II SA/Wa 1603/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-03
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy przebywający na zwolnieniu lekarskim, które pozwala mu na poruszanie się, jest usprawiedliwiony z niestawienia się na badanie przed wojskową komisją lekarską w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Przebywanie na zwolnieniu lekarskim, nawet jeśli pozwala na poruszanie się, nie usprawiedliwia niestawienia się na badanie przed wojskową komisją lekarską. Obowiązek stawiennictwa przed komisją lekarską nie jest równoznaczny z wykonywaniem zadań służbowych, a zatem zwolnienie lekarskie nie zwalnia z tego obowiązku. Niestawienie się bez usprawiedliwienia może stanowić podstawę do obligatoryjnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.Stan faktyczny
A. M., żołnierz zawodowy, został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu określenia zdolności do pełnienia służby. Termin stawiennictwa przypadał na okres od [...] lutego 2014 r. do [...] lutego 2014 r. Żołnierz nie stawił się na badanie, powołując się na stan zdrowia i posiadane zwolnienie lekarskie. Organ I instancji zwolnił go z zawodowej służby wojskowej. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając niestawiennictwo za nieusprawiedliwione. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – oddala skargę –
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., wydaną na podstawie, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), Dowódca Generalny Sił Zbrojnych rozpoznając odwołanie od rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., dotyczącego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu, uchylił punkt 2 rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., w części dotyczącej terminu zwolnienia [...] A. M., z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, który ustalił na dzień [...] lipca 2014 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy.
Rozkaz ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A. M. pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu Nr [...], zawartego w dniu [...] maja 2013 r. z Dowódcą [...] Batalionu [...], na stanowisku służbowym celowniczego w [...] Batalionie [...] na okres od [...] czerwca 2013 r. do [...] grudnia 2014 r.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. Dowódca [...] Brygady [...] – na wniosek Dowódcy [...] Batalionu [...] – rozkazem personalnym Nr [...] punkt 2 zwolnił A. M. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy, ustalając termin zwolnienia na dzień [...] maja 2014 r. Za podstawę prawną rozkazu personalnego przyjęto art. 111 pkt 4, art. 115 ust. 1 w zw. z art. 114 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 10 pkt 4, art. 115 ust. 4 oraz art. 122 ust. 1 pow. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 5 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 925). Organ I instancji uzasadnił wydanie rozkazu, nieusprawiedliwionym niezgłoszeniem się A. M. do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu.
A. M. odwołał się od tego rozkazu wskazując, że nie neguje faktu niezgłoszenia się do wojskowej komisji
lekarskiej, w ustalonym terminie i miejscu, jednak w jego ocenie niezgłoszenie
się do tej komisji nie ma charakteru nieusprawiedliwionego. Decyzji
tej zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 111 pkt 4 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez błędne zastosowanie tej nomy
w sytuacji, gdy odwołujący usprawiedliwił swoją nieobecność na komisji lekarskiej
w dniach od [...] lutego do [...] lutego 2014 r..;
b) art. 60b powołanej ustawy, przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że obowiązek zgłoszenia się żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej, celem wykonania badań nie stanowi wykonywania zadań służbowych, których niewykonywanie usprawiedliwia się zwolnieniem lekarskim.
Zarzucił też naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. i art. 70 k.p.a., przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i umorzenie postępowania przed organem I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozkazu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, rozpoznając odwołanie wskazał, że A. M. pełniąc pełnił zawodową służbę wojskową w [...] Batalionie [...], został skierowany przez Dowódcę Batalionu do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L., w celu określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Termin stawiennictwa ustalono żołnierzowi w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] lutego 2014 r.
Skierowanie ww. żołnierza wynikało z faktu, że przebywał on na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Skierowanie, w którym określono termin zgłoszenia się do komisji lekarskiej, wysłano stronie listem poleconym. Fakt otrzymania skierowania A.M. potwierdził własnoręcznym podpisem na potwierdzeniu odbioru, w dniu [...] stycznia 2014 r.
Następnie w dniu [...] lutego 2014 r. Dowódca [...] Batalionu [...] zwrócił się do Przewodniczącego RWKL w L. o udzielenie informacji (pismo z dnia [...] lutego 2014 r. nr wych. [...]), czy A. M. stawił się przed komisją lekarską w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi, Przewodniczący RWKL w L. poinformował, że do dnia [...] lutego 2014 r. ww. żołnierz nie zgłosił się do RWKL w L. (informacja z dnia [...] lutego 2014 r. nr wych. [...]).
Z uwagi na powyższe, Dowódca [...] Batalionu [...] w dniu [...] lutego 2014 r. wystąpił do Dowódcy [...] Brygady [...], z wnioskiem o zwolnienie A. M., z zawodowej służby wojskowej, w związku z nieusprawiedliwionym niezgłoszeniem się do komisji lekarskiej, w określonym miejscu i czasie, a Dowódca [...] Brygady [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r. rozkazem personalnym Nr [...] punkt 2 zwolnił ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2014 r.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, jako organ II instancji wskazał, iż przywołane w podstawie prawnej rozkazu
personalnego rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r.
w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, w związku
z § 34 i § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie
zwalniana żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej,
z dniem 6 czerwca br. utraciło moc obowiązywania. Wobec czego organ odwoławczy
zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, zobowiązany został do uwzględnienia nowych uwarunkowań prawnych w dacie wydania niniejszej decyzji. Dokonana w tym względzie wnikliwa analiza wykazała, iż przywołane przez organ I instancji przepisy rozporządzeniami (§ 5 i § 18 ust. 1), w nowym stanie prawnym zostały
również uwzględnione. I tak zgodnie z dyspozycją wynikającą z § 5 rozporządzenia z dnia 12 maja 2014 r. dowódca jednostki wojskowej w razie nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się żołnierza do komisji w określonym terminie i miejscu, został zobowiązany do niezwłocznego wystąpienia (do organu zwalniającego) z wnioskiem
o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W takim przypadku, po myśli § 5 ust. 1 przywołanego rozporządzenia organ zwalniający wydając decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, określa datę zwolnienia.
Zdaniem jednak organu odwoławczego, istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do wykładni przepisu art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz oceny, czy fakt przedłożenia dowódcy jednostki wojskowej przez stronę (zwolnienia lekarskiego), jest równoznaczny z usprawiedliwieniem niezgłoszenia się do komisji lekarskiej w wyznaczonym terminie.
W ocenie organu odwoławczego wykładnia winna być dokonana w ścisłym powiązaniu z art. 60b omawianej ustawy, który to zawiera określenie skutków posiadania zwolnienia lekarskiego. Przywołany bowiem przepis wskazuje, iż "zwolnienie żołnierza zawodowego od zajęć służbowych następuje na podstawie zaświadczenia lekarskiego". Z przytoczonego przepisu wynika więc, iż zaświadczenie lekarskie usprawiedliwia wyłącznie nieuczestniczenie przez żołnierza w jego zajęciach służbowych. W judykaturze wyrażony został pogląd, iż zajęciami służbowymi są zadania przypisane do zajmowanego stanowiska służbowego" (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I OSK 520/11.pl).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego określenie "zajęcia służbowe" nie sposób skutecznie rozszerzyć na obowiązek żołnierza do stawienia się na badanie przed komisją lekarską. Konieczność zbadania zdrowia żołnierza pod kątem jego przydatności do służby nie wynika bowiem z zajmowanego stanowiska służbowego. Każdy żołnierz, niezależnie od swojego stanowiska służbowego, winien legitymować się stanem zdrowia, który powinien umożliwiać mu będzie pełnienie służby. Tak więc - niezależnie od pełnionej funkcji – na badania lekarskie może zostać skierowany każdy żołnierz.
Zdaniem organu II instancji powyższe konkluzje pozostają w zgodzie z treścią art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, formułującego obowiązek skierowania na badanie przed komisją lekarską w celu ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej każdego żołnierza w razie, gdy żołnierz nie wykonuje zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące. Z brzmienia powyższego przepisu wywieść również należy wyraźne wyodrębnienie pojęcia "zadań służbowych",(od obowiązku stawiennictwa żołnierza przed komisją lekarską. Powyższy obowiązek powstaje bowiem dopiero wtedy, gdy żołnierz nie wykonuje zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące (przebywanie na zwolnieniu lekarskim). Zatem wbrew twierdzeniu strony, nie
sposób skutecznie wywodzić, iż zgłoszenie się do komisji lekarskiej następuje w ramach
wykonywanych obowiązków służbowych. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd
Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt I OSK 1613/09), wskazując, iż "w świetle brzmienia art. 60b ustawy o służbie
wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym jest mowa o zwolnieniu żołnierza
zawodowego od zajęć służbowych, zwolnienie lekarskie nie usprawiedliwia niezgłoszenia
się na badania przed komisją lekarską. NSA podniósł także,
że w pojęciu zajęć służbowych nie mieści się obowiązek żołnierza do zgłoszenia się na badanie w celu ustalenia jego przydatności do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Organ stwierdził, iż posiadanie przez A. M. zwolnienia lekarskiego, obejmującego swym "zakresem czas w jakim miał on zgłosić się na badania przed komisją lekarską, nie usprawiedliwia niezgłoszenia się do tej komisji.
Zatem po stronie organu I instancji powstał
obowiązek zastosowania normy z art. 111 pkt 4 omawianej ustawy i zwolnienia żołnierza
z zawodowej służby wojskowej.
Mając zatem na uwadze powyższe, a w szczególności wyrażony przez sądownictwo administracyjne pogląd, iż stawiennictwo w wojskowej komisji lekarskiej nie należy do obowiązków służbowych, jak również to, iż samo zwolnienie lekarskie nie usprawiedliwia takiego niestawiennictwa, zasadnym jest odniesienie się do pozostałych zarzutów strony w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Analizując ten materiał, organ odwoławczy stwierdza, iż Dowódca [...] Brygady [...] nie naruszył przepisów procedury administracyjnej. Za takie naruszenie nie uznał wyciągania prawidłowych wniosków przez organ I instancji z adnotacji dokonanych przez lekarza na zwolnieniu lekarskim, a dotyczących kwestii możliwości poruszania się przez odwołującego się w terminie ustalonym na skierowaniu do wojskowej komisji lekarskiej. Podkreślił również fakt, iż Dowódca [...] Brygady [...], prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, dokonał poprawnej analizy stanu faktycznego oraz w sposób właściwy wyjaśnił czy stan zdrowia A. M. nie uniemożliwiał mu zgłoszenia się do komisji lekarskiej. Przeprowadzone w dniu [...] lutego 2014 r. przez Dowódcę [...] Batalionu [...], jak i dodatkowo w dniu 14 kwietnia 2014 r., przez organ I instancji konsultacje z prowadzącym leczenie żołnierza – lekarzem medycyny A. S. – w żadnej mierze nie wskazują na niemożność stawiennictwa A. M., przed wojskową komisją lekarską w określonym terminie. Lekarz medycyny A. S., udzielając odpowiedzi organom wojskowym jednoznacznie wskazał, iż A. M., zgodniej z wystawionym zaświadczeniem lekarskim (ZLA [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.) "może chodzić oraz stawiać się na wezwanie resortowych organów kontrolnych" (pismo z dnia [...] lutego 2014 r.) przy czym zaznaczył (pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r.), iż "nie jest w stanie udzielić informacji jaki wpływ na stan zdrowia mogłaby mieć podróż do miasta L." natomiast "jeśli zgłoszenie się do miasta L. było obowiązkiem służbowym to M. był z niego zwolniony na podstawie druku ZLA".
Przy czym organ podkreślił, że stawiennictwo w wojskowej komisji lekarskiej nie należy do obowiązków służbowych. Odnosząc się zaś do argumentacji strony zaznaczył, iż zdaniem Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, sposób prowadzenia przedmiotowego postępowania był prawidłowy, wnikliwy i zmierzający do zrealizowani przesłanek wynikających z normy art. 7 i art. 70 k.p.a., zaś podniesione przez stronę w tym zakresie zarzuty uznał jako bezpodstawne.
W tak ustalonym stanie sprawy, organ odwoławczy nie podzielając argumentów zawartych w odwołaniu stwierdził, iż Dowódca [...] Brygady [...] w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy. Przeprowadzone przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych postępowanie odwoławcze nie wykazało naruszenia obowiązujących przepisów prawa w zakresie formy jak i treści decyzji administracyjnej. Biorąc zatem pod uwagę powyższe ustalenia stwierdził, że Rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydany został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Jednocześnie stwierdził, iż w związku z wniesieniem odwołania, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 130 § 2 k.p.a. zaskarżona decyzja nie mogła zostać wykonana, dlatego też należało zmienić datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, bowiem decyzja w celu jej zrealizowania powinna posiadać przymiot ostateczności, zatem data zwolnienia powinna przypadać po dacie otrzymania przez odwołującego niniejszej decyzji organu II instancji.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi A. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego tj.
I. art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędne zastosowanie tej normy w sytuacji, gdy skarżący usprawiedliwił swoją nieobecność na komisji lekarskiej w dniach od [...].02 do [...].02.2014 r., b) art. 60b powołanej ustawy, przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że obowiązek zgłoszenie się żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej, celem wykonania badań nie stanowi wykonywania zadań służbowych, których niewykonywanie usprawiedliwia się zwolnieniem lekarskim;
II. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. i art. 70 k.p.a., przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a które to miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu skargi przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że organy I i II instancji dokonały błędnej wykładni przepisu art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu, albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską. Tym samym, zdaniem skarżącego, organy błędnie ustaliły, że nie usprawiedliwił on swojej nieobecności na wyznaczony w dniach od [...] lutego do [...] lutego 2014 r. termin badań lekarskich przed TWKL w L.
Skarżący wskazał, iż stan jego zdrowia uniemożliwiał mu podróż do L. i poddanie się badaniom lekarskim w terminie wyznaczonym przez komisję. Skarżący bowiem od [...] stycznia 2013 r. – [...] lipca 2013 r. i od [...] sierpnia 2013 r. do nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. Skarżący wskazał, że od wypadku, pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby, który miał miejsce w marcu 2012 r. nie może powrócić do pełni zdrowia. W lutym 2013 r. przeszedł on operację zerwania [...], a już we wrześniu operację [...]. Na powyższe schorzenia leczy się nadal. Przez cały czas pozostaje pod stałą kontrolą lekarską.
Końcem stycznia br. na chorym kolanie wystąpił [...] który uniemożliwił skarżącemu poruszanie się, w początkowej fazie nie mógł w ogóle zginać kolana (historia choroby z [...] stycznia 2014 r.). Jakakolwiek podróż końcem stycznia i początkiem lutego 2014 r. była dla skarżącego niemożliwa. W tym czasie przebywał i leczył się w domu. Przez cały czas skarżący zażywa silne leki przeciwbólowe. Wyjście z domu dla skarżącego ogranicza się do podstawowych potrzeb, tj.: wizyty do lekarzy, na rehabilitację i po zakupy. Ostatnie badania –[...] wykazały, że [...] niestety nadal się utrzymuje i wymaga dalszego leczenia. Skarżący wyjaśnił w tym miejscu, iż na bieżąco dostarczał Dowódcy Jednostki zwolnienia lekarskie, potwierdzające stan jego zdrowia, w tym również za okres obejmujący termin badań przed komisją lekarską, co też usprawiedliwia jego niestawiennictwo na badaniach. Zdaniem skarżącego, Dowódcy Jednostki znany był stan jego zdrowia i jako organ administracji państwowej i specjalista powinien przede wszystkim powiadomić odpowiednie organy o powodach niestawiennictwa skarżącego do TWKL, a następnie winien ustalić nowy, możliwy dla skarżącego termin badań.
Skarżący nie uchyla się od obowiązku poddania badaniom, jednak stawienie się w wyznaczonym terminie na badania nie było rzeczywiście możliwe.
Skarżący powołał się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 lutego 2009 r. sygn.. akt II SA/Go 789/08, w którym to Sąd uznał (...) iż to organ uprawniony do skierowania żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej jest władny i obligowany w skierowaniu ustalić termin i miejsce stawienia się żołnierza zawodowego przed właściwą komisją. W razie potrzeby, gdy nastąpią okoliczności uniemożliwiające żołnierzowi stawienie się przed komisją w ustalonym terminie, organ kierujący może również zmienić wcześniej ustalony termin (w takim trybie, w jakim został on ustalony)".
Ten sam Sąd uznał, że określenie "nieusprawiedliwione niezgłoszenie się do komisji w określonym terminie i miejscu" oznacza, że osoba której to dotyczy, bez uzasadnionej przyczyny, mając świadomość ciążącego na niej obowiązku i nie podlegając żadnym znaczącym, niezależnym od jej woli ograniczeniom - czyli ze swojej winy – obowiązku tego nie wykonała. Podobnie m. in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 167/08.
W ocenie skarżącego dokonał on wszystkich koniecznych czynności aby usprawiedliwić swoją nieobecność, tj. na bieżąco informował Dowódcę Jednostki o swojej chorobie i przedkładał stosowne zaświadczenia lekarskie. Poza tym skarżący zwraca uwagę, że Organy nie ustaliły stanu jego zdrowia i tego czy stawienie się przez skarżącego, w wyznaczonym przez komisję terminie badań, było dla niego niemożliwe.
Wskazanie na zwolnieniu lekarskim, że, skarżący "może chodzić oraz stawiać się na wezwanie resortowych organów kontrolnych", nie przesądza o tym, że w okresie nim objętym skarżący mógł zgłosić się do komisji lekarskiej i poddać badaniom.
Lekarz prowadzący leczenie – A. S. również nie był w stanie udzielić informacji, jaki wpływ na stan zdrowia skarżącego mogłaby mieć dla niego podróż do L., a zatem ta istotna okoliczność nie została przez organy ustalona.
Organy dokonały dowolnej i wadliwej oceny stanu zdrowia skarżącego. Nie została ustalona zasadnicza dla sprawy kwestia, tego czy stan zdrowia skarżącego w dacie wyznaczonych badań umożliwiał mu stawienie się przed komisją lekarską.
Powyższe niedopełnienie skutkowało naruszeniem także art. 7 kpa i art. 70 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a które to miały istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dopuścił się również naruszenia art. 60b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez niesłuszne przyjęcie nieobecności na badaniu przed wojskową komisją lekarską za nieusprawiedliwioną w sytuacji, kiedy dysponowanie zaświadczeniem lekarskim przez żołnierza, złożonym w jednostce macierzystej, implikuje usprawiedliwienie jego niestawiennictwa przed komisją lekarską, bowiem w czasie choroby nie może wykonywać obowiązków służbowych, a takim jest pokonanie około 240 km (z P. do L.) na wyraźny rozkaz przełożonego.
Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku Organu, stawienie się na komisji lekarskiej jest czynnością służbową, a żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim jest zwolniony z obowiązku poddania się w tym czasie badaniom. Taki też pogląd wyraził lekarz prowadzący leczenie skarżącego – lek. med. A. S.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską.
Konstrukcja powyższego przepisu nie budzi wątpliwości, iż zwolnienie na jego podstawie ma charakter obligatoryjny.
Stosownie do treści art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się z urzędu żołnierzy zawodowych:
1) gdy nie wykonują zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące;
2) jeżeli w ich stanie zdrowia nastąpiło pogorszenie uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie zadań służbowych (...).
Podmiotem kierującym żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej, zgodnie z jej właściwością, jest w myśl art. 5 ust. 5 omawianej ustawy m. in. dowódca jednostki wojskowej – w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1-4 oraz ust. 4 pkt 3, 4 (pkt 1).
Szczegółowe zaś kwestie dotyczące orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, reguluje wydane na podstawie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). W myśl § 13 ww. rozporządzenia, w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2-4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, podmiot określony w art. 5 ust. 5 ustawy, zwany dalej "podmiotem kierującym", kieruje żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej, zgodnie z jej właściwością (ust. 1).
Wzór skierowania do wojskowej komisji lekarskiej określa załącznik nr 3 do rozporządzenia (ust. 4).
W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że A. M., został skierowany przez Dowódcę Batalionu do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L., w celu określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Termin stawiennictwa ustalono żołnierzowi w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] lutego 2014 r.
Skierowanie ww. żołnierza wynikało z faktu, że przebywał on na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Skierowanie, w którym określono termin zgłoszenia się do komisji lekarskiej, wysłano stronie listem poleconym. Przewodniczący RWKL w L. poinformował, że do dnia [...] lutego 2014 r. ww. żołnierz nie zgłosił się do RWKL w L. (informacja z dnia [...] lutego 2014 r. nr wych.[...]).
Z uwagi na powyższe, Dowódca [...] Batalionu [...] w dniu [...] lutego 2014 r. wystąpił do Dowódcy [...] Brygady [...], z wnioskiem o zwolnienie A. M., z zawodowej służby wojskowej, w związku z nieusprawiedliwionym niezgłoszeniem się do komisji lekarskiej, w określonym miejscu i czasie, a Dowódca [...] Brygady [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r. rozkazem personalnym Nr [...] punkt 2 zwolnił ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2014 r.
Wskazać należy, że przywołane w podstawie prawnej rozkazu
personalnego rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r.
w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, w związku
z § 34 i § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie
zwalniana żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej,
z dniem 6 czerwca br. utraciło moc obowiązywania. Wobec czego organ odwoławczy
uwzględnił nowe uwarunkowania prawne obowiązujące w dacie orzekania przez organ odwoławczy. Dokonana w tym względzie wnikliwa analiza wykazała, iż przywołane przez organ I instancji przepisy rozporządzeniami (§ 5 i § 18 ust. 1), w nowym stanie prawnym zostały
również uwzględnione. I tak zgodnie z dyspozycją wynikającą z § 5 rozporządzenia z dnia 12 maja 2014 r. dowódca jednostki wojskowej w razie nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się żołnierza do komisji w określonym terminie i miejscu, został zobowiązany do niezwłocznego wystąpienia (do organu zwalniającego) z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W takim przypadku, po myśli § 5 ust. 1 przywołanego rozporządzenia organ zwalniający wydając decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, określa datę zwolnienia.
Wskazać należy, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do wykładni przepisu art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz oceny, czy fakt przedłożenia dowódcy jednostki wojskowej przez stronę (zwolnienialekarskiego,jestrównoznacznyzusprawiedliwieniemniezgłoszenia się do komisji lekarskiej w wyznaczonym terminie. W ocenie sądu wykładni winna być dokonana w ścisłym powiązaniu z art. 60b omawianej ustawy, który to przepis zawiera określenie skutków posiadania zwolnienia lekarskiego. Przywołany przepis wskazuje, iż "zwolnienie żołnierza zawodowego od zajęć służbowych następuje na podstawie zaświadczenia lekarskiego". Z przytoczonego przepisu wynika więc, iż zaświadczenie lekarskie usprawiedliwia wyłącznie nieuczestniczenie przez żołnierza w jego zajęciach służbowych. W judykaturze wyrażony został pogląd, iż zajęciami służbowymi są zadania przypisane do zajmowanego stanowiska służbowego" (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I OSK 520/11.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego określenie "zajęcia służbowe" nie sposób skutecznie rozszerzyć na obowiązek żołnierza do stawienia się na badanie przed komisją lekarską. Konieczność zbadania zdrowia żołnierza pod kątem jego przydatności do służby nie wynika bowiem z zajmowanego stanowiska służbowego. Każdy żołnierz, niezależnie od swojego stanowiska służbowego, winien legitymować się stanem zdrowia, który powinien umożliwiać mu będzie pełnienie służby. Tak więc – niezależnie od pełnionej funkcji – na badania lekarskie może zostać skierowany każdy żołnierz.
Wynika to również z treścią art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, formułującego obowiązek skierowania na badanie przed komisją lekarską w celu ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej każdego żołnierza w razie, gdy żołnierz nie wykonuje zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące (a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie). Z brzmienia powyższego przepisu wynika wyraźne wyodrębnienie pojęcia "zadań służbowych",(od obowiązku stawiennictwa żołnierza przed komisją lekarską. Powyższy obowiązek powstaje bowiem dopiero wtedy, gdy żołnierz nie wykonuje zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące (przebywanie na zwolnieniu lekarskim).
Zatem wbrew twierdzeniu skarżącego, nie
sposób skutecznie wywodzić, iż zgłoszenie się do komisji lekarskiej następuje w ramach
wykonywanych obowiązków służbowych. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd
Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt I OSK 1613/09), wskazując, iż "w świetle brzmienia art. 60b ustawy o służbie
wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym jest mowa o zwolnieniu żołnierza
zawodowego od zajęć służbowych, zwolnienie lekarskie nie usprawiedliwia niezgłoszenia
się na badania przed komisją lekarską. NSA podniósł także,
że w pojęciu zajęć służbowych nie mieści się obowiązek żołnierza do zgłoszenia się na badanie w celu ustalenia jego przydatności do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Posiadanie zatem przez A. M. zwolnienia lekarskiego, obejmującego swym "zakresem czas w jakim miał on zgłosić się na badania przed komisją lekarską, nie usprawiedliwia niezgłoszenia się do tej komisji.
A zatem po stronie organu powstał
obowiązek zastosowania normy z art. 111 pkt 4 omawianej ustawy i zwolnienia żołnierza
z zawodowej służby wojskowej.
Mając zatem na uwadze powyższe, a w szczególności wyrażony przez sądownictwo administracyjne pogląd, iż stawiennictwo w wojskowej komisji lekarskiej nie należy do obowiązków służbowych, jak również to, iż samo zwolnienie lekarskie nie usprawiedliwia takiego niestawiennictwa.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut, że Dowódca [...] Brygady [...], prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, nie dokonał poprawnej analizy stanu faktycznego oraz w sposób niewłaściwy wyjaśnił czy stan zdrowia A. M. nie uniemożliwiał mu zgłoszenia się do komisji lekarskiej. Przeprowadzone w dniu [...] lutego 2014 r. przez Dowódcę [...] Batalionu [...], jak i dodatkowo w dniu [...] kwietnia 2014 r., przez organ I instancji konsultacje z prowadzącym leczenie żołnierza - lekarzem medycyny A. S. – w żadnej mierze nie wskazują na niemożność stawiennictwa A. M., przed wojskową komisją lekarską w określonym terminie. Lekarz medycyny A. S., udzielając odpowiedzi organom wojskowym jednoznacznie wskazał, iż A. M., zgodniej z wystawionym zaświadczeniem lekarskim (ZLA [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.) "może chodzić oraz stawiać się na wezwanie resortowych organów kontrolnych" (pismo z dnia [...] lutego 2014 r.) przy czym zaznaczył (pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r.), iż "nie jest w stanie udzielić informacji jaki wpływ na stan zdrowia mogłaby mieć podróż do miasta L." natomiast "jeśli zgłoszenie się do miasta L. było obowiązkiem służbowym to M. był z niego zwolniony na podstawie druku ZLA".
Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego wskazać należy, że sposób prowadzenia przedmiotowego postępowania przez organ był prawidłowy, wnikliwy i zmierzający do zrealizowani przesłanek wynikających z normy art. 7 i art. 70 k.p.a., zaś podniesione przez skarżącego w tym zakresie zarzuty Sąd uznał jako bezpodstawne.
Sąd podziela stanowisko organu, że w stosunku do skarżącego zaistniała przesłanka nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu.
W orzecznictwie wyrażony jest bowiem pogląd, który Sąd w pełni podziela, że skierowanie na badanie przez komisję lekarską i związany z tym obowiązek żołnierza zgłoszenia się do takiej komisji dotyczy żołnierzy aktualnie niewykonujących zadań służbowych (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r., I OSK 520/11), co w przypadku skarżącego miało niewątpliwie miejsce.
Ponadto w myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt I OSK 1613/09), akceptowanego przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, w świetle brzmienia art. 60b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym mowa o zwolnieniu żołnierza zawodowego od zajęć służbowych, zwolnienie lekarskie nie usprawiedliwia niezgłoszenia się na badania przed komisją lekarską. W odniesieniu do skarżącego podkreślenia wymaga ponadto okoliczność, że zaświadczeniu lekarskim o niezdolności do służby wskazano, że chory może chodzić, co dodatkowo przemawia za przyjęciem nieusprawiedliwionego niestawiennictwa przed komisją.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło