II SA/Wa 1552/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego przyznające wynagrodzenie radcy prawnemu z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno zostać zmienione w zakresie wysokości przyznanej kwoty, uwzględniając przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie referendarza sądowego przyznające wynagrodzenie radcy prawnemu z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno zostać zmienione, ponieważ do rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. W oparciu o te przepisy, należna pełnomocnikowi opłata wynosi 75% z 480 zł, czyli 360 zł, podwyższona o 23% podatek od towarów i usług, co łącznie daje kwotę 442,80 zł.Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody dotyczącą uznania go za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyznaczony radca prawny R. T. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz sądowy przyznał część kosztów, od czego pełnomocnik złożył sprzeciw, domagając się wyższej kwoty. Sąd rozpoznał sprzeciw, zmieniając postanowienie referendarza.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15 i przyznał radcy prawnemu R. T. wyższe wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu radcy prawnego R. T. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia 1) zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15 2) przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R. T. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15 oddalił skargę J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2016 r. skarżący zwrócił się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 05 lutego 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała Sąd, że wyznaczyła pełnomocnika dla skarżącego w osobie r. pr. R. T.
Po doręczeniu w dniu 22 lutego 2016 r. pełnomocnikowi skarżącego odpisu wyroku nieprawomocnego wraz z uzasadnieniem, r. pr. R. T. przy piśmie z dnia 15 marca 2016 r. (15 marca 2016 r. – data złożenia pisma na Biurze Podawczym WSA w Warszawie) złożył sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15 wraz z jej odpisem dla skarżącego. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie została ona opłacona w całości ani w części.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15 przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 221,40 (dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 41,40 (czterdzieści jeden 40/100) złotych.
Odpis przedmiotowego postanowienia starszego referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 04 kwietnia 2016 r.
Pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. (11 kwietnia 2016 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przedmiotowe pismo) r. pr. R. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego.
W treści pisma stanowiącego sprzeciw pełnomocnik skarżącego podniósł, że wnosi o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie II SA/Wa 1552/15 w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) oraz uwzględnienie nakładu pracy przy sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1552/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Należy stwierdzić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 09 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po tej dacie, dlatego stosownie do treści art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Stosownie do treści art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w tym od postanowień o przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ppsa), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 ppsa). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 ppsa).
Zgodnie z art. 250 § 1 ppsa, wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta w I instancji przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia i zakończona już po jego wejściu w życie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wydany w dniu 22 stycznia 2016 r.). Natomiast pełnomocnik z urzędu po otrzymaniu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 22 lutego 2016 r. (k-87 akt), złożył w dniu 15 marca 2016 r. (15 marca 2016 r. – data złożenia pisma na Biurze Podawczym WSA w Warszawie) opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy tego rozporządzenia.
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie takiej opinii przez radcę prawnego, jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny, który występował w sprawie w I instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo radca prawny nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącemu w II instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, wydanego w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 75% z 480 zł, czyli 360 zł i powinna być podwyższona o kwotę 82,80 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 442,80 zł.
Ponadto radca prawny, stosownie do § 3 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego należy zmienić.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 § 1 ppsa w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ppsa oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w zw. z art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło