II SA/Wa 1595/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-10
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć dziecka w wieku 6 lat stanowi długotrwałe zaprzestanie wychowywania w rozumieniu ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, co może stanowić podstawę do odmowy przyznania tego świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że śmierć dziecka w wieku 6 lat stanowi długotrwałe zaprzestanie wychowywania w rozumieniu ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Wychowanie jest rozumiane jako okres od urodzenia do osiągnięcia pełnoletności, a jego przerwanie z powodu śmierci dziecka uniemożliwia spełnienie przesłanki wychowania czworga dzieci.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, powołując się na wychowanie czworga dzieci. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że jedno z dzieci zmarło w wieku 6 lat, co stanowi długotrwałe zaprzestanie wychowywania. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że przez cały okres życia syna się nim opiekowała.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego - oddala skargę -
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej organem/Prezesem ZUS) decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] (zwana dalej zaskarżoną decyzją) po rozpatrzeniu wniosku K.K. (zwanej dalej skarżącą) o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (zwana dalej decyzją I instancji) o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. powołując się na przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2019 r. poz 303 zwaną dalej ustawą o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym) wystąpiła o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
Organ decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżąca nie wychowywała czworga dzieci, bowiem syn D. zmarł w wieku 6 lat. Podniósł, że wraz z jego śmiercią, nastąpiło długotrwałe zaprzestanie wychowywania, tj. uczestniczenie w stałej, bezpośredniej i ciągłej opieki, rozumianej jako okres liczony od urodzenia do osiągnięcia pełnoletności. Jego zdaniem w świetle powołanych w decyzji przepisów brak jest podstaw do przyznania skarżącej rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego na podstawie wyżej wymienionej ustawy. Powołując się na przepisy ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym stwierdził, że w sprawie doszło do długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca podniosła, że przez cały okres życia syna wychowywała go i opiekowałam się nim. Wobec tego uważa, że decyzja jest dla niej krzywdząca
Prezes ZUS działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu. Wskazał, że zastosowana przez organ interpretacja przepisów była prawidłowa. Jego zdaniem skarżąca nie uczestniczyła w procesie wychowawczym syna D. i ciągły, w tym skutkujący koniecznością rezygnacji z kontynuacji lub podjęcia zatrudnienia w celu należytego wykonywania pieczy nad dzieckiem. Jego zdaniem z chwilą śmierci dziecka nastąpiło zaprzestanie jego wychowywania, tj. uczestniczenia w procesie stałej, bezpośredniej i ciągłej opieki, rozumianym jako okres liczony od urodzenia do osiągnięcia pełnoletności.
Podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 5 pkt.2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, Prezes Zakładu może odmówić przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci. Ustalił, że pojęcie wychowania jest zdefiniowane w ustawie o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym w art. 2 pkt. 9. Jego zdaniem wychowanie oznacza sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi polegającej na stałym, bezpośrednim i ciągłym wykonywaniu ogółu obowiązków spoczywających na rodzicach w ramach praw im przysługujących względem dzieci, w celu należytego wykonywania pieczy nad nimi i nad ich majątkiem.
Biorąc to pod uwagę organ orzekł jak w decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Wskazała, że urodziła i wychowała czwórkę dzieci. Podnosi, że jej syn D. zmarł w wieku 6 lat w wyniku nieszczęśliwego wypadku a przez cały okres życia syna wychowywała go i opiekowałam się nim. Uważa, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Wskazał, że w ustawie o świadczeniu uzupełniającym nie ma jednoznacznie sprecyzowanego wieku dziecka, który powinno osiągnąć, aby rodzic spełnił warunki ustawy.
W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie przyznania świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] maja 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania jest o odmowa przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego z uwagi na fakt zaprzestanie wychowywania dziecka z powodu jego śmierci w wielu 6 lat.Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać rodzicielskie świadczenie uzupełniające matce, która spełnia łącznie następujące warunki: urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci, zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiada po ukończeniu 16 roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. la pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez okres co najmniej 10 lat, jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej lub posiadającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej lub cudzoziemcem legalnie przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osiągnęła wiek 60 lat, nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania, nie jest uprawniona do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury.
Wszystkie wyżej wymienione przesłanki powinny być spełnione łącznie, a niespełnienie którejkolwiek z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.
Zgodnie z art. 3 ust. 5 pkt.2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, Prezes ZUS może odmówić przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca urodziła czworo dzieci. Syn D.K. urodzony [...] lipca 1982 r. zmarł [...] sierpnia 1988 r. Okres, w którym skarżąca poświęciła się wychowaniu syna wyniósł ponad 6 lat. W tym stanie rzeczy organy prawidłowo uznały że nie można przyjąć, że skarżąca wychowała czworo dzieci, bowiem wraz ze śmiercią dziecka nastąpiło długotrwałe zaprzestanie wychowywania, tj. uczestniczenia w procesie stałej, bezpośredniej i ciągłej opieki, rozumianym jako okres liczony od urodzenia do osiągnięcia pełnoletności.
Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy nie uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło