II SA/Wa 1563/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Asesor WSA Joanna Kube Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej świadczenia przedemerytalnego oraz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Pani K. P. wystąpiła w dniu 3 marca 2003 r. z wnioskiem do Powiatowego Urzędu Pracy w S. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2003 r. przyznano skarżącej świadczenie przedemerytalne od dnia [...] marca 2003 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w art. 37 k ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (D.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), a następnie po ustaleniu wysokości emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. orzeczono o prawie do świadczenia przedemerytalnego wysokości 949,30 zł miesięcznie. Dnia 30 października 2003 r. p. K. P. poinformowała Urząd Pracy, że wyrokiem Sądu Rejonowego w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2003 r. o sygnaturze akt [...]została przywrócona do pracy. Na podstawie tej informacji Urząd Pracy wstrzymał skarżącej dalszą wypłatę świadczenia przedemerytalnego i zażądał dostarczenia prawomocnego wyroku sądu. Wyrok ten skarżąca dostarczyła w dniu 7 kwietnia 2003 r. Z wyroku wynikało, że skarżąca miała otrzymać tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy kwotę 6 513 zł. Z pisma Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] listopada 2003 r., dostarczonego do Urzędu Pracy przez p. K.P. wynikało, że powyższa kwota została skarżącej w całości wypłacona z zastosowaniem instytucji potrącenia z wypłaconej wcześniej odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania umowy o pracę. Ponadto pismo zawierało informację, że skarżąca od dnia od dnia [...] czerwca 2003 r. została przywrócona do pracy na poprzednio zajmowanym stanowisku. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Prezydent Miasta S. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego, wskazując, że organowi nie był znany fakt niezgodnego z prawem rozwiązania ze skarżącą stosunku pracy przez Urząd Miasta i Gminy M.. Decyzją z dnia[...]kwietnia 2004 r., wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 kpa oraz na podstawie art. 6 pkt 15 lit. b i lit. c i art. 37 k ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) Prezydent Miasta S. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2003 r. orzekającą o przyznaniu skarżącej od dnia [...] marca 2003 r. świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej i decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. przyznającą skarżącej świadczenie przedemerytalne w kwocie 949,30 zł. Tą samą decyzją organ odmówił przyznania p. K. P. świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] marca 2003 r. i uznając, że świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres od [...] marca 2003 r. do dnia [...] października 2003 r. w kwocie 7 550,20 zł było świadczeniem nienależnym zobowiązał skarżącą do jego zwrotu. Organ uznał wypłacone skarżącej świadczenie przedemerytalne za nienależne z powodu przywrócenia jej, wyrokiem sądu, do pracy na poprzednich warunkach i podjęcia tej pracy od dnia [...] października 2003 r., a także przyznania skarżącej wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 pkt 5 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za nienależnie pobrane świadczenie uważa się zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który w związku z orzeczeniem, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się ale Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego p. K. P.zarzuciła Wojewodzie [...], że nie dołożył należytej staranności i nie zbadał czy i kiedy pracodawca wypłacił skarżącej należne wynagrodzenie. Dodała ponadto, że, w okresie pobierania świadczenia przedemerytalnego nie otrzymywała żadnego wynagrodzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i powołał argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr l53, 1269). Stosowanie zaś do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna jednakże z przyczyn niewskazanych w skardze. Wskazać należy, że postępowanie w sprawie przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego, wznowione zostało w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie administracyjne jeżeli ujawnią się nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. W rozpatrywanej sprawie Starosta Powiatu S. postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2004 r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W jego uzasadnieniu wskazał, że organowi nie by znany fakt niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy z p. K. P. przez Urząd Miasta i Gminy w M. . Zdaniem Sądu nie można tego uznać za istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną. Okoliczność ta bowiem nie jest istotna z punktu widzenia przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego i nie mogłaby być z pewnością przyczyną wznowienia postępowania w sprawie przyznania tego świadczenia. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent Miasta S. powołał się również na wyrok Sądu Rejonowego w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2003 r. przywracający skarżącą do pracy w Urzędzie Miasta i Gminy w M. oraz na zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy w M. z dnia [...] marca 2004 r., dostarczone Urzędowi Pracy przez skarżącą wskazujące, że została ona przywrócona do pracy i wypłacono jej wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Tak więc w istocie organ wznowił postępowanie w sprawie w oparciu o nowe dowody. Tym nowym dowodem w sprawie przyznania skarżącej od dnia [...] marca 2003 r. świadczenia przedemerytalnego był zatem dla organu wyrok Sądu Rejonowego w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy w M.. Zdaniem Sądu organy obu instancji pominęły istotną przesłankę ustawową wynikającą z treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa to jest istnienie "nowych okoliczności, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej". Z chwilą wydania decyzji o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego zarówno w kwocie zaliczkowej od dnia [...] marca 2003 r. jak i w wysokości 949,30 zł od dnia [...]kwietnia 2004 r. nie było jeszcze prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. o przywróceniu skarżącej do pracy, ani też zaświadczenia wydanego przez Urząd Miasta i Gminy w M. . Wyrok Sądu Rejonowego w S. został bowiem wydany dopiero w dniu [...] czerwca 2003 r. a uprawomocnił się w dniu [...] października 2003 r., zaświadczenie zaś Urzędu Miasta i Gminy w Mordach nosi datę [...] marca 2004 r. A zatem decyzje te w dacie ich wydawania były decyzjami prawidłowymi. Przyczyna zaś określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji, lecz nie były znane organowi wydającemu decyzję. A zatem organ wznowił postępowanie na podstawie dowodów, które pojawiły się w sprawie już po wydaniu decyzji i jest to zdaniem Sądu przekroczenie prawa wbrew jasnej przesłance przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa a wynikające stąd skutki nie mogą znaleźć akceptacji z punktu widzenia zasad praworządności. Stosowanie bowiem trybów nadzwyczajnych opisanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, tym bardziej gdy organ działa z urzędu, celem wzruszenia decyzji ostatecznej, wymaga szczególnej staranności i bardzo precyzyjnego stosowania przepisów prawa. Ponadto stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w sposób niedopuszczalny łączy w sobie rozstrzygnięcia dwóch różnych spraw administracyjnych. Postępowanie wznowieniowe, dotyczące decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia przedemerytalnego jest postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, choćby tym nienależnym świadczeniem miało być owo świadczenie przedemerytalne. Nie ma bowiem żadnego powodu, ani przepisu prawa, któryby uzasadniałby łączenie obu tych postępowań. Podstawy takiej nie można upatrywać w art. 28 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który regulując samodzielnie materialne podstawy prawne zwrotu nienależnych świadczeń abstrahuje od kwestii funkcjonowania i ważności w obrocie prawnym decyzji stanowiącej podstawę wypłaty świadczeń uznanych obecnie za nienależne. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie społeczne. Według zaś ust. 2 pkt 5 tego artykułu za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Przepis art. 28 powołanej ustawy stanowi zatem samodzielną podstawą prawną do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Stanowisko takie zawarł również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 5 października 2000 r. o sygn. akt III RN 20/00 (OSNP 2001/12/403), w którym wskazał, że przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) stanowi podstawę prawną decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie po branego zasiłku dla bezrobotnych. Tak więc organ wznawiając postępowanie w sprawie, w sytuacji gdy nie istniały podstawy do wznowienia postępowania nie tylko naruszył art. 145 § 1 pkt 5 kpa, ale łącząc razem te postępowania naruszył również art. 28 ust. 1 ustawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.