II SA/Wa 1605/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. H. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. H. decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Pismem z dnia 18 lipca 2016 r. skarżący wniósł o przesłanie kserokopii wyroku wraz z uzasadnieniem oraz o podanie nowego terminu wniesienia odwołania. W piśmie skarżący wskazał, iż nie otrzymał kopii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nadto skarżący podniósł, iż prośba skarżącego została przetłumaczona przez kolegę. Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. doręczono skarżącemu odpis sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r. Nadto skarżący został poinformowany, iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, o czym skarżący w piśmie z dnia 9 lutego 2016 r. doręczonym w dniu 11 lutego 2016 r. został pouczony. Zatem z uwagi na niezgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wymaganym terminie, uzasadnienie w niniejszej sprawie nie zostało sporządzone. Orzeczenie z dnia 5 kwietnia 2016 r. jest prawomocne od dnia 6 maja 2016 r. Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. nie zgadzając się z wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016 r., skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała, iż w dniu 12 sierpnia 2016 r. wyznaczyła adw. A. B. pełnomocnikiem R. H. W dniu 8 września 2016 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu wniosku podał, iż bezspornym jest, że złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku po terminie, jednak nastąpiło to bez jego winy. Skarżący ze względu na swoją nieznajomość języka polskiego, a co za tym idzie obowiązujących przepisów, nie miał wiedzy, o tym kiedy może skutecznie złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Skarżący podkreślił, iż w toku postępowania informował, że nie zna języka polskiego. Informacja ta znajduje się w skardze z dnia 18 sierpnia 2015 r. oraz piśmie z dnia 25 września 2015 r. Skarżący powołał się na przyjęte w doktrynie stanowisko, że zapewnienie bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza przed sądem jest jedną z gwarancji realizacji rzeczywistego (materialnego) prawa do sądu, zatem powinno obejmować nie tylko samą ustna część postępowania (rozprawę), ale także zapewnienie osobie nieznanej w wystarczającym stopniu języka polskiego tłumaczenia dokumentów. Zatem jeżeli nieznajomość języka polskiego przez stronę jest oczywista, sąd pierwszej instancji powinien ustanowić dla niej tłumacza z urzędy na samym początku postępowania. Skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek z dnia 5 kwietnia 2016 r. o uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie. W ocenie Sądu wniosek skarżącego spełnia dwie z wyżej wymienionych przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu: skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem ustawowego terminu oraz składając wniosek skarżący dopełnił czynności, dla których określony był przedmiotowy termin, czyli złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący nie uprawdopodobnił natomiast braku winy w uchybieniu terminu. Przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej, pojmowanej w sposób obiektywny winy. Od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych, zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). W rozpoznawanej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku wskazał nieznajomość języka polskiego. W ocenie Sądu, podniesiona we wniosku okoliczność nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Zgodnie natomiast z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 Nr 43, poz. 224 ze zm.) Język polski jest językiem urzędowym 1) konstytucyjnych organów państwa, 2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 3) terenowych organów administracji publicznej, 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Z powyższego wynika, że postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne jest prowadzone w języku polskim, o czym skarżący wiedział biorąc udział w postępowaniu przed organami administracji oraz wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzoną w języku polskim. W związku z tym nie można uznać za zasadne stanowiska, iż niezawinioną przyczyna uchybienia terminu jest brak znajomości języka polskiego przez skarżącego. Obowiązywanie języka polskiego, jako urzędowego sprawia, że skarżący decydując się na studiowanie w Polsce powinien liczyć się z konsekwencjami tej zasady. Jeżeli nie jest w stanie zatrudnić bądź posługiwać się tłumaczem języka polskiego, musi liczyć się z ewentualności ponoszenia negatywnych skutków takiej sytuacji (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 1912/11). Skarżący z uwagi na nieznajomość języka polskiego powinien złożyć stosowny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na wcześniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, jak również o ustanowienie tłumacza przysięgłego. Taką zapobiegliwością skarżący się nie wykazał. Zatem nie może także oczekiwać, że brak dbałości, będzie rekompensowany przez przywrócenie terminu do dokonania zaniedbanych czynności. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można uznać, aby po stronie skarżącej wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.