i tylko tego okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu, osoba powinna stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności byłą od niej niezależna. Nie powoduje to zwolnienia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, w celu potwierdzenia wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku, zwłaszcza jeśli są one dla organu mało przekonujące, bądź też są lakoniczne i ogólnikowe. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 532/12, publ. LEX nr 1287000). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela i przyjmuje za swoje, stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego należy zaliczyć np.: przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą (...). Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że organ dokonał błędnej oceny braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący był informowany przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów (pismo z dnia [...] grudnia 2013 r.) o trybie odwołania od spornej uchwały Rady Wydziału. Centralna Komisja pouczyła skarżącego, że odwołanie należy złożyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu treści uchwały. Po tym pouczeniu, na skutek pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r., Rada Wydziału doręczyła mu w dniu [...] stycznia 2014 r. treść przedmiotowej uchwały. Odwołanie od spornej uchwały skarżący złożył w dniu [...] lutego 2014 r. Wobec przedstawionych powyżej działań organów – ocenionych następnie przez WSA w Warszawie jako błędne w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 829/15 – skarżący miał faktyczne podstawy by przyjmować, że dochował 30-dniowego terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji uznać należy, iż do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło wskutek wadliwych działań organów, które przyjmowały, że koniecznym jest doręczenie skarżącemu treści uchwały Rady Wydziału, by nastąpiło otwarcie terminu do wniesienia od niej odwołania. Błędne pouczenie skarżącego co do trybu odwołania, a także błędne działania organów w tym zakresie, nie mogą, w ocenie Sądu, obciążać skarżącego, który się do takich pouczeń stosował. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie związany przedstawioną oceną prawną zgodnie z art. 153 P.p.s.a. i ponownie rozpozna wniosek o przywrócenie terminu. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 P.p.s.a.