II SA/Wa 1547/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi K.B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umowy najmu lokalu mieszkalnego – oddala skargę – II SA/Wa 1547/15 UZASADNIENIE Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] działając na podstawie § 6 ust.1 pkt. 2 § 45 pkt. 5 § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W. stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. .Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) § 24 ust.1, oraz § 22 ust. 5 Uchwały Nr LN/lll/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009r w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu K. B. na liście osób oczekujących na najem lokalu. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że po przeprowadzeniu szczegółowej analizy wniosku zgodnie z § 22 ust. 1 i 2 uchwały ustalono, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do odmowy zakwalifikowania wniosku wynikająca z § 22 ust. 5 uchwały, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił dokumentów niezbędnych do oceny jego warunków mieszkaniowych. Nadto wskazano, że sprawa została negatywnie zaopiniowana przez Komisję Mieszkaniową zgodnie z § 23 uchwały. Ustalono, że do [...] lutego 2004 r. K. B. posiadał zameldowanie na pobyt stały pod adresem ul. C. [...]. Wnioskodawca podał, że zamieszkuje u znajomych, nie udokumentował swojego stałego miejsca zamieszkania i stwierdził, iż takiego miejsca nie ma. Z uwagi, że wnioskodawca nie podał aktualnego miejsca zamieszkania, oraz nie udokumentował warunków mieszkaniowych, organ wskazał, że nie miał możliwości przeprowadzenia analizy o której mowa w § 22 ust 2 uchwały, oraz spełnienia przez ww. kryterium metrażowego określonego w § 4 pkt 1 uchwały. Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa wskazując, iż brak było podstaw do negatywnego załatwienia jego wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu W. Zarzucił że uchwała została wydana z naruszeniem § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r nr LVIII/1751/2009 poprzez niego niezastosowanie; § 22 ust 5 uchwały, poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie ma on zastosowanie i uzasadnia odmowę zakwalifikowania wniosku; § 22 ust 3 uchwały, poprzez niezwrócenie się do właściwego ośrodka o uzyskanie informacji, opinii dotyczącej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy. W uzasadnieniu podał, iż w toku postępowania poinformował organ, że z uwagi na brak stałego miejsca zamieszkania pomieszkuje "kątem u znajomych", wobec czego żądanie złożenia jakichkolwiek zaświadczeń z jego aktualnego miejsca zamieszkania jest bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 8 lipca 2015 r. Burmistrz Dzielnicy [...] W. poinformował wnioskodawcę, że nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska. Pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r K. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, bowiem organ nie dokonał kompleksowej oraz całkowitej analizy zabranego materiału dowodowego oraz naruszenie § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r nr LVIII/1751/2009 poprzez niego niezastosowanie; § 22 ust 5 tejże uchwały, poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie ma on zastosowanie i uzasadnia odmowę zakwalifikowania wniosku; 22 ust 3 tejże uchwały, poprzez niezwrócenie się do właściwego ośrodka o uzyskanie informacji, opinii dotyczącej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że spełnia kryteria konieczne do zakwalifikowania wniosku do udzielenia mu pomocy mieszkaniowej poprzez wynajem lokalu komunalnego. Podał, że w chwili obecnej pomieszkuje u różnych znajomych, zatem trudno mu wskazać jakie ma warunki mieszkaniowe, w zależności od tego gdzie w danej chwili mieszka. Podkreślił, że organy administracji publicznej są na podstawie powołanych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podkreślił między innymi, że w dniu [...] czerwca 2014 r. K. B. złożył w organie oświadczenie informując, iż nie posiada stałego miejsca zamieszkiwania. Równocześnie poinformował, że nie jest w stanie udokumentować swojego miejsca zamieszkiwania ponieważ takiego obecnie nie posiada. Jak wskazał pomieszkuje kątem u znajomych. Organ podkreślił, iż to po stronie wnioskodawcy spoczywa obowiązek udokumentowania warunków w jakich zamieszkuje. Bez dopełnienia powyższego, Urząd rozpatrujący wniosek strony nie ma możliwości dokonania oceny, czy wnioskodawca spełnia wymogi określone przepisami ww. uchwały Rady W., do uzyskania kwalifikacji do najmu lokalu komunalnego. Urząd nie jest bowiem w stanie samodzielnie ustalić miejsca zamieszkiwania wnioskodawcy. W związku z powyższym osoba zainteresowana musi wskazać miejsce, w którym faktycznie zamieszkuje. Z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia analizy sprawy o której mowa w § 22 ust. 2 powyższej uchwały oraz zweryfikowania wniosku pod kątem spełnienia przez skarżacego przesłanek § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy, Zarząd Dzielnicy [...] W. podjął w dniu [...] kwietnia 2015 r. uchwałę nr [...] o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez wynajem lokalu komunalnego z zasobów W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli uchwały nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podejmując uchwałę w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przesądził, iż uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądowej na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za takim publicznoprawnym charakterem działania zarządu dzielnicy w przedmiotowych sprawach przemawia również okoliczność, że możliwość zaskarżenia takiej uchwały stanowi jedną z prawnych form urzeczywistniania zasady praworządności i spełnia wymagania demokratycznego państwa prawnego, gwarantując ochronę prawną osobom ubiegającym się o najem lokalu. Zaskarżona w przedmiotowej sprawie uchwała została wydana w oparciu o przepisy uchwały Nr LYIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Rozstrzygając o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu organ powołał się na przepisy § 22 i § 24 umiejscowione w rozdziale 7 ww. uchwały "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej". Zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31 należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania (lit. a), a także warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach (lit. b). Odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie powyższej analizy, jak również informacje uzyskane w toku tejże analizy, mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku (ust. 5). Skarżący podnosił w toku postępowania, że w istocie jest osobą bezdomną - nie ma stałego miejsca zamieszkania, nocuje "kątem u znajomych", w noclegowniach, a nawet pod gołym niebem. Jednak na potwierdzenie tych okoliczności nie przedstawił żadnych dowodów choćby w postaci oświadczeń osób u których "pomieszkuje kątem". Nie przedłożył też żadnych zaświadczeń o korzystaniu z ośrodków pomocy społecznej dla bezdomnych - schronisk czy noclegowni funkcjonujących na terenie Warszawy, które pozwoliłyby na uznanie, iż skarżący jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). W innych tego typu sprawach o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, osoby które powołują się na stan bezdomności, składają na potwierdzenie tego faktu zaświadczenia z ośrodków pomocy bezdomnym lub innych tego typu instytucji, które następnie podlegają stosownej ocenie przez organ podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie § 24 ust. 1 ww. uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Niezłożenie przez skarżącego takich dokumentów uniemożliwia organowi dokonanie weryfikacji ww. twierdzeń w kontekście jego aktualnej sytuacji mieszkaniowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie wniosku. W tym miejscu, mając na względzie argumentację skargi, a także zarzuty podniesione przez skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd zauważa, że w postępowaniu zakończonym podjęciem zaskarżonej uchwały - poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego - nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) ustawodawca określa działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z tego względu wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kpa przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Organ nie ma bowiem prawnych możliwości prowadzenia szeroko zakrojonego postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w sposób unormowany przepisami rozdziału 4 Kpa "Dowody". Również strona nie korzysta z uprawnień przewidzianych w postępowaniu administracyjnym, w tym z prawa do żądania przeprowadzenia przez organ dowodów (np. z zeznań świadków) w rozumieniu art. 78 Kpa. Jak już wyżej zaznaczono tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy został uregulowany w przepisach rozdziału 7 ww. uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., gdzie wskazano, jakie dokumenty wnioskodawca powinien załączyć do wniosku o najem lokalu oraz jakie kwestie związane z sytuacją mieszkaniową i materialną wnioskodawcy organ winien przeanalizować podejmując rozstrzygnięcie w sprawie (§ 22 ust. 1 i 2 ww. uchwały). Nie ulega wątpliwości, iż rzeczą organu na gruncie ww. przepisów jest rzetelne i wnikliwe rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Jednakże, co wymaga podkreślenia - to na osobie wnioskującej o zawarcie umowy najmu spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia ona przesłanki określone przepisami ww. uchwały. Zaniechanie, czy też odmowa realizacji tego obowiązku, może - jak w sprawie niniejszej - skutkować podjęciem przez organ negatywnego rozstrzygnięcia w oparciu o § 22 ust. 5 uchwały. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzuty skargi odnośnie niepodjęcia przez organ działań zmierzających do ustalenia faktycznych warunków mieszkaniowych skarżącego, nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów nie złożył, nie przedstawił też wiarygodnych wyjaśnień, na podstawie których można byłoby przyjąć, że spełnia on przesłanki wymienione w § 4 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. W tej sytuacji organ zasadnie przyjął, iż istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięcia o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu w świetle dyspozycji § 22 ust. 5 ww. uchwały. Zaznaczyć należy, że podjęcie zaskarżonej w sprawie uchwały poprzedzone zostało zaopiniowaniem wniosku skarżącego przez Komisję Mieszkaniową, co oznacza, iż spełniony został warunek formalny dotyczący poddania kontroli społecznej spraw z zakresu zawierania umów najmu lokalu określony w § 21 i § 23 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Podejmując negatywną opinię w sprawie, Komisja Mieszkaniowa wskazała, iż zachodzi przesłanka do odmowy zakwalifikowania wniosku wynikająca z § 22 ust. 5 ww. uchwały, bowiem wnioskodawca nie przedstawił dokumentów niezbędnych do oceny jego warunków mieszkaniowych. Zaznaczyć należy, że w myśl § 22 ust. 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. przy rozpatrywaniu wniosków osób ubiegających się o najem lokalu, organ zobowiązany jest poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Na tę kwestię zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę wskazując, iż przy wydawaniu zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy kierował się również zasadą racjonalnego gospodarowania mieszkaniowym zasobem W. W istocie bowiem, gmina realizując nałożone na nią przez ustawodawcę zadania w postaci tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej ma działać jak najbardziej gospodarnie i celowo. Oznacza to, że W. powinno wynajmować lokale mieszkalne jedynie tym mieszkańcom, którzy w sposób bezsporny spełniają następujące warunki: nie posiadają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i nie mogą ich zaspokoić we własnym zakresie przy pomocy własnych środków finansowych. W sytuacji, gdy - jak w sprawie niniejszej - nie można dokonać oceny, czy wnioskodawca spełnia ww. warunki, podjęcie pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie stałoby w sprzeczności z ww. zasadą racjonalnego gospodarowania mieszkaniowym zasobem komunalnym. Mając na względzie wszystko powyższe Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...]. W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.