II SA/Wa 1610/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) WSA Adam Lipiński Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oraz broń palną gazową - oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], cofającą Z. C. pozwolenie na broń palną myśliwską i gazową. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie przez organ I instancji, iż: a) Sąd Okręgowy w Z. VII Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...], utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z. II Wydział Karny z dnia [...]maja 2007 r., sygn. akt [...], uznający Z. C. za winnego popełnienia czynów z art. 207 § 1 kk i art. 157 § 2 kk. Sąd Rejonowy w Z. za powyższe przestępstwa, na podstawie art. 207 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk, wymierzył Z. C. karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania tytułem próby na okres 4 lat, a także orzekł w stosunku do niego środek karny w postaci dozoru kuratora i zobowiązał Z. C. do informowania kuratora o przebiegu okresu próby, b) Sąd Okręgowy w Z. VII Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...], zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Z. II Wydział Karny z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt [...], wobec Z. C. w ten sposób, iż uznał go winnym popełnienia czynu z art. 292 § 1 kk i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych. Organ I instancji uznał, iż przedmiotowe okoliczności w pełni pozwalają na zakwalifikowanie strony do kategorii osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji decyzją z dnia [...] maja 2009 r. cofnął jej pozwolenie na broń palną myśliwską i gazową. Odwołując się od powyższej decyzji, Z. C. zarzucił organowi I instancji nieprawidłową interpretację oraz niezasadne zastosowanie w jego sprawie przepisów ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, polegające na przyjęciu, że sam fakt karalności przesądza o istnieniu przesłanki uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jej zdaniem, tylko popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, zdrowiu i życiu, które wskazuje, że sprawca może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji, wskazując, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a według ustawodawcy są to w szczególności osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ Policji, po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności, jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. Jak wynika z dyspozycji powyższego przepisu, sam ustawodawca istnienie obawy związał wprost z popełnieniem przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Z odpisu wyroków Sądu Okręgowego w Z. bezspornie natomiast wynika, że Z. C. popełnił przestępstwa z art. 207 § 1 kk i art. 157 § 2 kk (przestępstwa znęcania się psychicznego i fizycznego oraz naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni, k. 115) oraz art. 292 § 1 kk (przestępstwo nieumyślnego paserstwa mienia znacznej wartości, k.139), które stanowią czyny z katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu oraz mieniu. Komendant Główny Policji podniósł, iż chociaż Sąd Okręgowy w Z. VII Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r., wymierzył Z. C. karę na podstawie art. 207 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk, to jednak bezsprzecznie Sąd uznał, że skarżący swoim postępowaniem wypełnił znamiona również art. 157 § 2 kk. Natomiast ze względu na okoliczność, iż czyn wyczerpał znamiona określone w dwóch przepisach ustawy karnej, tj. w art. 207 § 1 kk i w art. 157 § 2 kk, Sąd skazał go za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów (vide: art. 11 § 2 kk), wymierzając mu karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą, tj. art. 207 § 1 kk (vide: art. 11 § 3 kk). W związku z powyższym Z. C. został skazany również za popełnienie czynu z art. 157 § 2 kk, czyli za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu. W tej sytuacji obowiązkiem organów Policji było cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską i gazową. Popełniony przez skarżącego czyn, polegający na znęcaniu się fizycznym i psychicznym nad żoną oraz dziećmi, w szczególności na spowodowaniu u nich obrażeń ciała naruszających czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni, a także czyn, polegający na paserstwie ciągnika o wartości 87.522,91 złotych, tj. mienia o znacznej wartości, przemawia za przyjęciem, iż należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Prawomocne wyroki sądu karnego, skazujące za popełnienie takich przestępstw, jakich dopuściła się strona (przeciwko życiu i zdrowiu, rodzinie i opiece oraz mieniu) są dla organów Policji wiążące w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń palną. Co istotne, w takim przypadku organy Policji nie mają obowiązku dodatkowego wykazywania, z jakich powodów powzięły wobec posiadacza broni czy osoby ubiegającej się o pozwolenie obawę, o której mowa w tym przepisie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. C. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez błędne przyjęcie, że sam fakt skazania go za popełnienie przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu i mieniu nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń. Zdaniem skarżącego tylko popełnienie przestępstwa, które wskazuje, że sprawca może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Nadto organ nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy przestępstwami, za które został skazany, a ewentualnym zagrożeniem dotyczącym faktu posiadania przez niego broni. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana przez Sąd w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, iż skarżący w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji, był skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. II Wydział Karny z dnia [...]maja 2007 r., sygn. akt [...], za przestępstwo z art. 207 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w związku z art. 11 § 2 kk oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. II Wydział Karny z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt [...], zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. VII Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...], za przestępstwo z art. 292 § 1 kk. Prawidłowo więc przyjął organ, iż czyny, za które został skazany skarżący, stanowią czyny z katalogu przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu oraz mieniu. Fakty te potwierdza przede wszystkim znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy informacja z Krajowego Rejestru Karnego oraz odpisy prawomocnych wyroków karnych Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...], Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...]. Mają one decydujące znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji organów o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską i gazową. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w zaskarżonych decyzjach były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji. Jak już wzmiankowano, zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Natomiast przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użycie w przytoczonym uregulowaniu sformułowania "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu po ich stronie obawy sprzecznego z prawem użycia broni. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny, czy obawa ta rzeczywiście istnieje, gdyż ustawodawca uczynił to w przepisie ustawy, łącząc skazanie lub podejrzenie popełnienia tych kategorii przestępstw z tą obawą. Wystarczy zatem w takiej sytuacji ustalenie faktu skazania lub prowadzenia postępowania o te przestępstwa, żeby cofnąć pozwolenie na broń (odpowiednio – odmówić wydania pozwolenia) osobie skazanej za ich popełnienie (lub podejrzanej), gdyż są to dla organu okoliczności wiążące w sensie negatywnej przesłanki wydania pozwolenia oraz pozytywnej dla jego cofnięcia. Ww. przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nie stwarza dla organów Policji przeszkody dla dokonania oceny, że dopuszczenie się przez posiadacza broni innego przestępstwa niż z kategorii/grup przestępstw expressis verbis wymienionych w tym przepisie, może uzasadniać obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. O tej możliwości przesądza zastosowanie w przepisie ww. sformułowania "w szczególności", które umożliwia rozszerzenie wyszczególnionych w nim kategorii/grup przestępstw uzasadniających cofnięcie pozwolenia na inne przestępstwa, których popełnienie potwierdzone wyrokiem skazującym lub toczące się postępowanie karne, omawianą obawę uzasadniają. Zatem stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwolenie na broń musi być cofnięte osobom wymienionym w przepisie po słowach "w szczególności", natomiast co do innych osób organ obowiązany jest szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazać należy, zdaniem Sądu, iż użycie słów "w szczególności" poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności" jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Skoro organ prawidłowo ustalił, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń, i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Podnieść również należy, iż w tym aspekcie redakcja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest na tyle jednoznaczna, że brak jest uzasadnienia, aby odstąpić od językowej wykładni wspomnianego przepisu, na rzecz innych rodzajów wykładni. Przy wykładni przepisu prawa jest bowiem zasadą, że nie powinno stosować się wykładni celowościowej, systemowej czy funkcjonalnej, jeżeli treść przepisu jest wystarczająco jednoznaczna. Wskazać również należy, iż posiadanie broni jest w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji – w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie. W tym kontekście podkreślenia wymaga, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 (LEX nr 190907)). Nadto wskazać należy, iż takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej w dniu 18 listopada 2009 r. uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OPS 4/09, w której to uchwale wskazał, iż "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.