II SA/Wa 1562/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-21

Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Ewa Pisula – Dąbrowska, Agnieszka Góra – Błaszczykowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zwolnić funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jeśli okres jego zawieszenia przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, mimo że postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia, nadal się toczy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej może zwolnić funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jeśli okres jego zawieszenia przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, nawet jeśli postępowanie karne nadal się toczy. Zwolnienie to nie narusza zasady domniemania niewinności, ponieważ jego podstawą jest długość okresu zawieszenia, a nie wina funkcjonariusza. Organ administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania o winie w rozumieniu prawa karnego.
Stan faktyczny
Skarżący, W. W., został zwolniony ze służby w Służbie Celnej decyzją Dyrektora Izby Celnej, utrzymaną w mocy przez Szefa Służby Celnej. Podstawą zwolnienia był upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, spowodowanego wszczęciem postępowania karnego, które nadal się toczyło. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym fakultatywność zwolnienia, brak zawieszenia postępowania z uwagi na sprawę przed Trybunałem Konstytucyjnym, odmowę dopuszczenia dowodów, naruszenie zasady domniemania niewinności oraz brak odniesienia się do jego argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Celnej oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2 i 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 kpa, zwolnił W. W. (dalej jako skarżący) ze służby w Izbie Celnej w [...] , Urząd Celny w [...] , z dniem doręczenia decyzji. Pismem z 8 stycznia 2011 r. skarżący złożył odwołanie, w którym wnosił o uchylenie decyzji z [...] grudnia 2010 r. i pozostawienie go w stanie zawieszenia w obowiązkach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu wskazał, że w jego przypadku doszło do złamania zasady domniemania niewinności. Podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w [...] nie zasięgnął opinii organizacji związkowych, dokonując zwolnienia go ze służby oraz nie dopuścił dowodu z zeznań świadków na okoliczność sposobu wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Ponadto zarzucił brak odniesienia przez organ do argumentacji zawartej w jego piśmie z 13 grudnia 2010 r., którą przytoczył w odwołaniu. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji dotyczącymi obsady kadrowej w jednostce, w której pełnił służbę, wskazując, iż nie ma sytuacji niedoboru funkcjonariuszy, a jedynie niewłaściwe zarządzanie posiadanymi zasobami ludzkimi. Po rozpoznaniu odwołania, Szef Służby Celnej decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] grudnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ustala obligatoryjne i fakultatywne przyczyny zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia ze służby, zgodnie z art. 105 pkt 10 ustawy jest upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z akt sprawy natomiast wynika, że przesłanka wymagana tym przepisem zaistniała, gdyż upłynął okres dwunastomiesięcznego zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, liczony od daty decyzji o zawieszeniu W. W. w pełnieniu obowiązków służbowych na trzy miesiące, tj. od [...] października 2008 r. Organ przypomniał, że przyczyną zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego było wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo popełnione z art. 228 § 3 kk i inne. Podkreślił, że przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie ustała, bowiem nadal toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie przygotowawcze, a zatem i druga przesłanka wymagana przez przepis art. 105 pkt 10 ustawy została spełniona. Organ, odnosząc się do zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania karnego, nienagannej służby skarżącego, podniósł, że nie dotyczą one sprawy, gdyż przedmiotem postępowania zainicjowanego odwołaniem jest wyłącznie sprawa zwolnienia ze służby. W związku z powyższym, wszelkie okoliczności odnoszące się do postępowania karnego, przebiegu służby jako wykraczające poza granice sprawy objętej skarżoną decyzją, nie mogą być przedmiotem badania przez organ II instancji. Wydanie decyzji w sprawie zwolnienia ze służby nie jest uzależnione od zakończenia postępowania karnego, ani też oceny pełnionej przez skarżącego służby. W ocenie organu odwoławczego, skarżona decyzja, mająca charakter fakultatywny, nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działań Dyrektora Izby Celnej w [...] . Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wykazał, że w związku z prowadzeniem przeciwko skarżącemu postępowania karnego w sprawie o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Dwunastomiesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego upłynął, a prowadzone postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia, nadal jest w toku. Ponadto podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w [...] wykazał, że zastosowanie wobec skarżącego art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nastąpiło z uwagi na negatywne konsekwencje dla Służby Celnej długotrwałego zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych. Zdaniem Szefa Służby Celnej, Dyrektor Izby Celnej w [...] rozważył zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, i mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce, podjął decyzję o zwolnieniu ze służby. Dyrektor izby celnej jest odpowiedzialny za realizację powierzonych mu zadań, on też mając na uwadze sytuację w całej podległej jednostce podejmuje działania służące poprawie efektywności wykonywania tych zadań, również w zakresie obsady etatowej. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że okoliczność, iż skarżący nie zgadza się ze zwolnieniem go ze służby i negatywnie ocenia sposób zarządzania zasobami kadrowymi przez dyrektora izby celnej oraz materiał dowodowy potwierdzający potrzeby kadrowe Urzędu Celnego w [...] nie jest wystarczającym argumentem potwierdzającym brak podstaw do wydania decyzji zgodnie z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Przepisy ustawy w przypadku zwolnienia ze służby w oparciu o wskazaną podstawę prawną nie wymagają zasięgnięcia opinii organizacji związkowych przed wydaniem decyzji, stąd też organ pierwszej instancji, mimo wniosku strony, nie był zobowiązany do zasięgnięcia opinii w sprawie zwolnienia skarżącego. W ocenie organu drugiej instancji nie doszło również do naruszenia zasady domniemania niewinności, bowiem do oceny kwestii winy właściwy jest sąd karny, a nie dyrektor izby celnej jako organ administracyjny. Do ustalenia czy wystąpiły w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia ze Służby Celnej przesłanki z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, zbędnym jest przeprowadzanie dowodów na okoliczność braku winy w postępowaniu karnym, nieprawidłowego przebiegu procesu karnego, nieuzasadnionej zwłoki w działaniach organów ścigania i sądu, czy też na okoliczność następstw społecznych i osobistych prowadzonego postępowania karnego. Kwestie te bowiem nie stanowią przesłanek wymaganych do podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Organ zwrócił uwagę, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości powrotu funkcjonariusza celnego do Służby Celnej. Zgodnie z art. 109 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz celny ma zagwarantowane prawo powrotu do służby na poprzednich warunkach w przypadku prawomocnego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 k.p.k., uniewinnienia, uchylenia prawomocnego wyroku skazującego. Reasumując organ stwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] została wydana zgodnie z prawem, gdyż wystąpiły w sprawie przesłanki określone w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, które zostały wykazane. Decyzja ta nie zawiera cech dowolności, tym samym mieści w granicach uznania administracyjnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący decyzji tej zarzucił naruszenie: 1. art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, poprzez niezwrócenie uwagi, że przepis ten stanowi o fakultatywności zwolnienia ze służby. Sam fakt upływu 12 miesięcy nie jest wystarczający, a nieustąpienie przyczyn zawieszenia nie leży po stronie skarżącego, 2. art. 97 § 1 pkt 4 kpa, poprzez brak zawieszenia postępowania ze wzgledu na skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego, 3. art. 75 § 1 kpa, poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z zeznań świadków, tj. Pracowników Izby Celnej oraz przedstawicieli związków zawodowych, 4. art. 7 § 1 i art. 80 kpa, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i dokonania jego obiektywnej oceny, 5. zasady domniemania niewinności. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty i podkreślił, że jest osobą niewinną, bowiem nie zapadł wobec niego żaden wyrok. Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Zatem, podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, wydał decyzję, która jest sprzeczna z treścią decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia. Podniósł, że zebrane przez organ dowody i opinie przebiegu służby nie przemawiają za prowadzeniem postępowania mającego na celu zwolnienie ze służby. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, wobec zarzutów skargi, na podkreślenie zasługuje, iż w wyroku z 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04, publ. OTK-A 2004/9/93) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zadania Służby Celnej mają charakter wieloaspektowy. Stanowią one realizację celów przypisanych tradycyjnie, z jednej strony – służbom pionu śledczego, z drugiej zaś – skarbowego. Należy zwrócić uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej dla budżetu państwa (...). Troska o dobro służby publicznej, w tym Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represyjności". Podstawę materialnoprawną decyzji Szefa Służby Celnej o zwolnieniu W. W. ze Służby Celnej stanowił przepis art. 105 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), która weszła w życie 31 października 2009 r. Przepisy tego aktu prawnego miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby nastąpiło 4 listopada 2009 r., a więc już pod rządami nowej ustawy. Wprawdzie decyzje o zawieszeniu skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych zostały wydane pod rządami obowiązywania ustawy o Służbie Celnej z 24 lipca 1999 r., był to jednak stan rzeczy, który trwał nadal, już w czasie obowiązywania nowej ustawy o Służbie Celnej. Zastosowanie zatem nowej regulacji prawnej nie łączyło się z przekroczeniem zakazu retroakcji sensu stricte, nie pozbawiło skarżącego praw nabytych, ani też nie godziło w bezpieczeństwo prawne zakłócając zasadę praworządności i zaufania obywateli do państwa (art. 2 Konstytucji RP). Wręcz przeciwnie, trudne do pogodzenia z zasadą równego traktowania obywateli, wynikającą z treści art. 32 Konstytucji RP, byłoby uznanie, iż funkcjonariusze służb celnych, co do których podjęto decyzję o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej, mogą być traktowani w sposób łagodniejszy niż funkcjonariusze, którzy zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków w myśl przepisów obowiązującej aktualnie ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zatem podstawą podjęcia decyzji o zwolnieniu był upływ 12 miesięcy zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych oraz to, że przyczyna zawieszenia w postaci prowadzenia postępowania karnego trwała nadal. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione, a orzekające w sprawie organy, prowadząc przedmiotowe postępowanie, nie uchybiły ani przepisom prawa materialnego, ani procesowego. Należy zauważyć, że okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych rozpoczął się na mocy decyzji z [...] października 2008 r., a następnie kolejną decyzją z [...] grudnia 2008 r. okres zawieszenia został przedłużony do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. W konsekwencji w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, łączny okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy. W dalszym ciągu trwały też przyczyny zawieszenia. Nie ulega wątpliwości, iż zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych przez okres przekraczający 12 miesięcy pozwalało organowi na zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten daje możliwość zwolnienia funkcjonariusza w przypadku upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, z tą jednak uwagą, że przywołany przepis nie określa wprost ani daty wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia, ani terminu jego zakończenia. Oczywistym jest natomiast, że postępowanie w tym przedmiocie prowadzi się nie tylko w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z zachowaniem zasad w nim wymienionych (art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej), ale i w zgodzie z pozostałymi przepisami ustawy o Służbie Celnej, w szczególności w zgodzie z obowiązującym w dniu zawieszenia skarżącego przepisem art. 23 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), w aktualnie obowiązującym stanie prawnym – art. 103 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. To właśnie w tym przepisie ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, o ile w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Z kolei, interpretując pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", organy winny przede wszystkim brać pod uwagę charakter zarzucanego funkcjonariuszowi czynu i wartość naruszonego dobra. Tym samym, ustawodawca, poprzez treść art. 105 pkt 10 w powiązaniu z treścią art. 103 ustawy o Służbie Celnej (art. 23 poprzednio obowiązującej ustawy), dał organom Służby Celnej możliwość zwolnienia tych funkcjonariuszy celnych, którzy, z uwagi na wyjątkowo długi okres zawieszenia (trwający ponad 1 rok) i toczące się w dalszym ciągu postępowanie karne, nie mogą pełnić służby do czasu jego zakończenia. Taka regulacja uwzględnia jednocześnie procesową i ustrojową odrębność postępowania karnego od postępowania w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W konsekwencji stwierdzić należy, iż organy Służby Celnej, zwalniając skarżącego ze służby, nie naruszyły konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, ponieważ to nie wina czy niewinność skarżącego legła u podstaw wydanej decyzji o zwolnieniu, lecz długość okresu zawieszenia zależna od okresu prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Należy też podkreślić, że organ w tym postępowaniu nie był uprawniony ani zobowiązany do rozstrzygania o winie funkcjonariusza w rozumieniu przepisów prawa karnego. Z tego powodu organy nie mogły również ustalać prawdopodobieństwa skazania funkcjonariusza za zarzucany czyn, ani oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Wbrew twierdzeniom skarżącego na przeszkodzie wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby celnej nie stała decyzja o zawieszeniu go w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Decyzja dotycząca zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych i decyzja o zwolnieniu ze służby regulują dwie odrębne kwestie. Decyzja zwalniająca ze służby decyduje o bycie prawnym stosunku służbowego, a zatem skoro w dacie zwolnienia ze służby dochodzi o utraty bytu prawnego całego stosunku służbowego, to przyjąć należy, że z datą tą wygasają wszelkie decyzje dotyczące innych kwestii z tym stosunkiem związanych, w tym decyzje o zawieszeniu. Byt prawny decyzji zawieszającej funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych jest bowiem zależny od bytu stosunku służbowego. Przyczyną zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego, a zatem dalsze istnienie tej właśnie przyczyny organ był zobligowany wykazać w postępowaniu o zwolnienie ze służby, a nie brak przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", o której mowa w art. 103 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. W rezultacie, wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Celnej w [...] , zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 kpa). W szczególności organ I instancji w sposób bezsporny ustalił, że do czasu wydania kwestionowanej decyzji nie ustąpiła przyczyna będąca podstawą zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych. Jako niezasadne należy potraktować zarzuty skargi dotyczące nieprzeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Przebieg służby skarżącego, w tym wykonywanie przez niego poleceń przełożonych, jest po pierwsze znany organowi z urzędu, i co w sprawie jest szczególnie istotne pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, skoro podstawą zwolnienia skarżącego ze służby nie jest niewywiązywanie się przez niego z obowiązków służbowych, lecz trwający ponad 12 miesięcy stan zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych. Zwrócić przy tym należy uwagę, że kwestie związane z dokonywaniem odpraw celnych samochodów osobowych [...] , jak i działanie w tym zakresie przez skarżącego w ramach wydawanych mu poleceń, jest przedmiotem postępowania karnego, a zatem nie może być badane na tym etapie postępowania przez organ administracji. W ocenie Sądu, zarówno Dyrektor Izby Celnej w [...] , jak i Szef Służby Celnej nie przekroczyli też granic uznania administracyjnego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w warunkach uznania administracyjnego, organy w należyty sposób wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 kpa), prawidłowo uznając, że przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny. I tak, organy wyjaśniły, że podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby uznały przede wszystkim, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej. Organy słusznie zwróciły uwagę, że przejawem interesu społecznego w tej sprawie były względy natury organizacyjnej – przedłużająca się absencja funkcjonariusza dezorganizowała pracę w jednostce, w której pełnił służbę i utrudniała prawidłową realizację nałożonych na Służbę Celną zadań. Argumentację organu należy uznać za przekonywującą i mającą potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Niewątpliwie słuszny interes skarżącego musiał być oceniany w tej sprawie przez pryzmat wykonywanej przez niego służby. Zważyć należy, że w Służbie Celnej nie ma możliwości zatrudniania pracownika na zastępstwo na czas nieobecności danego funkcjonariusza. Obowiązki nieobecnego funkcjonariusza muszą przejąć inni funkcjonariusze i wykonywać je obok zadań wynikających z zajmowanego stanowiska. Oznacza to, że długotrwała nieobecność w służbie dezorganizuje ją i powoduje, że zajmowane przez skarżącego stanowisko pracy nie mogło być racjonalnie wykorzystane przy realizacji zadań przez Urząd Celny w [...] . Niewątpliwie istotny jest również aspekt finansowy, gdyż pozostawanie skarżącego w służbie wiązało się z comiesięcznym wypłacaniem mu 50% wynagrodzenia, podczas gdy nie przyczyniał się on w żaden sposób do realizacji zadań służbowych. Wbrew twierdzeniom skarżącego Dyrektor Izby Celnej nie mógł przywrócić go do służby na stanowisko niezwiązane z odprawami celnymi. Pamiętać bowiem trzeba, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a w takiej sytuacji zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków jest obligatoryjne. Przepisy nie przewidują możliwości dopuszczenia takiego funkcjonariusza do pełnienia służby. Jako niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o którym mowa w cytowanym przepisie musi mieć charakter konkretny, nie zaś abstrakcyjny. Oczywiste więc jest, iż nie ma takiego charakteru sprawa konstytucyjności przepisów prawa, zawisła przed Trybunałem Konstytucyjnym. Konkretna kontrola konstytucyjności prawa dokonywana przez Trybunał Konstytucyjny ma miejsce wówczas, gdy jest inicjowana przez Sąd kierujący pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli dostrzega konieczność zastosowania przepisów budzących wątpliwości natury konstytucyjnej (art. 193 Konstytucji RP). W takim wypadku to Sąd zawiesza postępowanie sądowe w tej konkretnej sprawie do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny. W pojęciu "inny organ lub sąd" nie mieści się Trybunał Konstytucyjny. Systematyka art. 173 Konstytucji RP przesądza o tym, iż ustawodawca wyraźnie rozróżnił w ramach władzy sądowniczej sądy i trybunały jako ciała od siebie odrębne. Jeżeli więc jego intencją byłoby powiązanie z zagadnieniem wstępnym badania konstytucyjności przepisów prawa, to stosowny zapis o możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego powinien pojawić się w treści na przykład art. 97 § 1 pkt 4 kpa (por. wyrok NSA z 17 maja 2007 r., II GSK 407/06). Dlatego też należy przyjąć, że zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy dotyczącej zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o Straży Granicznej nie stanowi w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W sprawie istotne jest również i to, że konstytucyjność mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o Służbie Celnej nie została poddana kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Ewentualne stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu ustawy o Straży Granicznej odpowiadającemu w swej treści przepisowi art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, pozostanie bez jakiegokolwiek wpływu na konstytucyjność przepisu art. 105 pkt 10 ww. ustawy, stanowiącego podstawę prawną decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Zwrócić przy tym należy uwagę, że legalność odmowy zawieszenia postępowania w sprawie, z uwagi na wystąpienie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, była badana przez Sąd w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Szefa Służby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze Służby Celnej. Skarga na powyższe postanowienie została oddalona (sygn. akt II SA/Wa 1137/10). W tej sytuacji Sąd uznał za zbędne ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi, które odnoszą się wprost do postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie. Jako nieuprawniony należy uznać sformułowany w skardze zarzut braku odniesienia się przez Szefa Służby Celnej do wszystkich argumentów zawartych w piśmie z 14 listopada 2009 r., skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w [...] . Szef Służby Celnej nie był adresatem tego pisma, nie był zatem zobligowany do zajmowania stanowiska wobec podnoszonych w nim kwestii. Zauważyć jednak wypada, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do tych argumentów skarżącego, które mają istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie i pozostają w związku z istotą mającej w sprawie zastosowanie normy prawnej, wypełniając obowiązek wyczerpującego i rzetelnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ orzekając o zwolnieniu skarżącego ze Służby Celnej. Wprawdzie organ odwoławczy nie odniósł ustaleń faktycznych do konkretnych dowodów, ale uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Dowody, potwierdzające argumentację organu odnoszącą się do interesu służby, który w rozpoznawanej sprawie stoi ponad słuszny interes skarżącego, znajdują się w aktach administracyjnych i zostały szczegółowo omówione przez organ I instancji. Wskazany przez skarżącego argument, iż nie ponosi on winy za przewlekłość toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego, nie mógł stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. Sposób prowadzenia postępowania karnego nie może być przedmiotem oceny organów Służby Celnej. Organy te, prowadząc postępowanie w oparciu o przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, ustalają jedynie, czy upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia i czy w dalszym ciągu istnieją przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z akt sprawy wynika, że w obydwu przypadkach istnienie powyższych przesłanek zostało przez organy prawidłowo ustalone. Zwolnienie ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez funkcjonariusza celnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniały, wynikające z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego, to zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dodatkowo należy podkreślić, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi celnemu w postępowaniu karnym okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej – funkcjonariusz może być przywrócony do służby na poprzednich warunkach z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Odnosząc się do twierdzeń skargi dotyczących naruszenia zasady równości, zwrócić należy uwagę, że Sąd dokonuje kontroli legalności decyzji wydanej w indywidualnej sprawie. Nie ma zatem możliwości, ani też nie pozwalają na to obowiązujące przepisy, aby poddawać kontroli sądowej inne rozstrzygnięcia wydawane w indywidualnych sprawach administracyjnych, w których ustalenia faktyczne stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia nie zawsze są jednakowe. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie są ogólne, a zatem powoływanie się na sytuację innych podmiotów nie może uzasadniać skutecznego postawienia zarzutu naruszenia zasady równości. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło