II SA/Wa 1571/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę Wnioskiem z 17 stycznia 2012 r. M. N. (dalej jako skarżący) wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie pozwolenia na posiadanie i zakup broni palnej bojowej do celu ochrony osobistej z prawem noszenia. Swoje wystąpienie skarżący uzasadnił obawami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podał, że posiada dwa sklepy, a do jednego z nich [...] listopada 2011 r. dokonano włamania i kradzieży mienia o dużej wartości. Zdarzenie to sprawiło, że skarżący często w nocy zmuszony jest wyjeżdżać do tych sklepów i pilnować majątku w obawie przed kolejnymi włamaniami. Wskazał nadto, że często przewozi duże sumy pieniędzy. Powyższe okoliczności, w ocenie skarżącego, świadczą o stałym, realnym, ponadprzeciętnym zagrożeniu życia, zdrowia i mienia. Decyzją z [...] maja 2012 r., wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576) [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej w ilości jednej sztuki. Odwołując się do dyspozycji art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji organ wskazał, że zgłoszone przez skarżącego obawy o zdrowie i życie swoje i rodziny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie [...] nie mogą stanowić podstawy do wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej. W takim przypadku istnieje możliwość skorzystania z działalności firmy ochrony mienia w większym zakresie niż dotychczas. Zdaniem organu, ewentualna możliwość stania się ofiarą przestępstwa z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz posiadanego majątku sama w sobie nie stanowi przesłanki uzasadniającej wydanie żądanego pozwolenia. Skarżący ubiega się o broń w celu prewencyjnym, a przedstawione argumenty wskazują na jego subiektywne przekonanie o zagrożeniu życia i zdrowia. W ocenie organu, ze zgromadzonych materiałów nie wynika, że poziom zagrożenia osobistego skarżącego jest większy niż innych obywateli znajdujących się w podobnej sytuacji. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne przyjęcie, iż okoliczności podnoszone przez niego nie spełniają przesłanek zawartych w tym przepisie. Nadto zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy, w tym ustalenia aktualnego stanu zagrożenia życia, zdrowia i mienia skarżącego, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie okoliczności przemawiających za realnym zagrożeniem mienia wnioskodawcy, błędne ustalenie, iż brak jest stałego, realnego, ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia i mienia skarżącego, podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, iż ww. przesłanka zaistniała. W ocenie skarżącego, w sprawie naruszony został również przepis art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do okoliczności uzasadniających zaistnienie zagrożenia jego mienia. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie mu pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej i ochrony mienia w ilości jednej sztuki broni, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący wniósł również o dopuszczenie dowodów wskazanych w odwołaniu, podając, iż wynikają z nich dodatkowe okoliczności potwierdzające zaistnienie przesłanek warunkujących wydanie pozwolenia na broń. Dokumenty te wskazują na znaczne zwiększenie stanu zagrożenia zarówno dla osoby skarżącego, jak i jego majątku w ostatnim okresie. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podniósł, iż jego obawy nie miały charakteru hipotetycznego i subiektywnego, albowiem zagrożenie ze strony osób trzecich urealniło się w chwili dokonanej kradzieży z włamaniem, mającej miejsce w listopadzie 2011 r., nadto w chwili zmiany umowy z bankiem w marcu 2012 r. i dokonywania znacznych wpłat gotówkowych do skarbca banku za pośrednictwem wrzutni usytuowanej poza budynkiem banku. Zdarzenia te zwiększyły obawy skarżącego o swoje życie i mienie. Skarżący podniósł, iż nie może skorzystać z usług firmy zajmującej się konwojowaniem mienia z uwagi na stałą godzinę odbioru gotówki, nadto na wynajęcie konwojentów nie pozwala mu sytuacja finansowa. W dalszej kolejności skarżący podkreślił, że zagrożenie jego zdrowia, życia lub mienia urealniło się w momencie dokonania pierwszej kradzieży z włamaniem, a od tego czasu zaistniało szereg okoliczności pozwalających na stwierdzenie, iż zagrożenie kolejnymi włamaniami czy kradzieżami jest nadal aktualne. Tym samym zachodzi konieczność ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia strony. Zdaniem skarżącego, treść przepisu art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji wskazuje, że wystarczy, gdy zagrożenie dotyczy jedynie mienia wnioskującego. W jego ocenie, w rozpoznawanej sprawie występują zagrożenia wszystkich dóbr wymienionych w art. 10 ust. 3 ustawy. Na zagrożenie życia i zdrowia wskazuje rodzaj prowadzonej działalności, częste przewożenie znacznej gotówki, dokonywanie wpłat w późnych godzinach nocnych za pomocą wrzutni, częste wizyty w sklepie, również w porach nocnych. Na zagrożenie mienia wskazuje rozmiar prowadzonej działalności, znaczna ilość gotówki posiadanej w sklepie i przewożonej do banku, włamanie, którego sprawców nie ujęto i kolejne próby wtargnięcia do sklepu. Decyzją z [...] czerwca 2012 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Na wstępie organ podkreślił, że decyzję o wydaniu pozwolenia na broń należy rozważać w świetle kryteriów celowości i słuszności, bowiem ustawodawca organom Policji pozostawił prawo oceny, czy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie żądania. W przypadku broni palnej bojowej, będącej szczególnie niebezpiecznym narzędziem, muszą wystąpić okoliczności potwierdzające, że życie lub zdrowie wnioskującego są w takim stopniu zagrożone, że wymagają ochrony przy pomocy broni tego właśnie rodzaju. Niebezpieczeństwo zamachu na te dobra musi być przy tym stałe, realne i ponadprzeciętne na tle innych obywateli znajdujących się w podobnej sytuacji. Nie może ono wynikać z subiektywnego przekonania wnioskodawcy. Przyznanie prawa do posiadania broni palnej bojowej jest możliwe tylko wówczas, gdy wskazane okoliczności występują, a inne niż broń palna bojowa środki byłyby niewystarczające do ochrony wskazanych wartości. Organ zaakcentował, że w przypadku ubiegania się o broń do ochrony osobistej zagrożenie musi być ukierunkowane na życie lub zdrowie w sposób bezpośredni, a nie poprzez mniejszą lub większą możliwość dokonania zamachu na mienie czy inne wartości istotne dla osoby ubiegającej się o broń do ochrony osobistej. Wywodzenie zatem obaw o swoje życie lub zdrowie z tytułu dokonania przestępstwa przeciwko mieniu oraz przypuszczeń, że takie przestępstwa mogą się powtarzać nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie broni do przedmiotowego celu. Zauważając, że zagrożenie mienia również stanowi przesłankę do wydania pozwolenia na broń (jeżeli jest stałe, realne i ponadprzeciętne) organ podkreślił wyodrębnienie przez ustawodawcę w innej jednostce redakcyjnej art. 10 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, celu ochrony mienia (i osób), niż w przypadku celu ochrony osobistej. Czym innym jest więc ochrona osobista, a więc ochrona własnego życia i zdrowia przed bezprawnym zamachem naruszającym te dobra, a czym innym ochrona życia i zdrowia innych osób i mienia. Zdaniem organu, skarżący nie ma możliwości faktycznych aby skupić się na ochranianiu własnego mienia z wykorzystaniem broni palnej. Dokonując oceny zdarzenia z [...] listopada 2011 r. organ zwrócił uwagę, że celem działania sprawcy (sprawców) było mienie znajdujące się w sklepie, a nie życie i zdrowie skarżącego. Odnosząc się natomiast do dowodów zgromadzonych w sprawie organ stwierdził, że zarówno z informacji uzyskanych z dwóch jednostek Policji, jak i wyjaśnień skarżącego wynika, że dotychczas nie znalazł się on w sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu. Stanowisko skarżącego, iż z powodu prowadzenia działalności gospodarczej oraz zdarzenia z 2011 r. jego życie i zdrowi oraz mienie są obecnie ponadprzeciętnie zagrożone jest, zdaniem organu, pozbawione racjonalnych podstaw, a jego obawa o własne bezpieczeństwo ma charakter subiektywny opierający się na założeniu, że hipotetycznie kiedyś może stać się obiektem ataku. Dodatkowo organ zaakcentował, że nawet gdyby skarżący posiadał broń palną, to i tak nie zapobiegłby włamaniu do jego sklepu. Konkludując, organ wskazał, że przesłanki z art. 10 ust.1 ustawy o broni i amunicji nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Subiektywne przekonanie skarżącego o ponadprzeciętnym – na tle innych przedsiębiorców – zagrożeniu jego życia, zdrowia i mienia nie daje podstaw do przyznania mu tak szczególnego środka ochrony, jak broń palna bojowa. Oceniając zgłoszone wnioski dowodowe organ uznał, że nie mają one żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy co do meritum. W skardze na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie tych samych przepisów, na które wskazał w odwołaniu. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania określił, że organ dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego, uwzględniając jedynie okoliczności niekorzystne dla skarżącego, pominął inicjatywę dowodową skarżącego, nie uwzględnił zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych, mimo, że okoliczności, na które dowody te zostały powołane, miały decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zarzucił nadto, że organ nie wskazał dowodów, na których oparł swe ustalenia i nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego przedstawionych w odwołaniu. W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację zbieżną z argumentacją zawartą w odwołaniu. Podkreślił, że nie można utożsamiać braku zgłoszeń o zdarzeniach świadczących o zagrożeniu życia i zdrowia z brakiem obaw o własną osobę i rodzinę. Zdaniem skarżącego, aby mówić o stanie zagrożenia uzasadniającym uzyskanie pozwolenia na broń wystarczające jest dokonanie zamachu na mienie, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Skarżący zwrócił uwagę, że żaden przepis prawa nie wymaga wykazania, że inne środki ochrony są niewystarczające. Skarżący jednak wykazał, że mimo, iż korzysta z usług firmy ochroniarskiej, zainstalował alarm elektroniczny, prosił o częstsze patrole policyjne, ciągle pojawiają się kolejne próby włamania. Z innych środków ochrony skarżący nie może skorzystać z przyczyn finansowych i faktycznych (nieregularne godziny wywozu gotówki). W odpowiedzi na skargę organu, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organ administracji publicznej daje sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Artykuł 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności skargi M. N. na decyzję Komendant Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zawiera uzasadnionych podstaw. W pierwszej kolejności na podkreślenie zasługuje, że skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie mu pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. Wniosek ten określił przedmiot niniejszego postępowania. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego sprawy przez pryzmat normy art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tj. do ustalenia, czy skarżący przedstawił ważną przyczynę posiadania broni w celu ochrony osobistej, którą jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Na wstępie dalszych rozważań wskazać należy, że prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności osobistych. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane. Udzielenie osobie fizycznej prawa do dysponowania bronią palną stanowi odstępstwo od generalnej reguły, iż broń znajdować się powinna wyłącznie w rękach uprawnionych służb. W wyroku z 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, NSA potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego". Z powyższego punku widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, przy czym to do organów Policji należy określenie zasad prowadzonej w tym zakresie polityki. To organ dokonuje oceny, czy w realiach danej sprawy występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Sąd bada natomiast jedynie, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń lub niewyrażenie zgody na jej posiadanie nie mogą być przy tym postrzegane jako zamach na swobody obywatelskie, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (por. wyrok NSA z 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, publ. http://cbois.nsa.gov.pl). W realiach rozpoznawanej sprawy organ prawidłowo zaakcentował, że w przypadku ubiegania się o broń do ochrony osobistej zagrożenie uzasadniające wydanie wnioskowanego prawa winno być ukierunkowane bezpośrednio na życie lub zdrowie, a nie poprzez możliwość dokonania zamachu na mienie. Na wyprowadzenie takiego wniosku pozwala konstrukcja art. 10 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. W przepisie tym wyodrębniono broń do ochrony osobistej (pkt 1) i broń do ochrony osób i mienia (pkt 2). Czym innym jest ochrona osobista, czyli ochrona własnego życia i zdrowia przed bezprawnym zamachem naruszającym te dobra, a czym innym ochrona innych osób i mienia. Możliwość wydania pozwolenia na broń do ochrony osobistej w przypadku występowania stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożeni mienia istnieje tylko wówczas, gdy zagrożenie to przekłada się na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia osoby wnioskującej. Oczywistym jest bowiem, wbrew argumentacji skargi, że broń wydana w celu ochrony osobistej nie może być wykorzystana w celu ochrony mienia w sytuacji, gdy nie dochodzi do zamachu na życie lub zdrowie danej osoby. Okoliczności przedmiotowej sprawy, jak również argumentacja skarżącego wskazują natomiast, że skarżący wnioskowaną broń chciałby wykorzystać de facto do ochrony swojego majątku. Jego życie i zdrowie do czasu rozstrzygania przez organ nigdy nie było zagrożone, skarżący nie zgłaszał stosownym organom obaw o własne lub swojej rodziny bezpieczeństwo. Nie przywołał też w toku postępowania takich zdarzeń, które powstanie obawy o życie lub zdrowie uzasadniałyby. Ustawodawca, formułując omawiany przepis i opisując zagrożenia uzasadniające udzielenie pozwolenia na broń bojową w celu ochrony osobistej, posłużył się m.in. określeniem "realne zagrożenie". Literalna wykładnia tego zwrotu świadczy o tym, iż realne zagrożenie jest zagrożeniem przewidywalnym, czy wielce prawdopodobnym. Musi ono wynikać z ciągu wydarzeń jakie miały miejsce w życiu wnioskodawcy i dotyczyły jego osoby. Inaczej rzecz ujmując, strona wnosząca o wydanie omawianego pozwolenia, winna udowodnić, iż znajdowała się już w sytuacji realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, ewentualnie powinna wykazać, iż pewnego rodzaju zdarzenia, które ją dotykają, świadczą o takim zagrożeniu. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wskazuje zaś na to, że skarżący nie udowodnił istnienia powyższych przesłanek. Organ zasadnie uznał, że obawa skarżącego o bezpieczeństwo własne ma charakter subiektywny. Powoływanie się na: prowadzenie działalności gospodarczej, przewożenie gotówki o znacznej wartości, kradzież z włamaniem do sklepu w [...] , pilnowanie mienia w sklepach w obawie przed kolejnymi włamaniami posiadanie magazynu urządzeń i narzędzi usytuowanego przy domu, korzystanie z zewnętrznej wrzutni bankowej i wiążącą się z tym możliwość napadu w celu kradzieży tych pieniędzy, uszkodzenie skrzynki z bezpiecznikami instalacji elektrycznej, uszkodzenie linii telefonicznej nie świadczy o tym, że wobec skarżącego występuje ponadprzeciętne zagrożenie działaniami przestępczymi, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej bojowej. W związku ze zdarzeniami powołanymi przez skarżącego nie odnotowano żadnych zamachów na jego osobę. Ocena dokonana przez organ w tym zakresie jest, zdaniem Sądu, prawidłowa. Organ trafnie wskazał, że pozwolenia na broń nie wydaje się na wszelki wypadek, a jedynie wtedy, gdy ustalenia faktyczne dotyczące osoby ubiegającej się o nie niezbicie wskazują, iż inne środki dla ochrony jej życia i zdrowia są niewystarczające lub nieskuteczne. Odnosząc się w tym kontekście do twierdzeń skargi zwrócić należy uwagę, że środki ochrony, do których odwołuje się skarżący dotyczą jego mienia, nie zaś ochrony jego życia i zdrowia, a tylko takie mogłyby być uwzględnione w przedmiotowej sprawie. Wbrew zarzutom skargi organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy uwzględniając jej przedmiot – pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej. Za niezasadny należy uznać zarzut wybiórczej oceny materiału dowodowego. Ocena dowodów dokonana przez organ była oceną swobodną, lecz nie dowolną. Organ swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił, odwołując się przy tym i analizując okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy, a przedstawiona w zaskarżonej decyzji argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. Organ wyjaśnił przy tym, dlaczego w jego ocenie dowody zgłoszone przez skarżącego w odwołaniu pozostawały bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dowody te odnoszą się bowiem do zagrożenia nakierowanego na mienie strony, w żadnym zakresie natomiast nie nawiązują i nie potwierdzają zagrożenia życia i zdrowia skarżącego. Nie mają one zatem istotnego znaczenia dla sprawy. Jako nieuprawniony należy potraktować zarzut niedostatecznej inicjatywy dowodowej organu. To na stronie wnioskującej o wydanie pozwolenia na broń ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą ważne przyczyny posiadania broni. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji to wnioskodawca ma przedstawić ważną przyczynę posiadania broni, a organy Policji mają za zadanie ocenić czy okoliczności wskazane przez stronę dla jej wykazania pozwalają na wydanie wnioskowanego pozwolenia. W świetle powyższego Sąd uznał, że zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. Taką samą ocenę należy sformułować wobec zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Jak podano wcześniej, organ podał przyczyny nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika także jednoznacznie na jakich dowodach organ oparł swe ustalenia. Świadczy o tym chociażby odwołanie się w treści uzasadnienia do konkretnych kart akt postępowania administracyjnego, jak również analiza okoliczności wynikających z tych dowodów. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, a prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów postępowania i dlatego też, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.