II SA/Wa 1571/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w sprawie ustalenia zdolności M. K. do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podniósł, że komisja I instancji w orzeczeniu z dnia [...] maja 2024 r. uznała orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N z powodu stwierdzenia następującego schorzenia: Ześlizg przedni trzonu [...] na [...] mm z przerwaniem węziny łuku tego kręgu oraz cechami dyskopatii na wysokości [...] u osoby z rozszczepem łuku kręgu [...] - § 34 pkt 2, § 34 pkt 5 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2024 r., poz. 466). W odwołaniu od tego orzeczenia orzekany stwierdził, że jego stan zdrowia nie uniemożliwia pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podkreślił, że jest aktywny fizycznie, schorzenie nie wpływa na jego sprawność fizyczną. Do odwołania dołączył zaświadczenie lekarza ortopedy z dnia [...] czerwca 2024 r., w którym lekarz stwierdził, że według jego oceny stwierdzony ześlizg trzony ma charakter I stopnia wg Meyerdinga, co nie stanowi wskazań do leczenia ortopedycznego w przypadku braku dolegliwości. Lekarz wystawiający zaświadczenie stwierdził, że pacjent może pełnić funkcję żołnierza zawodowego. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że u orzekanego w badaniu Rtg kręgosłupa [...] z dnia [...] września 2023 r. stwierdzono ześlizg przedni trzonu kręgu [...] na ok. [...] mm z przerwaniem węziny łuku tego kręgu, ponadto zwężenie krążka międzykręgowego [...], a także rozszczep łuku kręgu [...]. Badanie ortopedyczne z dnia [...] maja 2024 r. nie wykazało upośledzenia sprawności ustroju w zakresie narządu ruchu. Organ wyjaśnił, że stwierdzony u orzekanego kręgozmyk jest to przesunięcie trzonu kręgowego w kierunku brzusznym, wraz z górnymi wyrostkami stawowymi i poprzecznymi (co określa się jako spondylolizę) lub warunkowane jest przez nadmierne wydłużenie (dysplazja) okolicy międzystawowej bocznej części łuku kręgowego. Istnieje kilka kryteriów oceny radiologicznej ześlizgu kręgu. Jedną z nich jest metoda wg Meyerdinga - rozmiar ześlizgu na zdjęciu bocznym kręgosłupa dzieli się na 4 stopnie ciężkości: w I stopniu występuje ześlizg o ¼ szerokości trzonu, w II stopniu o ½ szerokości trzonu, ostatecznie w IV stopniu całkowite ześlizgniecie się lub ptoza kręgu. Każda kolejna faza ześlizgu stanowi o coraz większej niestabilności więzadłowej kręgosłupa z jego klinicznymi konsekwencjami z niedowładami i paraliżem kończyn dolnych włącznie. Leczenie jest zachowawcze lub operacyjne. U pacjentów z kręgozmykiem zaleca się unikanie przeciążeń kręgosłupa, wzmacnianie mięśni przykręgosłupowych odpowiednio dobranymi ćwiczeniami. Komisja podniosła, że wykonane u orzekanego badanie ortopedyczne nie wykazało upośledzenia sprawności ruchowej. Również w dołączonym do odwołania zaświadczeniu lekarskim wystawionym przez lekarza ortopedę nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. Tym samym stwierdzony w ramach postępowania orzeczniczego RWKL w badaniu Rtg kręgozmyk II stopnia trzonu kręgu [...] nie powoduje obecnie u orzekanego objawów korzeniowych lub ubytkowych. Zespół orzeczniczy CWKL, analizując dokumentację orzeczniczą, stwierdził rozbieżność w kwestii stopnia kręgozmyku - w badaniu RWKL ustalono [...] mm ześlizgu, co stanowi II stopień, natomiast w dołączonym do odwołania zaświadczeniu lekarz ortopeda stwierdził I stopień. Komisja odwoławcza postanowiła uznać za wiarygodny opis Rtg z dnia [...] września 2023 r. dokonany przez specjalistę radiologii, który podał dokładnie jego rozmiar wynoszący [...] mm, co spełnia zgodnie z wiedzą medyczną kryterium II stopnia kręgozmyku. Stopień ześlizgu traktowany jest na tym etapie jako poważny i należało zakwalifikować II stopień kręgozmyku [...] wg § 34 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r., co stanowi w Grupie III orzekanych kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. M. K. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie orzeczenia komisji I instancji, względnie o przekazanie sprawy komisji I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił orzeczeniom obydwu instancji błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydanych orzeczeń, poprzez nieuwzględnienie argumentów podnoszonych w skardze na orzeczenie organu I instancji. Do skargi dołączył zaświadczenie lekarza ortopedy sporządzone na podstawie zdjęcia RTG oraz rezonansu oraz opis wyników badania rezonansu magnetycznego wykonany przez specjalistę radiologii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowa z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest okoliczność, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie." Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc jedynie zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej pod względem kryterium legalności i stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd nie ma natomiast kompetencji, by na podstawie znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej, w tym również dowodów przedstawianych w toku postępowania przez skarżącego, dokonywać własnej oceny stanu zdrowia skarżącego i dokonywać kwalifikacji stwierdzonych schorzeń do odpowiednich paragrafów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. W tym zakresie kontrola Sądu ogranicza się jedynie do zbadania, czy wydając zaskarżone orzeczenie, organ nie naruszył przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły. W postępowaniu przed komisją I instancji stwierdzone zostało u skarżącego następujące schorzenie: Ześlizg przedni trzonu [...] na [...] mm z przerwaniem węziny łuku tego kręgu oraz cechami dyskopatii na wysokości [...] u osoby z rozszczepem łuku kręgu [...]. Jak wynika natomiast z załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. stwierdzone u skarżącego schorzenie wskazane przede wszystkim w § 34 pkt 2 załącznika nr 1 kwalifikuje się do kategorii "N". W objaśnieniach szczegółowych do § 34 załącznika nr 1 prawodawca zawarł kwalifikację kręgozmyków. Otóż, kręgozmyk I stopnia należy kwalifikować według pkt 1, kręgozmyk II stopnia należy kwalifikować według pkt 2, a kręgozmyki wyższego stopnia kwalifikować należy według pkt 3. W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził, że skarżący cierpi na kręgozmyk II stopnia, a w konsekwencji zakwalifikował go według § 34 pkt 2 załącznika nr 1. Przy czym ocena stopnia stwierdzonego kręgozmyku – jako mająca charakter stricte medyczny – nie podlega kontroli sądu administracyjnego w tej sprawie. Organ wyjaśnił, dlaczego uznał za bardziej wiarygodne i precyzyjne wyniki badania Rtg z dnia [...] września 2023 r. aniżeli opinię lekarza ortopedy zawartą w zaświadczeniu lekarskim dołączonym do odwołania. Sąd administracyjny nie uprawniony do podważania tej oceny Komisji. W związku natomiast ze stwierdzonym schorzeniem Komisja, wydając orzeczenie w sprawie zdolności do służby wojskowej, nie była uprawniona zakwalifikować go do kategorii "Z". Dla oceny stanu zdrowia skarżącego nie ma przy tym znaczenia powoływane w toku postępowania subiektywne przeświadczenie orzekanego o zdolności do pełnienia tej służby oraz dobre samopoczucie i zdolność do aktywności fizycznej. Ustawodawca określił bowiem, że decyzje w zakresie ustalania kategorii zdolności do służby wojskowej wydają specjalistyczne organy, tj. wojskowe komisje lekarskie, a orzeczenia tych komisji nie mogą – jak już wskazano – być oceniane przez sąd administracyjny pod kątem prawidłowości zastosowania przez nie wiedzy medycznej. Brak zatem podstaw do uznania, by wydając zaskarżone orzeczenie, organ naruszył przepisy prawa materialnego, w tym w szczególności rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r., a także przepisy postępowania. Skarżący w żaden sposób skutecznie nie zakwestionował przyjętej przez komisje obydwu instancji kwalifikacji do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego w skardze argumentacji w tym zakresie, należy zauważyć, że orzekające w tej sprawie organy dokonywały oceny stanu zdrowia skarżącego na podstawie całości dokumentacji medycznej w tym również dokumentów załączonych przez skarżącego do odwołania. Dokumentacja ta znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Organ odwoławczy wziął pod uwagę przy wydawaniu orzeczenia całość dokumentacji medycznej skarżącego i wyjaśnił, z jakich przyczyn uznał za prawidłowe rozpoznanie u skarżącego kręgozmyku II stopnia, które warunkowało orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Odnosząc się do złożonej przez skarżącego wraz ze skargą dokumentacji medycznej (tj. wyniku badania MR kręgosłupa z dnia [...] sierpnia 2024 r. oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2024 r.), należy zauważyć, że orzekające w tej sprawie organy dokonywały oceny stanu zdrowia skarżącego jedynie na dzień wydawania orzeczenia. Ewentualna poprawa stanu zdrowia osoby orzekanej w przyszłości nie może stanowić podstawy do uchylenia wydanych w sprawie orzeczeń. Wydając swoje orzeczenia, komisje obydwu instancji opierały się zatem na najbardziej aktualnej dokumentacji medycznej obrazującej stan zdrowia skarżącego na dzień orzekania. Nie mogły natomiast, co oczywiste, brać pod uwagę wyników badań lekarskich sporządzonych już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Podsumowując, Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, obejmuje niezbędne badania lekarskie, a dokonana kwalifikacja zdolności skarżącego do służby wojskowej była trafna. Z tej przyczyny Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie, oceniane – jak już wskazywano – wyłącznie pod względem kryterium jego legalności, jest prawidłowe. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.