II SA/Wa 1570/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Maria Werpachowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie sygnatura akt II SA/Wa 739/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 127 § 3 K.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] lutego 2012 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2011 r., orzekającą o utracie przez Z. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Z. L. został wezwany do stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. w dniu [...] sierpnia 2011 r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zainteresowany nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni od dnia wyznaczonej wizyty o uzasadnionej przyczynie swojej nieobecności. Z uwagi na powyższe, Starosta N. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. orzekł o utracie przez Z. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2011 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W dniu [...] stycznia 2012 r. do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpłynął wniosek ww. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dopatrzył się przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody [...] i następnie, rozpatrując wniosek zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., utrzymał swoje poprzedzające rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2012 r. Polemizując z poglądami prezentowanymi przez zainteresowanego, organ wskazał, iż argumenty zawarte we wniosku strony z dnia [...] lutego 2012 r., skierowanego do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, dotyczącego ponownego rozpoznania sprawy, nie znajdują uzasadnienia w rzeczywistości i nie dają podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wniosek strony zawiera natomiast obszerną analizę sformułowań zawartych w wydanych decyzjach dotyczących niniejszej sprawy oraz subiektywne spojrzenie na stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu zaskarżona decyzja jest słuszna i prawidłowo odmówiono stwierdzenia nieważności podjętej decyzji. Z. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2012 r. Zarzucał, iż decyzja ta w istocie nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy, nie zawiera części dyspozytywnej. Zarzucił także brak właściwego uzasadnienia decyzji, poprzez brak podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W dalszej części skargi skarżący formułował zastrzeżenia pod adresem partii politycznych i zastrzeżenia do życia politycznego w Polsce. Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Dalej Sąd podał, że rozpoznając skargę, stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy bark jest wniosku Z. L. inicjującego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą orzeczono o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2011 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] stycznia 2012 r. Skoro w aktach administracyjnych brak jest wskazanego wyżej wniosku, to nie można ocenić jego zasadności, czy w ogóle wniosek ten nadawał się do rozpatrzenia, czy skarżący wskazywał na przesłanki, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności danej decyzji i jakie to były przesłanki. Pozostaje także pytanie, w jaki sposób organ ponownie rozpoznawał niniejszą sprawę w trybie art. 127 § 3 K.p.a., nie dysponując dokumentem inicjującym postępowanie nadzorcze. Brak powyższego dokumentu uniemożliwia także Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jakąkolwiek kontrolę zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był uchylić obie decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną wniósł Minister Pracy i Polityki Społecznej i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r., w sprawie sygnatura akt I OSK 2612/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że skoro w akta administracyjne nie były kompletne, to Sąd obowiązany był wezwać organ do ich uzupełnienia i wyjaśnienia, czy wniosek Z. L. był w dyspozycji Ministra w dacie wydania obu decyzji w sprawie, a jedynie przez zaniedbanie nie został fizycznie dołączony do założonej dla sprawy teczki, czy też nie znajdował się w ogóle w dyspozycji Ministra w trakcie prowadzonego postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na wstępie Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że wniosek Z. L. o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony w biurze podawczym Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w dniu [...] stycznia 2012 r. i był w posiadaniu organu w dacie wydania obu decyzji administracyjnych. Podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 K.p.a. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Pozytywna decyzja organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść jedynie w sytuacji, gdyby organ stwierdził, że decyzja Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o utracie przez Z. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2011 r., podjęta została w okolicznościach określonych przepisami art. 156 § 1 K.p.a. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji, pozbawiającej skarżącego statusu osoby bezrobotnej, art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), będącym podstawą przedmiotowej decyzji, art. 27 ust. 3 tej ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy "bezrobotny" – oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy (...). Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy zawiera katalog przesłanek, których łączne spełnienie daje podstawy do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, wymieniając wśród nich warunek rejestracji bezrobotnego we właściwym powiatowym urzędzie pracy ze względu na jego stałe lub czasowe miejsce zameldowania. Ponadto należy wskazać, że spełnienie przez bezrobotnego przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jest konieczne nie tylko na moment rejestracji, ale istnieje wymóg ich spełniania przez cały okres posiadania statusu bezrobotnego. Świadczy o tym dobitnie zapis art. 13 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dotyczyć to może np. podjęcia zatrudnienia, czy też podjęcia nauki na studiach w systemie dziennym, czy też niedopełnienie obowiązku stawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej pomocy proponowanej przez urząd lub innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 4 cytowanej ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Jak wynika z akt administracyjnych, Urząd pismem z dnia [...] 08.2011 r. wyznaczył Z. L. termin stawienia się w Urzędzie Pracy na dzień [...] 08.2011 r. Pismo zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...] 08.2011 r. W dniu wyznaczonej wizyty Z. L. nie stawił się w Urzędzie i w ciągu kolejnych 7 dni nie powiadomił Urzędu o przyczynie swojej nieobecności. Wobec opisanej wyżej sytuacji decyzja o utracie statusu bezrobotnego była zgodna z prawem. W świetle powyższego wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty N. należało uznać za nieuzasadniony. Decyzja ta wydana została przez właściwy organ, skierowano ją do właściwej strony postępowania, opiera się ona na istniejącej podstawie prawnej (przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa), nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.