II SA/Wa 1545/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Andrzej Kołodziej, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz A. B. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Komendant [...] Policji cofnął A. B. pozwolenie na broń palną myśliwską w związku z ustaleniem, iż przeciwko niemu Wydział ds. Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Okręgowej w K. prowadzi postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 284 § 2 kk, tj. przeciwko mieniu. Ww. jest podejrzany o to, że w dniu [...] maja 2000 r. w W. przywłaszczył sobie pieniądze w kwocie 100 tys. zł powierzone mu przez inną osobę w celu przeznaczenia na nieewidencjonowane wsparcie finansowe kampanii wyborczej jednego z kandydatów na Prezydenta RP. Organ ustalił ponadto, że w stosunku do A. B. prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 265 § 1 kk w zw. z art. 231 § 1 kk, tj. o przekroczenie uprawnień z racji pełnionej funkcji i posiadanego poświadczenia bezpieczeństwa oraz o składanie fałszywych zeznań. Od decyzji A. B. wniósł odwołanie, zarzucając wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na przyjęciu jako zasady, iż samo postawienie zarzutu popełnienia czynu z art. 284 § 2 kk rodzi uzasadnioną obawę użycia broni przez sprawcę tego czynu w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy wyciągnięcie takiego wniosku w świetle obowiązujących regulacji prawnych nie jest uprawnione. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie na broń wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeżeli zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, wystarczy ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana lub wobec niej prowadzone jest postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dalej organ podkreślił, że samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie jest zobowiązany do ustalenia związku przyczynowo-skutkowego między dotychczasowym postępowaniem posiadacza pozwolenia na broń a tą obawą, ponieważ jako okoliczność potwierdzającą jej istnienie sam ustawodawca wskazał toczące się postępowanie karne m.in. o czyn przeciwko mieniu. W konkluzji podkreślił, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma charakter obligatoryjny i wobec tego organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, że posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ powołał się przy tym na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, z której wynika, że skazanie za przestępstwa wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi przesłankę obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, ponieważ to sam ustawodawca rozstrzygnął, iż co do osób skazanych za nie istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni i organy Policji nie muszą przeprowadzać dodatkowych dowodów wskazujących, że wobec takich osób obawa ta rzeczywiście istnieje – oceny tej dokonał już sam ustawodawca w sposób wiążący. Zdaniem organu, taka sama intencja przyświecała ustawodawcy co do uznania za przesłankę obawy już tylko toczącego się przeciwko osobom uprawnionym do posiadania broni postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bowiem w przeciwnym przypadku ta część normy byłaby zupełnie zbędna. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podkreślił rażące naruszenie prawa, nieodniesienie się do przedstawionych zarzutów zawartych w odwołaniu, naruszenie prawa materialnego: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przez błędną ich interpretację. Podkreślił, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę pozytywnych opinii złożonych do akt sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, a zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, należało obligatoryjnie cofnąć pozwolenie na broń, ponieważ osoba, której wydano pozwolenie na broń należy do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, a do oceny czy istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia, wystarczy ustalenie, że w stosunku do takiej osoby został wydany karny wyrok skazujący lub toczy się postępowanie za przestępstwo przeciwko mieniu. Zdaniem Sądu, nie można podzielić interpretacji powyższych przepisów przeprowadzonej w sprawie niniejszej, a w szczególności stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu decyzji, że samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między dotychczasowym postępowaniem posiadacza pozwolenia na broń a tą obawą. Istotnie wobec A. B. Wydział ds. Przedsiębiorczości Gospodarczej Prokuratury Okręgowej w K. prowadzi postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 284 § 2 kk, tj. przeciwko mieniu. Również nie ulega wątpliwości, że Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie o sygnaturze akt [...] uniewinnił A. B. od popełnienia czynu z art. 265 § 1 kk w zw. z art. 231 § 1 kk, a następnie Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] maja 2010 r., na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od powołanego wyżej wyroku, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za całkowicie niezasadną. Na wstępie należy przypomnieć iż rzeczywiście w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010/1/5), Sąd stanął na stanowisku, że "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji". Stanowisko wyrażone w tej uchwale, skład orzekający podziela, ale zgadza się również z poglądem wyrażonym w wyroku NSA o sygn. akt II OSK 940/09 z dnia 22 czerwca 2010 r., iż wyrażona w uchwale ocena nie jest wiążąca w stosunku do osoby, która nie została skazana za przestępstwo przeciwko mieniu. Tymczasem w niniejszej sprawie A. B. nie został jeszcze skazany za przestępstwo przeciwko mieniu. Zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu powołanego wyroku, użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc co do tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się więc osobom wymienionym po tych słowach, ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, czy też wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, a co do których organ jednak ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jednak w takiej sytuacji organ musi szczegółowo analizować i uzasadniać istnienie takiej obawy, czyli sam tylko fakt wszczęcia i prowadzenia przeciwko osobie postępowania o popełnienie takich przestępstw nie jest przesłanką wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazać ponadto należy, że art. 3 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG - Dz. Urz. UE L z 1991 r. Nr 256, str. 51), daje krajowemu ustawodawcy możliwość uchwalenia surowszych przepisów niż przewidziane w Dyrektywie. Surowsze przepisy ustawodawstwa krajowego nakazują dokonanie wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przy uwzględnieniu zasad konstytucyjnych. Podstawowe znaczenie ma art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Następnie należy również wskazać na zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W wyroku z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt Kp 1/05, (OTK ZU Nr 8/A/2005, poz. 93) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zasada proporcjonalności – z jednej strony – stawia przed ustawodawcą "wymóg stwierdzenia rzeczywistej potrzeby dokonania (...) ingerencji w zakres prawa bądź wolności jednostki. Z drugiej zaś, winna ona być rozumiana jako wymóg stosowania takich środków prawnych, które będą skuteczne, a więc rzeczywiście służące realizacji zamierzonych przez prawodawcę celów. Ponadto chodzi tu o środki niezbędne, w tym sensie, że chronić będą określone wartości w sposób, bądź w stopniu, który nie mógłby być osiągnięty przy zastosowaniu innych środków. Niezbędność to również skorzystanie ze środków jak najmniej uciążliwych dla podmiotów, których prawa lub wolności ulegną ograniczeniu. Ingerencja (...) musi więc pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie. «Konieczność», którą wyraża art. 31 ust. 3 Konstytucji, mieści (...) w sobie postulat niezbędności, przydatności i proporcjonalności sensu stricto wprowadzanych ograniczeń". W ocenie Sądu, ograniczenie praw nabytych tylko z tej przyczyny, że wobec określonej osoby toczy się postępowanie o konkretne czyny, bez dokonania dalszych ustaleń i analiz, narusza właśnie zasadę proporcjonalności, stąd od organów wymaga się przekonującego wykazania w postępowaniu dowodowym, że cechy osobiste, opinia podejrzanego w danej konkretnej sprawie, stwarzają zagrożenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podsumowując, w stosunku do osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, cofnięcie pozwolenia na broń możliwe jest jedynie wtedy, gdy prowadzące postępowanie organy wykażą, że w stosunku do tych osób istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc nie jest dopuszczalne automatyczne cofnięcie pozwolenia na broń wobec takich osób. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jeszcze raz ustalić stan sprawy, dokonać jego oceny, a przede wszystkim ocenić bez najmniejszej wątpliwości, że charakter czynu i osoba sprawcy uzasadniają tezę, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przy uwzględnieniu wykładni prawa dokonanej przez Sąd. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 209 tej ustawy.