II OSK 356/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia NSA Wiesław Czerwiński /spr./ Sędzia NSA Anna Łuczaj Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1352/06 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną II OSK 356/07 Uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2006 r. sygn. IV SA/Wa 1352/06 oddalił skargę A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na broń myśliwską. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że Komendant Główny Policji wskazaną decyzją utrzymał w mocy decyzję komendanta Wojewódzkiego policji w R. mocą której odmówiono skarżącemu wydania pozwolenia na broń myśliwską. Komendant Wojewódzki Policji w R. ustalił, że w Sądzie Rejonowym w D. toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie czynu zabronionego określonego w art. 284 § 2 k.k., tj. o przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej. Organ uznał, że spełniona jest przesłanka, której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń w przypadku osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant Główny Policji, podzielając argumentację organu I instancji, wskazał także na to, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi dla organów właściwych w sprawach pozwoleń na broń wytyczną interpretacyjną co do ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia lub odmowy wydania pozwolenia. Fakt przedstawienia osobie w postępowaniu karnym zarzutu o przestępstwo przeciwko mieniu jest wystarczający do odmowy wydania pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił interpretacje art. 15 ust. 1 pkt ustawy o broni i amunicji dokonaną przez orzekające w sprawie organy podnosząc, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, ż organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń z chwilą ujawnienia, że istnieje uzasadniona obawa, że wnioskodawca może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z woli ustawodawcy takimi osobami są osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu. W sytuacji gdy organ Policji posiadał wiadomość o toczącym się postępowaniu karnym, nie tylko miał prawo, ale wręcz obowiązek odmówić wydania pozwolenia, co nie przesądza o rozstrzygnięciu w postępowaniu karnym, a w szczególności o fakcie popełnienie przestępstwa, winie lub jej braku. W ocenie sądu organy prawidłowo zastosowały omawiany przepis. Sąd wskazał także na to, że uprawnienie posiadania broni ma szczególnie reglamentacyjny charakter, a od osób posiadających takie uprawnienia należy wymagać poszanowania prawa. Broń jako dobro szczególnie reglamentowane ustawą o broni i amunicji może być – w ocenie Sądu – powierzone osobie o wyjątkowych predyspozycjach. Skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika skarżącego zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko skarżącemu jest tożsamy z uzasadnioną obawą użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i wystarczający, wręcz zobowiązujący organ administracji do wydania decyzji odmawiającej wydania pozwolenia na broń myśliwską. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego przyjęta przez Sąd wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji traktuje ad hoc każdego podejrzanego, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie karne, jako osobę stwarzającą uzasadnioną obawę zakłócenia porządku i bezpieczeństwa publicznego za sprawą użycia broni palnej. Tym samym podejrzany jest traktowany na równi ze skazanym. Podniesiono, że zasada domniemania niewinności posiada zarówno konstytucyjną podstawę w przepisie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, jak i międzynarodowy aspekt wynikający z unormowania jej w art. 6 ust. 2 EKPC. Fakt podejrzenia popełnienia przestępstwa nie jest równoznaczny z naruszeniem porządku prawnego. Przyjmując takie założenie ustawodawca nakazuje traktować każdego podejrzanego jako winnego naruszenia porządku prawnego. Treść przywołanego przez Sąd wyroku NSA III SA 1173/01 Lex nr 126764 została przez Sąd zmieniona, albowiem rzeczone orzeczenie wskazuje na realnie zarysowaną obawę, ale w przypadku skazującego wyroku, a nie toczącego się postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że sformułowanie "albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" zawarte w art. 15 ust. pkt 6 ustawy o broni i amunicji oznacza, że pozwolenie na posiadanie broni nie może być wydane nie tylko osobom skazanym za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale również osobom podejrzanym o ich popełnienie. Prawo do posiadania broni nie należy do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa takiego nie gwarantują także przepisy prawa międzynarodowego. W ocenie Komendanta Głównego Policji wolą ustawodawcy było, aby każda osoba, nie tylko skazana, ale również podejrzana o dokonanie czynu zabronionego skierowanego przeciwko wskazany dobrom nie miała prawa do dysponowania bronią. Tym samym z woli ustawodawcy zasada domniemania niewinności nie obowiązuje wobec osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Spór w sprawie sprowadza się do interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525). Stanowi on, że pozwolenie na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstwa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela interpretację tego przepisu dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a sprowadzającą się do stwierdzenia, że organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń z chwilą ujawnienia, że przeciwko osobie, która wystąpiła o pozwolenie na broń toczy się postępowanie karne o popełnieni przestępstwa przeciwko mieniu. Interpretując wskazany przepis ustawy o broni i amunicji należy mieć na uwadze także wykładnię celowościową. Dostęp do broni palnej jest ściśle reglamentowany. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle reglamentuje cele na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust. 3) jak również określa szereg właściwości osób fizycznych np. limit wieku, określone właściwości psychiczne, które muszą być spełnione aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać. Jednym z warunków negatywnych jest warunek, że pozwolenie na broń nie wydaje się osobom, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jest to warunek w dużej części uznaniowy. Interes bezpieczeństwa i porządek publiczny nie są definiowane przez prawo pozytywne, a w literaturze przedmiotu określone są jako tzw. pojęcia niedookreślone. Przez bezpieczeństwo, spokój i porządek publiczny "ogólnie rozumie się pewne dodatnie stany panujące w organizacji społecznej, których zachowanie gwarantuje uniknięcie określonych szkód zarówno przez całość organizacji, jak i przez poszczególnych ich członków (J. Jagielski (w:) M. Wierzbowski i inni Prawo administracyjne LexisNexis Warszawa 2007 str. 548). Poszczególne ustawy zajmujące się tą problematyką wypełniają tą blankietową treść konkretnymi ustaleniami. W ustawie o broni i amunicji ustawodawca określił, co w szczególności wchodzi w skład określenia "uzasadnionej obawy" użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jedną z tych okoliczności jest toczące się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Eksponowana w skardze zasada domniemania niewinności nie może mieć decydującego znaczenia dla interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji albowiem decydujące znaczenie ma interpretacja pierwszego członu tego przepisu, a więc wykazanie uzasadnionej obawy, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. O winie lub niewinności skarżącego orzeknie sąd karny, a w sprawie o wydanie pozwolenia na broń (także jego cofnięcia) znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego. Przesądził o tym sam ustawodawca wskazując, że w stosunku do osób skazanych lub podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i z tego powodu nie mogą uzyskać pozwolenia na jej posiadanie. Zasada domniemania niewinności jest zasadą procedury karnej i nie doznaje ona uszczerbku w postępowaniu o wydanie pozwolenia na broń. Uzasadnia to, na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi kasacyjnej.