II SA/Wa 1550/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - W dniu [...] lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącego M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku zostało załączone pismo określone jako "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z.". We wniosku skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Na jego stan majątkowy składa się: mieszkanie w W. przy ul. [...] (powierzchnia [...] m2), w którym mieszka obecnie wraz z rodziną, mieszkanie w W. przy ul. [...] (powierzchnia około [...] m2), które wynajmuje oraz mieszkanie, w trakcie budowy, w P. Do posiadanych przedmiotów wartościowych M. Z. zaliczył samochód marki [...], po wypadku, o wartości około 20.000 zł. Podał, iż na dochód rodziny składa się jego pensja z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.600 zł brutto (około 3.000 netto), zarobki żony w wysokości 4.950 zł brutto (około 3.500 zł netto) oraz wpływy z najmu mieszkania - 1.200 zł miesięcznie (po opłaceniu podatku - 1000 zł). Skarżący wymienił również stałe miesięczne wydatki rodziny, do których zaliczył: - utrzymanie samochodu, dzięki któremu żona skarżącego dojeżdża do pracy poza W., które wynosi średnio 930 zł, - koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] (czynsz, gaz, energia elektryczna, ubezpieczenie mieszkania, telefon stacjonarny, dwa telefony komórkowe, opłata radiofoniczna), które łącznie wynoszą około 640 zł, - opłaty związane z mieszkaniem przy ul. [...], w wysokości około 350 zł, - opłaty związane z mieszkaniem w P. - 430 zł, - spłatę kredytu bankowego na zakup mieszkania w P., w kwocie 1.600 zł, - opłaty związane z wykupieniem polis dla członków rodziny, w wysokości 410 zł, - koszty związane z koniecznością zapewnienia opieki nad małym dzieckiem, w kwocie 1.400 zł. Ponadto skarżący wyliczył, że na utrzymanie czterech osób (łącznie z opiekunką córki) pozostaje kwota około 1.730 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi około 430 zł miesięcznie. Dziennie jest to zatem kwota około 14 zł na jedną osobę. Skarżący wskazał, iż w tej sytuacji nie posiada środków, by móc je zaoszczędzić na opłaty sądowe oraz adwokata. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1550/07, referendarz sądowy odmówił M. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na brak ustawowych przesłanek uzasadniających przyznanie tego prawa. Pismem z dnia 12 marca 2008 r. skarżący wniósł, w ustawowym terminie, sprzeciw od powyższego postanowienia, podważając argumenty zawarte w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 260 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 lipca 1980 r. (sygn. akt I CZ 99/1980, publ. LEX 8257), iż dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla utrzymania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego. Instytucja ta służy realizacji dostępu do sądu osób, które ze względu na wyjątkowo ciężką sytuację materialną i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów tego postępowania, a często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji, dopiero gdy posiadane przez nich środki okażą się niewystarczające, mogą wystąpić o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim podnieść, iż kwestia odmowy przyznania M. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1550/07. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt I OZ 984/07 oddalił zażalenie skarżącego od tego orzeczenia, uznając, iż Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego, która nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Z uwagi na ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, należało zbadać, czy sytuacja majątkowa skarżącego uległa zmianie od czasu złożenia pierwszego wniosku w tym przedmiocie i wydania prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy. Jakkolwiek bowiem strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na powstanie nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy wpływają na ocenę sytuacji materialnej strony (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OZ 856/07 niepubl.). Z oświadczeń skarżącego zawartych w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] lutego 2008 r. oraz z załączonego pisma "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z." wynika, iż sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uległa zmianie, zatem nie zachodzą żadne nowe okoliczności, które umożliwiałyby przyznanie mu prawa pomocy, a co za tym idzie weryfikację prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., zapadłego w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.