II SA/Wa 1565/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-02
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Jacek Fronczyk, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską jest prawidłowa w sytuacji, gdy posiadacz pozwolenia nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią oraz toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o czyn przeciwko mieniu, a także nie dopełnił obowiązku zawiadomienia organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu?Ratio decidendi
Organ Policji ma obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, gdy osoba posiadająca pozwolenie nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią potwierdzonej ostatecznym orzeczeniem lekarskim oraz gdy istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co obejmuje także sytuację, gdy toczy się przeciwko niej postępowanie karne o czyn przeciwko mieniu, nawet jeśli postępowanie to zostało warunkowo umorzone. Ponadto naruszenie obowiązku zawiadomienia organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu stanowi dodatkową podstawę cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
T. K. posiadał pozwolenie na broń palną myśliwską, które zostało cofnięte decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z powodu braku zdolności psychofizycznej potwierdzonej ostatecznym orzeczeniem lekarskim, toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego o czyn przeciwko mieniu oraz niezgłoszenia zmiany miejsca stałego pobytu. Skarżący kwestionował prawidłowość orzeczenia lekarskiego oraz podstawy prawne cofnięcia pozwolenia, wnosząc skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę –
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 26 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Komendant Wojewódzki Policji w [...] w czerwcu 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia T. K. pozwolenia na broń palną myśliwską po uzyskaniu informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym o czyn z art. 297 § 1 kk. W wyniku podjętych czynności uzyskał materiały z tego postępowania, w tym postanowienie o przedstawieniu ww. zarzutów popełnienia czynu, m. in. z art. 286 § 1 kk, tj. przeciwko mieniu oraz opinię o nim z miejsca zamieszkania, gdzie wskazano, iż T. K. nadużywa alkoholu i poddał się leczeniu odwykowemu, a także ustalił, iż zmienił on miejsce stałego pobytu, nie informując o tym fakcie organu Policji. W związku z tym organ I instancji na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji wezwał T. K. do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią palną, pouczając jednocześnie o skutkach prawnych niewykonania wezwania.
Strona wezwanie wykonała i orzeczenia takie przedstawiła, ale Komendant Wojewódzki Policji w [...] korzystając z przysługującego mu prawa, wniósł od nich odwołania. W dniu [...] października 2009 r. do organu I instancji wpłynęło wydane przez dr G. S. - lekarza z Instytutu [...] w S. – ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2009 r., stwierdzające, że T. K. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji, natomiast psycholog odwoławczy mgr J. I. zawiadomił pisemnie, że strona w wyznaczonym terminie wykonania badań psychologicznych nie nawiązała z nim kontaktu.
T. K. zwrócił się do organu I instancji o przesłuchanie w charakterze świadków członków jego rodziny, tj. żony, córki i syna nie wskazując, na jakie okoliczności, a ustanowiony przez niego pełnomocnik wystąpił o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka lekarza G. S. na okoliczności związane z wydanym przez nią ostatecznym orzeczeniem oraz wyjaśnienie, czy zlecone przez nią badania zostały wykonane zgodnie ze sztuką lekarską. Organ I instancji stosownymi postanowieniami odmówił przeprowadzenia żądanych dowodów.
Następnie Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazaną wyżej decyzją cofnął T. K. pozwolenie na broń palną myśliwską przy zastosowaniu przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji. Przyczyną wskazanego rozstrzygnięcia było ustalenie, że ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzono u strony brak zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o czyn przeciwko mieniu, nie wykonał obowiązku zawiadomienia organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu, a ponadto nie poddał się badaniom psychologicznym w trybie odwoławczym i nie przedłożył orzeczenia psychologicznego o zdolności do dysponowania bronią.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji strona zarzuciła jej obrazę prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, że wobec strony toczy się postępowanie karne przeciwko mieniu, w sytuacji, gdy kwalifikacja prawna popełnionego czynu została zmieniona, a postępowanie karne w sprawie zostało warunkowo umorzone oraz § 8 ust. 9 rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.), poprzez przyjęcie, że orzeczenie lekarskie nr [...] ma przymiot ostateczności i jest miarodajne, podczas gdy zostało ono wydane po przeprowadzeniu badań okulistycznych niezgodnie z obowiązującą w tej materii metodyką oraz z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Decyzji zarzucono też naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w kwestii zawiadomienia strony o terminie psychologicznych badań odwoławczych, nadużywania przez nią alkoholu i związanego z tym jej leczenia odwykowego oraz zaniechanie wyjaśnienia kwestii prawidłowości przeprowadzenia badań lekarskich strony w trybie odwoławczym, choć nieprawidłowości były przez stronę wskazywane, a także naruszenie art. 8 i 9 kpa.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Komendant Główny Policji wskazał, że bez wątpienia w sprawie spełniona została dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o obroni i amunicji, który stanowi, iż organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, o których mowa, m. in. w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychoruchowej. Broń palna (bez względu na jej rodzaj i cel przeznaczenia) w rękach takich osób niewątpliwie stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego (np. dla życia i zdrowia ludzi), dlatego też ustawodawca dla ochrony tych dóbr, a zatem interesu społecznego, uznał, że posiadacz pozwolenia na broń musi dawać gwarancję pełnej psychofizycznej zdolności do dysponowania bronią. Jako jeden z wymogów uzyskania lub zachowania prawa do broni wprowadził więc obowiązek potwierdzania tej zdolności odrębnymi orzeczeniami: lekarskim i psychologicznym (art. 15 ust. 3 i 4), zaś na mocy art. 15 ust. 5 ustawy przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do zobowiązania posiadaczy pozwolenia na broń do niezwłocznego poddania się badaniom i przedłożenia orzeczeń, jeśli zajdzie uzasadnione podejrzenie, iż zdolność tę utracili. Organ I instancji dysponując informacją o nadużywaniu przez stronę alkoholu i poddaniu się leczeniu odwykowemu (pośrednio potwierdziły to też przywołane wyżej oświadczenia członków jej rodziny, iż strona przestała nadużywać alkoholu od wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jej pozwolenia na broń) był uprawniony do skorzystania z kompetencji zawartej w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Natomiast treść orzeczeń ostatecznych jest wiążąca dla organów Policji i determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy strony co do istoty.
Organ podkreślił, że stanowiący podstawę prawną w niniejszej sprawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ Policji nie ma swobody wyboru rodzaju decyzji administracyjnej kończącej postępowanie. Ustawodawca przyznał w ten sposób bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu ustalając, że konsekwencją braku zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią przez posiadacza pozwolenia może być tylko cofnięcie tego uprawnienia. Negatywne dla strony ostateczne orzeczenie lekarskie jest niepodważalne i organy Policji nie mogą dokonywać jego dalszej oceny, gdyż wszelkie okoliczności dotyczące stanu zdrowia, jakie zamierza udowodnić posiadacz pozwolenia na broń, powinny być wykazane za pomocą dowodów przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] zasadnie nie uwzględnił żądań pełnomocnika strony o przeprowadzenie dowodów mających na celu podważenie treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak jej zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, zaś przedłożone przez pełnomocnika: wynik przeprowadzonych przez prof. J. S. badań [...] oraz jego opinia wydana na ich podstawie nie mają żadnego znaczenia dowodowego. Nie jest to bowiem wymagane prawem orzeczenie, a lekarz ten nie jest upoważniony do orzekania w kwestii psychofizycznych zdolności do dysponowania bronią. Dla organów Policji wiążące są tylko orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wydane wyłącznie przez lekarzy i psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie.
Organ wskazał również, że z negatywnym dla strony skutkiem zakończyły się czynności zmierzające do zakwestionowania prawidłowości niektórych badań, które stanowiły podstawę wskazanego ostatecznego orzeczenia lekarskiego, a tym samym także i samego orzeczenia. Zatem przedłożone organowi odwoławczemu, a skierowane do Wojewody [...], pismo pełnomocnika strony z dnia [...] lipca 2010 r. zawierające prośbę o ewentualne zrewidowanie wyników kontroli orzeczenia lekarskiego, nie ma żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy co do jej meritum. W prawem określonej formie ustalono, że strona nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, a zatem stosownie do dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z. art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń palną posiadać nie może.
W zakresie natomiast drugiej z zastosowanych do rozstrzygnięcia sprawy obligatoryjnych podstaw prawnych cofnięcia stronie pozwolenia, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, Komendant Główny Policji stwierdził, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji nastąpiła zmiana stanu faktycznego, bowiem postępowanie karne wobec T. K. zakończyło się. Otóż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] postępowanie karne zostało warunkowo umorzone przy zmienionej kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu - sąd przyjął, iż dopuścił się on tylko mniejszej wagi przestępstwa przeciwko mieniu, tj. czynu z art. 286 § 3 kk. Jednakże organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie wiąże organów Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych podstaw cofnięcia pozwolenia na broń, zastosowanie tej instytucji prawa karnego nie oznacza, że nie doszło do przestępstwa. Wprost przeciwnie - jest związane z ustaleniem winy, choć nieznacznej, jego sprawcy oraz możliwości pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, a także niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia czynu. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania, bowiem organ je prowadzący nie orzeka w kwestii winy i ewentualnej odpowiedzialności karnej posiadacza pozwolenia na broń za zarzucane mu czyny bezprawne. Choć więc strona nie została skazana za popełnione przestępstwo przeciwko mieniu, to jednak dodatkowe okoliczności świadczą, iż jej postępowanie uzasadnia obawę możliwości użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a zatem należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Strona bowiem nie zna ciążących na posiadaczu pozwolenia na broń obowiązków (nie zawiadomiła organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu, co stanowi odrębną podstawę cofnięcia jej pozwolenia na broń), a także na żądanie organu Policji nie wydała broni do depozytu, mimo stwierdzenia ostatecznym orzeczeniem lekarskim, iż nie może nią dysponować. Nie daje więc gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni w rozumieniu wskazanego przepisu prawa.
Komendant Główny Policji zgodził się także ze stanowiskiem organu I instancji, zgodnie z którym wobec strony należało zastosować dyspozycję art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy o broni i amunicji z uwagi na niewykonanie obowiązku określonego w art. 26 ustawy o broni i amunicji, tj. pisemnego zawiadomienia w terminie 14 dni właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu. Z akt sprawy bowiem bezsprzecznie wynika, że po uzyskaniu pozwolenia na broń w 1998 r. już pod rządami ustawy o broni i amunicji z 1999 r., tj. od dnia [...] sierpnia 2004 r., strona zmieniła miejsce stałego pobytu. Zatem i w tym przypadku należy dać pierwszeństwo interesowi społecznemu.
Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że nie ma podstaw do zastosowania w rozstrzyganej sprawie dyspozycji art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji z uwagi na nieprzedłożenie przez stronę ostatecznego orzeczenia psychologicznego. Jak bowiem ustalił organ odwoławczy, psycholog, który miał przeprowadzić badanie strony w trybie odwoławczym nie posiadał dokumentacji potwierdzającej zawiadomienie strony o terminie badań. Uznano to za uchybienie mogące potwierdzać zasadność złożonej w tej sprawie skargi pełnomocnika strony. Dlatego też Komendant Główny Policji uwzględniając powyższe, odrzucił w swojej decyzji wskazany przepis ustawy o broni i amunicji, wyjaśniając jednocześnie, że brak tego orzeczenia nie zmienia sytuacji faktycznej strony - do obligatoryjnego cofnięcia jej pozwolenia na broń wystarczające jest bowiem ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające, iż strona nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. wniósł o jej uchylenie w całości. Zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 66 § 1 kk, polegające na błędnym przyjęciu, że wydane wobec skarżącego orzeczenie w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania karnego stanowi dostateczną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną. Zarzucił ponadto naruszenie prawa materialnego w postaci uchybienia § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, poprzez przyjęcie, że orzeczenie lekarskie nr [...] ma charakter ostateczny, podczas gdy zostało ono wydane w wyniku badań wykonanych z rażącym naruszeniem art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, co podważa możliwość przypisania mu waloru miarodajności i przymiotu ostateczności.
Wskazał również na naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 77 w zw. z art. 7 kpa poprzez zaniechanie ustaleń w zakresie prawidłowości przeprowadzenia odwoławczych badań lekarskich skarżącego, a także nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i niedokonanie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które uzasadniałyby zaskarżoną decyzję oraz niewskazanie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy popełnionym czynem a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W uzasadnieniu skargi T. K. podniósł, że zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem, znajdującym wyraz w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 maja 2000 r. sygn. P 1/99 (OTK ZU 2000/4 poz. 111), w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu postępowania nie dochodzi do "stwierdzenia winy", o jakim stanowi art. 42 ust. 3 Konstytucji. Na potwierdzenie powyższego skarżący powołał się na doktrynę i orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz sądów administracyjnych.
Wskazał, że zgodnie z art. 66 kk sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Wynika z tego jednoznacznie, iż aby postępowanie karne zostało warunkowo umorzone muszą zachodzić dwie podstawowe przesłanki, mianowicie: wina i społeczna szkodliwość czynu nie mogą być znaczne, a w stosunku do oskarżonego musi występować tzw. "pozytywna prognoza", tzn. postawa sprawcy, jego dotychczasowe postępowanie muszą dawać gwarancję, iż będzie on przestrzegał zasad porządku publicznego.
Ustosunkowując się do kwestii wydania wobec strony, w wyniku przeprowadzonych badań odwoławczych, orzeczenia lekarskiego nr [...], wskazującego na istnienie medycznych przeciwwskazań do dysponowania bronią, skarżący zwrócił uwagę na wątpliwość co do przyjęcia, aby przywołane rozstrzygnięcie mogło być traktowane jako miarodajne dla sprawy. Wzmiankowane badania, jakkolwiek mające podstawę prawną w akcie wykonawczym do ustawy o broni i amunicji, wchodzą bowiem w zakres dyspozycji ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie zaś z art. 3 1 ust 1 przywołanego aktu prawnego, na lekarzu spoczywa normatywny obowiązek udzielenia pacjentowi przystępnej informacji, m. in. o możliwych metodach diagnostycznych. Tymczasem, jak podnosił skarżący, w toku badań w Instytucie [...], przeprowadzający je lekarz uprawniony nie udzielił zainteresowanemu żadnych informacji, w szczególności nie podał, co i w jaki sposób będzie badane, ani też jakie wyniki można uznać za prawidłowe i jakie kryterium w tym zakresie będzie stosowane. Co więcej, w zasadniczej części badanie to oparte zostało na diagnozach postawionych przez osoby trzecie, którym lekarz uprawniony zlecił przeprowadzenie badań pomocniczych. Jak zaś zauważył organ odwoławczy, podjęte przez strony próby zweryfikowania problemowego orzeczenia nie przyniosły efektu. Jednak powodem niedokonania przedmiotowej kontroli było nie tyle uznanie, że badania zostały przeprowadzone w sposób właściwy, lecz stwierdzenie przez Wojewodę [...] braku swoich kompetencji do jej przeprowadzenia.
W ocenie skarżącego, wobec zasygnalizowania powyższego problemu w toku postępowania, organ administracji winien był dokonać ustaleń co do tego, czy przedmiotowe badania były wykonane zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej, a w konsekwencji, czy wydanemu orzeczeniu można przypisać walor miarodajności i przymiot ostateczności, w rozumieniu § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. O ile bowiem nie sam wynik, o tyle weryfikacja prawidłowości przebiegu badania, mieści się w kompetencjach organów.
Przyjęcie przez organ stanowiska hołdującego prawdzie formalnej i odrzucającego dopuszczalność weryfikacji ostatecznego orzeczenia lekarskiego, mimo wykazanego prawdopodobieństwa, że do jego wydania doszło wskutek wad diagnostycznych lub też z nieuwzględnieniem aktualnego stanu nauki, pozostawałoby, w ocenie skarżącego, w sprzeczności z art. 7 kpa, który nakazuje organom podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc rzeczywistego i odpowiadającego prawdzie, stanu sprawy, oraz art. 8 kpa statuującego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, co nie jest możliwe w przypadku negowania przez organ okoliczności obiektywnych.
Odnosząc się do kwestii niezgłoszenia przez stronę w ustawowym terminie faktu zmiany miejsca stałego pobytu, skarżący stwierdził, że taka okoliczność jako przesłanka wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń winna być rozpatrywana w kontekście proklamowanego przez art. 7 kpa, interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Tym samym cofnięcie stronie posiadanego przez nią uprawnienia do broni wymaga wykazania przez organ, że wobec faktu uprzedniego naruszenia przez nią art. 26 ustawy o broni i amunicji, takie działanie pozostaje konieczne z uwagi na interes społeczny, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów wydających decyzje nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 26 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 2-6.
W myśl zaś art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej.
Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu, o którym mowa w art. 26 ustawy, w myśl którego osoba posiadająca pozwolenie na broń, jest obowiązana w razie zmiany miejsca stałego pobytu zawiadomić o tym fakcie pisemnie, w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca stałego pobytu, organ Policji właściwy ze względu na nowe miejsce stałego pobytu.
Interpretując wskazane przepisy ustawy o broni i amunicji należy mieć na uwadze także ich wykładnię celowościową. Dostęp do broni palnej jest ściśle reglamentowany. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle reglamentuje cele, na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust. 3), jak również określa szereg właściwości osób fizycznych, np. limit wieku, określone właściwości psychiczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać.
Jednym z warunków negatywnych posiadania pozwolenia na broń jest warunek, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jest to warunek w dużej części uznaniowy.
Interes bezpieczeństwa i porządek publiczny nie są definiowane przez prawo pozytywne, a w literaturze przedmiotu określone są jako tzw. pojęcia niedookreślone. Przez bezpieczeństwo, spokój i porządek publiczny "ogólnie rozumie się pewne dodatnie stany panujące w organizacji społecznej, których zachowanie gwarantuje uniknięcie określonych szkód zarówno przez całość organizacji, jak i przez poszczególnych ich członków" (J. Jagielski (w:) M. Wierzbowski i inni, Prawo administracyjne LexisNexis, Warszawa 2007, str. 548). Poszczególne ustawy zajmujące się tą problematyką wypełniają blankietową treść konkretnymi ustaleniami (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 356/07 i z dnia 20 maja 2008 r. niepubl.).
W świetle powołanego przez organ wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący dopuścił się czynu z art. 286 § 3 kk, czyli przestępstwa mniejszej wagi polegającego na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, a zatem przestępstwa przeciwko mieniu.
Skarżący podnosi, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie może być uznany za tożsamy z wyrokiem skazującym ani też nie wywołuje skutków prawnych, jakie przepisy prawa wiążą z takim wyrokiem. Jednakże okoliczność ta nie oznacza, że popełnienie takiego czynu jest wyłączone spod oceny organu z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy.
Skoro bowiem istnienie obawy, o której w powołanym przepisie mowa, uzasadnia nawet toczące się postępowanie o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu to, zdaniem Sądu, przyjąć należy, że tym bardziej uzasadnieniem dla przyjęcia istnienia takiej obawy jest orzeczenie, niebędące wprawdzie wyrokiem skazującym, jednak uznające winę oskarżonego. Nie ma zatem, w ocenie Sądu, uzasadnienia dla swoistego premiowania osób, które popełniły przestępstwo wymienione w powyższym katalogu, a nie zostały skazane z uwagi na stwierdzenie przez sąd karny przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania. Z tego zatem powodu, że w sprawie karnej nie doszło do wydania wyroku skazującego nie można okoliczności popełnienia przez skarżącego czynu z art. 286 § 3 kk pominąć i uznać, że dla oceny, czy istnieje obawa w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, ta okoliczność pozostaje bez istotnego znaczenia.
W tym stanie rzeczy fakt popełnienia czynu zabronionego przeciwko mieniu, tj. wymienionego w katalogu przesłanek, z którymi ustawodawca wiąże istnienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przesądza o trafności ustaleń organów, iż w świetle art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy zachodzi podstawa do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Tak jak wyżej wskazano, powoływany wyrok wskazuje na to, że wina skarżącego, jak i okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości.
Dodatkowo należy wskazać, że pozytywna prognoza co do zachowań skarżącego, na którą powoływał się on w uzasadnieniu skargi, skutkująca wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, została poczyniona przez sąd karny wyłącznie na użytek tego postępowania i dokonana przez pryzmat przesłanek określonych w art. 66 § 1 kk. Natomiast ocena z punktu widzenia art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy jest oceną odrębną, do której dokonania zobligowany jest właściwy organ Policji na podstawie własnych ustaleń faktycznych. Dokonanie takich ustaleń, nienawiązujących do prognozy sądu karnego, nie przesądza o ich wadliwości. Organy uzasadniły swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie bez uchybienia przepisom procesowym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, odwołując się do materiału dowodowego, który był, zdaniem Sądu, wystarczający do wydania decyzji z powołaniem na przesłankę wskazaną w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Przechodząc z kolei do oceny prawidłowości zastosowania przez organ art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, tj. kwestii posiadania przez skarżącego zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, T. K. należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i w związku z tym organy Policji prawidłowo, stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, cofnęły mu pozwolenie na broń również z tej przyczyny. Ustawodawca ustalił obowiązek obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanki wskazanej w tym przepisie, w tym celu, by osoby, które nie posiadają do tego zdolności, nie mogły dysponować bronią.
Zgodzić się należy przy tym z Komendantem Głównym Policji, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne mogą wydawać, zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.), wyłącznie lekarze i psycholodzy upoważnieni do przeprowadzenia badań osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie. Oceniają oni zdolności psychofizyczne do dysponowania bronią (art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji) na podstawie przeprowadzonych badań, a wyrazem tej oceny są wydane przez nich orzeczenia.
Zauważyć jednocześnie należy, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne wiążą organy w zakresie ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń. Nie podlegają one dalszej weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiej weryfikacji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, (LEX nr 189224), wypowiadając się na temat charakteru i mocy wiążącej orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych w oparciu o § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. "dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie zostało przekazane upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach ww. rozporządzenia. Przewidziany tam został swoistego rodzaju tryb postępowania, który - jak to już wyżej wspomniano - przewiduje możliwość składania przez osobę podlegającą badaniom, a także organ Policji odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania lekarskie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 cyt. rozporządzenia nie podlegają więc weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie § 8 cyt. rozporządzenia wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń".
W świetle powyższego, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów strony skarżącej odnośnie niewyjaśnienia przez organy Policji stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechania oceny orzeczenia lekarskiego.
A zatem okoliczność dotycząca psychofizycznej zdolności skarżącego do posiadania broni została udowodniona przez organ w sposób prawem określony, tj. ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym, że skarżący nie powinien dysponować bronią, ponieważ należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Dodatkowo stwierdzić trzeba, że fakt, iż posiadając pozwolenie na broń skarżący nie wywiązywał się z obowiązku, jaki nakładał na niego przepis art. 26 ustawy o broni i amunicji, tj. obowiązku informowania organów Policji o każdorazowej zmianie miejsca stałego pobytu świadczy, co słusznie podniósł organ odwoławczy, o jego lekceważącym stosunku do przepisów ustawy o broni i amunicji.
Należy podkreślić, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale nadto mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak już bowiem wskazano wyżej, prawo do posiadania broni ma w świetle powołanej ustawy reglamentacyjny charakter. Wydawanie pozwoleń na broń może mieć zatem miejsce w sytuacjach uznanych za szczególne, a ich cofanie winno nastąpić wówczas, gdy interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest zagrożony. W ocenie Sądu, wszystkie wskazane wyżej okoliczności, tj. fakt wydania przez sąd powszechny orzeczenia warunkowo umarzającego postępowanie karne w związku z popełnieniem czynu z art. 286 § 3 kk, a więc przestępstwa przeciwko mieniu, a także wydanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego, że T. K. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji, jak również uchybienie przez skarżącego obowiązku zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu, o którym mowa w art. 26, stanowią podstawę do wydania decyzji o cofnięciu stronie pozwolenia na broń palną myśliwską.
Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło