II SA/Wa 160/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Andrzeja Góraja od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 160/17 ze skargi T.N. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia -oddalić wniosek- Wnioskiem z dnia 17 lipca 2017 r. skarżący wystąpił do Sądu o wyłącznie sędziów – członków składu orzekającego w sprawie z jego skargi, tj. Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Andrzeja Góraja. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że sędzia Stanisław Marek Pietras był sędzią sprawozdawcą w sprawie, w której wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 727/14, Sad uchylił wydaną w niniejszej sprawie decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Zdaniem skarżącego sędzia ten na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", podlega wyłączeniu. Jego ewentualny udział w wydaniu kolejnego orzeczenia skutkować będzie, w ocenie skarżącego, nieważnością postępowania. Skarżący podniósł, że wszyscy sędziowie orzekali wielokrotnie w analogicznych sprawach, np. sędzia Maria Werpachowska w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 1748 oraz II SA/Wa 1905/16; sędzia Stanisław Marek Pietras w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 1748/16 oraz II SA/Wa 1843/16; sędzia Andrzej Góraj w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 1843/16, II SA/Wa 1906/16 oraz II SA/Wa 1604/14. W ocenie skarżącego orzeczenia wydane w tych sprawach interpretujące przepisy ustawy o ochronie danych osobowych ograniczające uprawnienia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do wydania merytorycznej decyzji analizują wyłącznie autonomie i prawa Kościoła. Pomijają całkowicie ocenę z perspektywy ochrony podstawowych praw człowieka, pomimo przypominanego także w jego skardze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażanego wielokrotnie w orzeczeniach z 2013 r., iż sprawy te dotyczą ochrony prywatności oraz wolności sumienia i wyznania, a więc fundamentalnie chronionych wartości indywidualnych. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1843/16, gdzie orzekali m. in. sędzia Stanisław Marek Pietras oraz sędzia Andrzej Góraj problem ten, zdaniem skarżącego, został zignorowany i pozostawiony bez żadnej analizy. W ocenie skarżącego jednostronna ocena zagadnienia podważa obiektywizm wymienionych sędziów, co uzasadnia wniosek o ich wyłączenie. Ponadto skarżący wniósł o ustalenie przynależności wyznaniowej wymienionych wyżej sędziów i wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie wszystkich należących do Kościoła rzymskokatolickiego. W dniu 21 lipca 2017 r. sędzia WSA Maria Werpachowska złożyła pisemne oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy P.p.s.a., wyłączające ją od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Następnie sędzia WSA Stanisław Marek Pietras w oświadczeniu z dnia 27 lipca 2017 r. wskazał, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., wyłączające jego od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). W oświadczeniu z dnia 27 lipca 2017 r. sędzia WSA Andrzej Góraj wskazał, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., wyłączające go od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Wskazane wyżej oświadczenia dołączone zostały do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3). Stosownie natomiast do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Andrzeja Góraja od udziału w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 § 1 pkt 1- 7 oraz w art.18 § 3 P.p.s.a., która uzasadniałaby wyłączenie wskazanych wyżej sędziów z mocy ustawy. Błędnie jest stanowisko skarżącego wskazujące, że sędzia Stanisław Marek Pietras, który orzekał w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 727/14, gdzie Sąd wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...] jest wyłączony od orzekania w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wydaną wskutek powyższego wyroku. Skarżący podstawy wyłączenia sędziego w tym przypadku upatruje w art. 18 ust. 1 pkt 6 P.p.s.a., który to przepis stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Powołany przez skarżącego przepis nie dotyczy sytuacji, w których ten sam sędzia orzeka ponownie w sprawie, w której uprzednio zapadł wyrok w pierwszej instancji uchylający decyzję i została wniesiona do sądu skarga na nową decyzję, wydaną po wyroku sądu. W takiej sytuacji wyrok uchylający decyzję administracyjna nie jest "zaskarżonym orzeczeniem" w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467). Zdaniem Sądu nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a., tj. takie, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie. Użyte w powołanym przepisie określenie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Należy przez to rozumieć takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobnym jest, że w konkretnych okolicznościach sprawy sędzia może okazać się nieobiektywnym. Samo subiektywne przekonanie strony co do stronniczości sędziego nie stanowi jednak wystarczającej przesłanki do uwzględnienia przedmiotowego żądania. Wątpliwość w tym zakresie musi być obiektywna, a nie wyłącznie oparta na subiektywnym odczuciu strony. Ponadto musi ona w danej sprawie faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć jedynie charakteru potencjalnego. W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że strona, domagając się wyłączenia sędziego od udziału w jej sprawie powinna wskazać rozsądny, zobiektywizowany powód, zdatny wzbudzić realne, również dla obiektywnego obserwatora, wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Dodatkowo w judykaturze zwraca się uwagę na to, że instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Wyłączenie sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sądowego sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 60/08, z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 340/14 i z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 130/12 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. akt SNO 32/00). W konsekwencji instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć umożliwianiu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (postanowienie NSA z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 128/09). Podstaw do wyłączenia wskazanych przez skarżącego sędziów nie może zatem stanowić okoliczność tego rodzaju, że sędziwie ci orzekali w sprawach, w których wydano wyroki, z którymi skarżący się nie zgadza. Nie świadczy to w żaden sposób o braku obiektywizmu sędziów. Bez wpływu na obiektywizm sędziego jest także jego przynależność do określonego kościoła lub związku wyznaniowego. Należy również wskazać, że nie istnieją żadne inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności wymienionych wyżej sędziów w niniejszej sprawie. Sędziowie ci złożyli od akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że tego typu okoliczności w ich przypadku nie występują. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonych wyjaśnień i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza ich prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Reasumując stwierdzić należy, że wniosek skarżącego oparty jest wyłącznie na jego subiektywnym przekonaniu, że sędziowie wyznaczeni do rozpoznania sprawy z jego skargi nie są bezstronni. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Andrzeja Góraja w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.