II SA/Wa 1605/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-21
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej nie został wyznaczony na stanowisko służbowe, może zostać obligatoryjnie zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nawet jeśli nie wykazano przyczyn braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej była zgodna z prawem. Podstawę prawną stanowił art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który obliguje do zwolnienia żołnierza, jeśli w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej nie został wyznaczony na stanowisko służbowe. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wymaga od organu wykazania przyczyn braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko, a kwestie te leżą w gestii organów wojskowych kształtujących politykę kadrową.Stan faktyczny
Skarżący, płk M.B., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 kwietnia 2016 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu i nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Kwestionował również termin zwolnienia, wskazując na późniejsze doręczenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...], zwalniającą płk. M.B. z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej i przenoszącą do rezerwy, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. zwolnił płk. M.B., z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe, w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
M.B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją oraz wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił organowi naruszenie szeregu przepisów proceduralnych, tj. art. 7-11 oraz art. 61, 77 § 1, a także art. 107 § 1 kpa oraz obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 1 i września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.). Wystąpił także o przeprowadzenie dowodu z analizy systemu ewidencji, na okoliczność występowania w dniu wydania zaskarżonej decyzji wolnych stanowisk służbowych, równorzędnych w stosunku do ostatnio przez niego zajmowanego.
Organ ponownie rozpoznając sprawę podał, że w jego ocenie prawidłowo ustalono i przeanalizowano sytuację kadrową oficera, w aspekcie w jakim ujęta sytuacja ma wpływ na jego status w strukturach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, nie przekraczając granic prawa.
Uzasadniając decyzję organ podał, że z treści art. 111 pkt 10 pow. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Następnie organ przywołał treść § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 670), zgodnie z którym w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe organ, o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy, występuje do organu zwalniającego, jeżeli sam nie jest tym organem, z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Organ zwalniający, ustalając w decyzji datę zwolnienia, określa ją na pierwszy dzień po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.
Organ podał, że ww. przepis ustawy jednoznacznie określa, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej nie fest fakultatywne lecz obligatoryjne. Oznacza to, że ustawodawca - w tym przypadku - nie przyznał organowi możliwości wyboru sposobu ustalenia sytuacji kadrowej oficera, który nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Organ wskazał, że podjęta decyzja nie wymaga zatem uzasadnienia z punktu widzenia uwzględniania słusznego interesu strony i interesu społecznego, w tym przypadku - potrzeb Sił Zbrojnych, zdefiniowanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e wymienionej wojskowej ustawy pragmatycznej, jako celowości zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2013 r. (sygn. akt I OSK 1312/12), w którym wskazano, że: "zastosowanie instytucji, o której mowa w art. 111 pkt 10 ustawy z 2003 r, o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uwarunkowane jest wyłącznie wykazaniem, że upłynął okres przeniesienia żołnierza do rezerwy kadrowej oraz że w tym czasie żołnierz nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Przepis ten nie zawiera natomiast warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania, z jakich przyczyn żołnierz nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Zagadnienia właściwego zagospodarowania kadry wojskowej pozostającej w rezerwie kadrowej muszą być przez organy wojskowe wnikliwie rozważone, ale następuje to w postępowaniu poprzedzającym wszczęcie procedury zwolnieniowej. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 pow. ustawy z 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje między innymi w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego. Działalność organów wojskowych w takich sprawach nie podlega w ogóle kontroli sądowoadministracyjnej. Podejmowane w takich sprawach czynności organów wojskowych nie mogą być też badane przez sądy administracyjne pośrednio, to jest przy okazji skargi na decyzje o zwolnieniu ze służby ".
Organ wskazał następnie, że podjęcie decyzji w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Ponadto organ wskazał, że pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym natomiast, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz właściwy organ wojskowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 487/08). Podobne stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2161/06.
Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawi nie podjął rozstrzygnięcia dowolnego, arbitralnego, niemającego oparcia w materiale dowodowym sprawy. Organ uznał, że był zobowiązany do wydania negatywnego dla strony rozstrzygnięcia.
Organ podał, że bezsporne jest, że M.B., w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. W tej sytuacji rozwiązanie z wnioskodawca stosunku służbowego było obligatoryjne.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez organ przepisów proceduralnych zawartych w kpa organ stwierdził, że Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej służą ochronie suwerenności państwa, niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. Z tego względu członkowie Sił Zbrojnych mogą podlegać daleko większym ograniczeniom, niż pozostałe grupy społeczeństwa (...). Zdaniem organu, sytuacja żołnierzy zawodowych nie może być porównywana z sytuacją "każdego obywatela", a tylko z kategoriami podmiotów, których funkcje w państwie oraz sposób dochodzenia do zajmowanego stanowiska wykazują cechy zbliżone do żołnierzy zawodowych (np. funkcjonariusze innych służb mundurowych). Ustawodawca ma zatem prawo do odmiennego kształtowania sfery praw i obowiązków określonej kategorii podmiotów pod warunkiem, że te odmienne zasady oparte będą na istniejących pomiędzy poszczególnymi kategoriami podmiotów odmiennościach w ich sytuacji faktycznej.
Organ podał też, że w ramach stosunków służbowych organy kadrowe, działając jako pełnomocnicy władzy publicznej, mogą w prawem przewidzianych przypadkach, w związku ze świadczeniem przez żołnierza zadań dobrowolnie podporządkowanej, związanej z egzekwowaniem zadań publicznych państwa formacji, jednostronnie kształtować ich całościowo ujmowany status służbowy z uwagi na kryterium interesu (dobra) służby.
Żołnierz, podejmując świadomą decyzję o wstąpieniu do Sił Zbrojnych, od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków, gdyż uprawnienia i obowiązki żołnierzy zawodowych pozostają w ścisłej korelacji z wymaganiami, jakie wynikają z art. 26 Konstytucji.
Następnie organ wskazał, że nawet gdyby hipotetycznie uznać, że doszło do ograniczenia uprawnienia strony - wynikającego z dyspozycji przepisu art. 10 kpa to nie mogło to mieć żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia wynikającego z narzuconego przez ustawodawcę materialnego terminu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, wskutek upływu terminu jego przebywania w rezerwie kadrowej.
Reasumując, organ stwierdził, że nie naruszył prawa i zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a brak jest nowych okoliczności faktycznych oraz prawnych, które uzasadniałyby konieczność uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi M.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której wnosząc o jej uchylenie jak również uchylenie decyzji ją poprzedzającej zarzarzucił im naruszenie następujących przepisów prawa:
1. art. 10 § 1 kpa, poprzez niezagwarantowanie stronie czynnego udziału w toku postępowania,
2. art. 75 § 1 kpa, art, 77 § 1 kpa i art. 78 § i kpa, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę,
3. art. 111 pkt 10 w zw. z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez brak zmiany w decyzji II instancji terminu zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, chociaż została ona wydana po upływie termu określonego w decyzji II instancji.
W uzasadnieniu skargi M.B. podał, że zaskarżona decyzja doręczona mu została dopiero [...] sierpnia 2017 r., czyli prawie rok od jej wydania. Dlatego też, zdaniem skarżącego zwolnienie go ze służby i przeniesienie do rezerwy dokonało się prawnie skutecznie dopiero [...] sierpnia 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swojej decyzji. Organ wskazał też, że decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję MON Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego. Decyzją tą doręczono stronie w dniu [...] października 2016 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2017 r. (sygn. akt IISA/Wa 2181/16 oddalił skargę na ww. decyzję.
M.B. złożył skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję MON Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., dotyczącą zwolnienia oficera z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. M.B. zarzucił organowi naruszenie art. 10 § 1, 39, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 81 § 1, 110 kpa, a także art. 111 pkt 9 lit a w zw. z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2016 r. poz. 1726). Podniósł także, że przedmiotowa decyzja została - jego zdaniem - przesłana przez organ na błędny adres. Organ podał też, że postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1914/16. odrzucił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., uznając, że decyzja nie została skutecznie doręczona stronie, gdyż przesłano ją na niewłaściwy adres skarżącego.
Dodatkowo Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wa 662/16 oddalił skargę M.B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Pismem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. pouczono skarżącego, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 41 § i § 2 kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Wobec tego zwrócono się o potwierdzenie lub wskazanie, w terminie 7 dni liczonych od daty otrzymania pisma, aktualnego adresu do doręczeń. Jednocześnie pouczono, że w przypadku niepotwierdzenia lub niewskazania adresu organ dokonywał będzie, ze skutkiem prawnym, doręczenia pism pod adresem: [...].
Skarżący pismem z dnia [...] maja 2017 r. potwierdził adres do doręczeń. Pismem Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. przesłano stronie, potwierdzony za zgodność z oryginałem, egzemplarz ww. decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Jednocześnie nadmieniono, że aktualnie brak jest możliwości doręczenia oryginału przedmiotowej decyzji, gdyż obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczą się także kolejne - zainicjowane przez skarżącego - postępowanie sądowoadministracyjne. Przedmiotowa decyzja została zaś przekazana do WSA w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę, z dnia [...] sierpnia 2016 r., na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe, w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej (sygn. akt II SAB/Wa 662/16). Zachowując ustawowy termin M.B. w dniu [...] lipca 2017 r. (data wpływu do organu [...] lipca 2017 r.| złożył skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję MON Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. dotyczącą zwolnienia oficera z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy- wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie m.in. art. 10 § 1, 75 § ], 77 § 1, 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Podniósł także, że przedmiotowa decyzja nie została mu doręczona w oryginale wskutek czego - jego zdaniem - nie weszła do obrotu prawnego. Pismem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. przesłano stronie oryginał egzemplarza przedmiotowej decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.
M.B. w dniu [...] września 2017 r. (data wpływu do organu [...] września 2017 r.) po raz kolejny złożył skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję MON Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. dotyczącą zwolnienia oficera z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek nie wy znaczeni a na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Skarżący ponownie zarzucił organowi naruszenie m.in. art. 10 § 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzucił także brak zmiany w decyzji II instancji terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Organ uzasadniając odpowiedź na skargę podał, że z treści art. 111 pkt 10 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do eliminacji z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Stosownie natomiast do § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r., w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. poz. 670), w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego może być przeniesiony do rezerwy kadrowej Ministra Obrony Narodowej lub dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe.
Stosownie zaś do treści art. 45 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, żołnierza zawodowego można zwolnić z zajmowanego stanowiska służbowego w przypadku zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych.
Z kolei z treści art. 45 ust. 2a ww. ustawy wynika, że żołnierza zawodowego zwolnionego z zajmowanego stanowiska służbowego w przypadku zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych wyznacza się na równorzędne lub wyższe stanowisko służbowe albo przenosi się do rezerwy kadrowej na okres nie krótszy niż 6 miesięcy.
Jak wynika z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej pozostawanie żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej jest jedną z form pełnienia zawodowej służby wojskowej. Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1 ww. ustawy, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, w drodze decyzji, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych, posiadanej oceny w opinii służbowej oraz modelu przebiegu służby w poszczególnych korpusach osobowych (grupach osobowych).
Podkreślić w tym miejscu należy, że przeniesienie żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej nie stanowi gwarancji wyznaczenia tego żołnierza na stanowisko służbowe. Trzeba bowiem mieć na względzie, że ustawodawca - wprowadzając do wojskowej ustawy pragmatycznej przepis art. 111 pkt 10 - dopuścił możliwość, że w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej żołnierz zawodowy nie zostanie wyznaczony na stanowisko służbowe. Zwrócić należy także uwagę, że celem instytucji rezerwy kadrowej jest usytuowanie żołnierza zawodowego - który z różnych powodów został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego - w dalszej służbie, przy uwzględnieniu jednakże potrzeb Sił Zbrojnych, co wynika z art. 20 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 ww. ustawy.
Zaznaczenia przy tym wymaga, że podjęcie decyzji w sprawie przeniesienia żołnierza zawodowego, zwolnionego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, do rezerwy kadrowej, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe, leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest bowiem uzależnione od istnienia wolnego (dowolnego) stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym natomiast, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz samodzielnie właściwe organy wojskowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 487/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2161/06; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący – M.B. został przeniesiony do rezerwy kadrowej z dniem [...] kwietnia 2015 r., do dnia [...] października 2015 r. - na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Ministra Obrony Narodowej. Następnie, decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] przedłużono skarżącemu okres pozostawania w rezerwie kadrowej do dnia [...] kwietnia 2016 r.
We wskazanym okresie pozostawania w rezerwie kadrowej skarżący nie został wyznaczony na stanowisko służbowe. Powyższe skutkowało wydaniem rozkazu personalnego Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2016 r., utrzymanego następnie w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2016 r., orzekającego o zwolnieniu skarżącego z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej w trybie art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej.
Podkreślić należy, że ww. przepis stanowi samodzielną i obligatoryjną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej, który nie został wyznaczony na stanowisko służbowe z tego mianowicie powodu, że właściwy organ stwierdził brak możliwości zaproponowania żołnierzowi innego stanowiska. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Zaznaczenia również wymaga, że art. 111 pkt 10 ww. ustawy nie zawiera warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania przez organ wojskowy działań zmierzających do wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Wystarczająca jest w tym zakresie analiza możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1856/10; z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 937/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2147/11; publ.j.w.).
Analizę tę należy rozumieć jako wewnętrzne działanie organu, prowadzone na podstawie art. 35 ust. 1 ww. ustawy, który stanowi, iż podjęcie decyzji w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe należy do uprawnionego organu wojskowego, któremu w ramach przyznanych kompetencji przysługuje wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Organ wojskowy nie ma obowiązku szczegółowo wyjaśniać motywów podjętych w tym zakresie decyzji kadrowych.
Podkreślić jednak należy, że z przepisów prawa nie wynika, aby - w przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej - po stronie organu wojskowego istniał obowiązek wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, jak to jest wymagane w przypadku wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego przez organ wojskowy.
Brak jest też obowiązku w zakresie badania przyczyn niewyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej, a tym bardziej przyczyn braku możliwości pozytywnego załatwienia wniosku żołnierza o przedłużenie rezerwy kadrowej w celu poszukiwania adekwatnego stanowiska służbowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2016 r. (sygn. akt I OSK 165/15; publ.j.w.), w sprawach wyznaczenia na stanowisko służbowe skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona. Jeżeli sprawy te są wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, to podejmowane w nich działania organów wojskowych nie mogą być także przez sądy oceniane pośrednio.
Brak jest zatem podstaw, aby przy analizie legalności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, kontroli podlegały sprawy nieobjęte właściwością sądów administracyjnych. Poddanie takich decyzji kontroli sądowoadministracyjnej stanowiłoby obejście zakazu przewidzianego w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Z tych względów nie są trafne zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczące naruszenia art. 7 , art. 8 , art. 9, art. 10, art. 11 i art. 61 § 4 kpa k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ stosownych działań w celu poszukiwania stanowiska, które mógłby objąć skarżący. Warunkiem skorzystania przez organ z omawianego trybu zwolnieniowego jest jedynie niewyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej. Ustawodawca nie uzależnił dopuszczalności zastosowania instytucji przewidzianej w art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych od wykazania dlaczego żołnierz w określonym czasie nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Zatem przyczyny takiego stanu rzeczy są w istocie prawnie obojętne.
Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący wydania rozkazu personalnego MON z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu pozostawania skarżącego w rezerwie kadrowej. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej następuje bowiem w terminie prawa materialnego, określonym w powołanym wyżej § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej.
W ww. rozkazie personalnym wskazany został ten waśnie termin, przy czym brak jest podstaw do uznania, że wniesienie środka odwoławczego obliguje organ odwoławczy do zmiany daty zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Bez znaczenia jest również to, że ww. rozkaz wydany został w dniu [...] marca 2016 r., a więc przed końcem okresu pozostawania oficera w rezerwie kadrowej, który upływał w dniu [...] kwietnia 2016 r. Samo wydanie tego rozkazu nie przesądzało bowiem jeszcze o nieuchronności zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Jak zasadnie wskazał Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę, gdyby w okresie pomiędzy wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby, a końcem okresu pozostawania skarżącego w rezerwie kadrowej pojawiła się możliwość wyznaczenia go na stanowisko służbowe.
Zauważyć również należy, że warunki zastosowania art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należy odnosić do daty zwolnienia żołnierza ze służby. Istotny jest więc termin rozwiązania stosunku służbowego a nie data wydania decyzji o zwolnieniu. Za takim stanowiskiem przemawia wykładnia przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ww. rozporządzenia. Z przepisów tych wynika, że zasadą jest, iż rozwiązanie stosunku służbowego następuje z dniem wskazanym w rozkazie, stąd decyzja zwolnieniowa winna precyzować datę rozwiązania stosunku służbowego. W razie zwolnienia żołnierza na podstawie art. 111 pkt 10 ww. ustawy, organ ustalając datę zwolnienia, określa ją na pierwszy dzień po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, o czym stanowi § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia (por. powołany już wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 165/15).
Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a. to zaznaczyć należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego może skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu tylko w sytuacji, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Konkludując stwierdzić należy, że w sprawie bezsporne jest, iż M.B. został zwolniony ze służby wojskowej z dniem [...] kwietnia 2016 r. Okres jego pozostawania w rezerwie kadrowej został przedłużony do dnia [...] kwietnia 2016 r.
W czasie pozostawania w rezerwie kadrowej skarżący nie został wyznaczony na stanowisko służbowe. W tej sytuacji zachodziły podstawy do obligatoryjnego zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej. Oznacza to, że zarzut naruszenia ww. przepisu prawa materialnego nie jest trafny. Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organ rozpatrzył wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, które znajdują odzwierciedlenie w materiale aktowym. Swe stanowisko należycie uzasadnił - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawieart. 151p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło