II SA/Wa 1563/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 o odrzuceniu zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 o odrzuceniu zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 o odrzuceniu zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 o odrzuceniu zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 o odrzuceniu zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 o odrzuceniu zażalenia P. B. na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy postanawia odrzucić zażalenie. Zarządzeniem sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1563/08 pozostawiono bez rozpoznania wniosek P. B. o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe zarządzenie P. B. wniósł w terminie zażalenie. Pismem z dnia 9 listopada 2009 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych zażalenia, poprzez podpisanie zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia, a następnie postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. odrzucił powyższe zażalenie, z uwagi na niewykonanie wezwania. P. B. wniósł w terminie zażalenie z dnia 1 marca 2010 r. na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r. Pismem z dnia 5 marca 2010 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie. W wykonaniu wezwania P. B. przesłał powyższe pismo drogą elektroniczną, opatrując je podpisem elektronicznym. Następnie pismem z dnia 5 maja 2010 r. wnioskodawca został ponownie wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 1 marca 2010 r., poprzez jego osobiste podpisanie, w terminie 7 od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie został poinformowany, że podpis elektroniczny nie spełnia wymogu podpisania pisma, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W związku z tym, że P. B. pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach nieusunięcia braków zażalenia, nie wykonał powyższego wezwania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2010 r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 3 lutego 2010 r. Z kolei pismem z dnia 12 lipca 2010 r. P. B. wniósł w terminie zażalenie na postanowienie z dnia 28 czerwca 2010 r. Pismem z dnia 22 lipca 2010 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez jego osobiste podpisanie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 2 sierpnia 2010 r. P. B. pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach nieusunięcia braków zażalenia, nie wykonał wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 września 2010 r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 28 czerwca 2010 r. Odpis powyższego postanowienia został doręczony wnioskującemu w dniu 7 października 2010 r. Następnie P. B. pismem z dnia 14 października 2010 r., opatrzonym podpisem elektronicznym wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r. Pismem z dnia 26 października 2010 r. Sąd wezwał kolejny raz w tej sprawie wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez jego osobiste podpisanie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jednak P. B. pomimo doręczeniu mu w dniu 10 listopada 2010 r. przedmiotowego wezwania oraz prawidłowego pouczenia o skutkach nieusunięcia braków zażalenia, nie wykonał wezwania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. odrzucił wniesione zażalenie. P. B. na powyższe postanowienie złożył w terminie zażalenie z dnia 20 grudnia 2010 r. Pismem z dnia 28 grudnia 2010 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez jego osobiste podpisanie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 14 stycznia 2011 r. P. B. nie wykonał wezwania, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. odrzucił to zażalenie. P. B. na powyższe postanowienie po raz kolejny wniósł w terminie zażalenie z dnia 23 lutego 2011 r., opatrzone podpisem elektronicznym. Nie uzupełnił też braków tego zażalenia, stosownie do wezwania Sądu z dnia 2 marca 2011 r., które zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 marca 2011 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 r. odrzucił wniesione zażalenie. Wnioskodawca w terminie wniósł zażalenie, opatrując je podpisem elektronicznym. W zażaleniu wskazał m.in., że jego pisma są podpisane bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu, zgodnie z ustawą o podpisie elektronicznym. Skarżący podał, że zgodnie z art. 5 tej ustawy, pisma w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu są równoważne pod względem skutków prawnych dokumentom opatrzonym podpisami własnoręcznymi, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W ocenie skarżącego przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost i wyraźnie nie nakazują sygnowania pism odręcznie. P. B. tym razem również nie uzupełnił do dnia wydania niniejszego postanowienia braków tego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Z ogólnej reguły zawartej w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika, iż każde pismo składane do sądu winno zawierać podpis strony je wnoszącej. Aby więc można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, musi istnieć stosowny ku temu przepis w ww. akcie prawnym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.), bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Artykuł ten w ust. 2 odsyła do ustaw szczególnych, które dopuszczają możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, bowiem w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu, który generalnie zrównywałby podpis elektroniczny z podpisem własnoręcznym. Wśród ustaw dopuszczających stosowanie podpisu elektronicznego można przykładowo wskazać kodeks cywilny (art. 60 i art. 78 § 2), Ordynację podatkową (art. 1 pkt 13) i Kodeks postępowania administracyjnego (art. 57 § 5 pkt 1 i przede wszystkim art. 63 § 1). W związku z powyższym należy stwierdzić, że gdy ustawodawca chce by przed sądem lub organem administracji publicznej można było posługiwać się podpisem elektronicznym, to w stosownych regulacjach normujących zasady postępowania przed tymi organami wprowadza odpowiednie normy prawne, zezwalające na posługiwanie się takim rodzajem podpisu (por. postanowienie NSA z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 380/11). Natomiast w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego, Ordynacji podatkowej, czy Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Zatem nie można przyjąć, iż posługiwanie się podpisem elektronicznym przez stronę postępowania sądowego w korespondencji z sądem administracyjnym jest dopuszczalne, skoro ustawodawca tego wprost nie dopuścił. Gdyby ustawa o podpisie elektronicznym miała zastosowanie wprost do wszystkich aktów prawnych regulujących wnoszenie pism, zażaleń itp., to wówczas niepotrzebne byłyby zmiany w innych ustawach, wprost wprowadzające taką możliwość. Z samego faktu obowiązywania ustawy o podpisie elektronicznym nie można wywodzić, iż sposób podpisywania pism podpisem elektronicznym jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalny, bowiem czyniłoby to zbędnym wprowadzanie odpowiednich regulacji w ustawach szczególnych. Stosownie do postanowień art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie P. B. nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków zażalenia z dnia 4 maja 2011 r., pomimo zakreślonego w wezwaniu terminu oraz wskazanego rygoru niewykonania tego wezwania. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.