II SA/Wa 1619/13
WyrokWSA w Warszawie2014-10-15
Skład orzekający: Joanna Kube, Danuta Kania, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwała choroba, której objawy nasilają się nagle i nieprzewidywalnie, może stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa osoby poszukującej pracy w urzędzie pracy i niepowiadomienia o tym urzędu w terminie 7 dni?Ratio decidendi
Długotrwała choroba, nawet o nieprzewidywalnych objawach, nie może być uznana za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy i niepowiadomienia o tym w terminie 7 dni, jeśli nie jest zdarzeniem nagłym i nie zostało udowodnione, że w okresie 7 dni od daty niestawiennictwa stan zdrowia uniemożliwił powiadomienie urzędu. Obowiązek wykazania uzasadnionej przyczyny spoczywa na osobie poszukującej pracy, a jedynie oświadczenie nie jest wystarczające.Stan faktyczny
Skarżący R.O. został pozbawiony statusu osoby poszukującej pracy z powodu niestawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Skarżący argumentował, że powodem był zły stan zdrowia spowodowany długotrwałą chorobą i brakiem środków na leki. Organy administracji uznały, że przedstawione dowody (recepty, ulotki) nie potwierdzają uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, a długotrwała choroba nie jest zdarzeniem nagłym. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Danuta Kania (spraw.), Andrzej Góraj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby poszukującej pracy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a." oraz art. 33 ust. 4a pkt 2 oraz ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust.
7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...]nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. orzekającą o utracie przez R.O. statusu osoby poszukującej pracy z dniem [..] marca 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż R.O. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] jako osoba poszukująca pracy
w dniu [...]. stycznia 2013 r. R.O. ustalił z urzędem pracy termin wizyty
w urzędzie na dzień [...] marca 2013 r., jednak w tym dniu nie stawił się i w ciągu 7 dni nie poinformował o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
W tej sytuacji, Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia
[...] kwietnia 2013 r. orzekł o utracie przez R.O. statusu osoby poszukującej pracy z dniem [...] marca 2013 r., z powodu nie stawienia się w Urzędzie Pracy
w ustalonym terminie i nie powiadomienia Urzędu w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.
Od powyższej decyzji R.O. złożył odwołanie do Wojewody [...], w którym podał, iż powodem niestawienia się i niepowiadomienia urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie był fatalny stan zdrowia po pogorszeniu się objawów długotrwałej choroby ([...]) spowodowanej nieregularnym zażywaniem lekarstw ze względu na brak środków finansowych. Do odwołania zainteresowany dołączył wyceny recept z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r., kopie recept, ulotki informacyjne
o działaniu leków, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia
2013 r., decyzję ZUS o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy
z dnia [...] listopada 2012 r., decyzje z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, zaświadczenia z Urzędu Pracy z dnia: [...] marca 2013 r. oraz [...] kwietnia 2013 r.
Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.
W uzasadnieniu powołanego na wstępie rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta/prezydent pozbawia osobę zarejestrowaną statusu osoby poszukującej pracy, jeśli poszukujący pracy nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy
w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4b pkt 2 wymienionej ustawy, pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa. Przepisy powyższe mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Nakładają na osobę zarejestrowaną, jako osobę poszukującą pracy, obowiązek stawiania się w terminie ustalonym pomiędzy poszukującym pracy a urzędem pracy, a w sytuacji niestawienia się - powiadomienie urzędu w terminie 7 dni
o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
Organ wskazał, iż [...] dokonał ustalenia terminu stawienia się
w urzędzie na dzień [...] maja 2013 r. Fakt ten został odnotowany w karcie wizyt Centrum Aktywizacji Zawodowej, przy dacie tej złożył swój podpis. Następnie,
w dniu [...] marca 2013 r., w porozumieniu z pracownikiem urzędu zainteresowany zmienił datę obowiązkowego stawienia się w urzędzie na dzień [...] marca 2013 r.
i obok tej daty złożył swój podpis. Złożenie podpisu przy tej dacie oznacza przyjęcie powyższego faktu do wiadomości.
Organ zaznaczył, iż w sytuacji niestawienia się w urzędzie pracy,
w ustalonym na dzień [...] marca 2013 r. terminie, zainteresowany miał obowiązek
w terminie 7 dni poinformować urząd o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Z tego obowiązku nie wywiązał się. Nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego przedstawione w odwołaniu objawy, które w dniu wyznaczonej wizyty uniemożliwiły mu stawiennictwo w urzędzie, a zatem opisane w odwołaniu okoliczności nie mogą zostać uznane za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, tym bardziej, że twierdzenia te oraz objawy zawarte w przedstawionych ulotkach leków nie zostały poparte żadnym dokumentem. Zdaniem organu, oświadczenie osoby poszukującej pracy nie może być wystarczającą podstawą do udokumentowania uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Obok oświadczenia muszą znajdować się jeszcze dodatkowe dowody, które uwiarygodnią jej twierdzenia. Wynika to z istoty powołanych wyżej przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które wskazują, że zainteresowany zobowiązany był do wykazania, że niestawiennictwo w wyznaczonym terminie w siedzibie organu było uzasadnione, a złożone przez niego oświadczenie nie potwierdza w sposób wystarczający wystąpienia uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa.
Organ zauważył, że twierdzenia strony nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych dowodach. W okolicznościach niniejszej sprawy, zaświadczenie lekarskie bądź inny dokument wystawiony przez lekarza stanowiłby wystarczający dowód uzupełniający złożone przez niego oświadczenie. Recepty z nazwami leków oraz ulotki informacyjne o lekach dla pacjenta nie mogą być uznane przez organ za taki dokument, czy zaświadczenie lekarskie. Zatem w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki utraty statusu osoby poszukującej pracy.
Wojewoda [...] zauważył, że R.O. został poinformowany o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby poszukującej pracy. Informacje te zawarte są w druku "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba poszukująca pracy" z wyraźnie zaznaczonym fragmentem "Utrata statusu osoby poszukującej pracy" wskazującym przypadki, w których utrata ta następuje. Jednym z tych przypadków jest "niestawienie się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy, a tym urzędem i niepowiadomienie w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa".
Organ zaznaczył, iż przepisy art. 33 ust. 4a pkt 2 i art. 33 ust. 4b pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W sytuacji niedopełnienia przez poszukującego pracy obowiązków wynikających z ww. przepisów, starosta/prezydent jest zobowiązany podjąć decyzję o pozbawieniu tej osoby statusu osoby poszukującej pracy. Ustawodawca nie pozostawił organowi w tym zakresie swobody, czy uznania.
Końcowo organ wskazał, iż zgodnie z art. 33 ust. 4c ww. ustawy, ponowne nabycie statusu osoby poszukującej pracy może nastąpić w wyniku rejestracji dokonanej po upływie 120 dni od dnia niestawiennictwa, przy spełnieniu ustawowych warunków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję R.O. zarzucił, iż organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy poprzestając na stwierdzeniu, że skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego objawy choroby[...]. Skarżący wskazał, że sam nie posiada wiedzy kiedy i z jakim natężeniem wystąpią ataki choroby, co bardzo destabilizuje jego życie. Zaznaczył, że okres od początku roku był dla niego wyjątkowo trudny z powodu braku środków na zakup niezbędnych leków, co niekorzystnie wpływa na przebieg jego choroby.
Stwierdził, iż w Samodzielnym Zespole Publicznym Zakładów Lecznictwa Otwartego[...], w którym jest leczony, uzyskał informację, że wydawane dla pacjentów zaświadczenia są odpłatne. Wskazał, że w obecnej sytuacji materialnej nie stać go na ponoszenie kosztów finansowych związanych z dodatkowymi opłatami. W dniu [...] maja 2013 r. skarżący uzyskał pismo potwierdzające, że jest leczony w poradni neurologicznej z wyszczególnieniem wymaganych lekarstw. W związku z powyższym wniósł, aby za pośrednictwem Sądu uzyskano zaświadczenie lekarskie wyjaśniające jego stan zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego - ustanowiony z urzędu - podtrzymał stanowisko zawarte w skardze zarzucając dodatkowo:
- naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności okoliczności uniemożliwiających skarżącemu stawienie się w Centrum Aktywizacji Zawodowej w uzgodnionym terminie oraz poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji w jakiej znalazł się skarżący,
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy polegające na tym, iż organ nie zbadał, czy w przedmiotowej sprawie wskazane przez stronę przyczyny usprawiedliwiają jej niestawiennictwo, czy też nie, do czego był zobowiązany z uwagi na to, iż ustawodawca nie sprecyzował pojęcia "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa".
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową i nietypową, która winna być uwzględniona przez organy orzekające. Skarżący cierpi na chorobę [...] oraz wskazuje jakie objawy wiążą się ze schorzeniem, na które cierpi. Przedłożone recepty potwierdzają fakt konieczności zażywania leków, a załączone ulotki wskazują jakie stany mogą wystąpić u osób cierpiących na tę chorobę. Specyfika choroby skarżącego pozwala na stwierdzenie, że jej objawy pojawiają się w sposób nagły i nieprzewidziany, a zatem stanowią uzasadnioną przyczynę, dla której nie mógł on stawić się w ustalonym terminie w urzędzie pracy, a nadto poinformować organ o przyczynie swej nieobecności. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie było całkowicie od niego niezależne, nie wynikało z jego złej woli, niedbalstwa, czy lekkomyślności.
Zdaniem pełnomocnika, w niniejszej sprawie organy administracji powinny zwrócić się do skarżącego o przedstawienie stosownych dokumentów potwierdzających jego stan, nie wykluczając nawet zwrócenia się do prowadzącego lekarza[...], czy też zasięgnięcia opinii biegłego lekarza. Zaniechanie dokonania powyższych czynności doprowadziło do naruszenia przez organy fundamentalnych zasad postępowania, tj. zasady prawdy obiektywnej oraz zasady oficjalności, a w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego.
W ocenie pełnomocnika, dyskusyjna pozostaje kwestia pouczenia skarżącego o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby poszukującej pracy, na którą należy spojrzeć z punktu widzenia choroby skarżącego, która mogła się nasilić wskutek nieregularnego zażywania leków, co z kolei mogło mieć wpływ na świadomość skarżącego co do treści zawartych w podpisanych przez niego oświadczeniach. Nadto, nawet jeżeli rzeczone oświadczenia zostały podpisane przez skarżącego, to w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu potwierdzającego fakt, że skarżący otrzymał od organu druk informacyjny "Informacja dla osób zgłaszających się do rejestracji jako osoba poszukująca pracy". W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek pokwitowania odebrania ww. informacji przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie, mając na względzie wniosek skarżącego – R.O. - o przywrócenie mu statusu osoby poszukującej pracy zauważyć należy, że sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń. Mając uprawnienia wyłącznie kasacyjne, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, ujmując rzecz najkrócej, sprowadza się do tego, że skarżący - zobowiązany do stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia w dniu [...] marca 2013 r. - nie zgłosił się do tego organu, jak również nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa przed upływem siedmiodniowego terminu, przewidzianego w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Uczynił to dopiero w odwołaniu od decyzji I instancji datowanym na dzień [...] kwietnia 2013 r. wyjaśniając, iż powodem zaniechania w powyższym zakresie był bardzo zły stan zdrowia po pogorszeniu się objawów długotrwałej choroby padaczkowej spowodowanej nieregularnym zażywaniem lekarstw ze względu na brak środków finansowych.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 oraz ust. 4b pkt 2 ww. ustawy zgodnie z którym starosta pozbawia osobę zainteresowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa.
Powołana wyżej ustawa w art. 2 ust. 1 pkt 22 zawiera definicję legalną osoby poszukującej pracy. W świetle ww. przepisu jest nią osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 - 3, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, poszukująca zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Status osoby poszukującej pracy jest zatem w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Konsekwentnie do tego trzeba przyjąć, że nie każdy podmiot, który pragnie znaleźć pracę będzie posiadał taki status w rozumieniu prawa. Istota uprawnień osoby poszukującej pracy nie wynika z samego faktu poszukiwania lepszego źródła dochodów, lecz ustawodawca wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością osoby pozostającej bez wystarczających, jej zdaniem, źródeł dochodów w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 716/09, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powodem, dla którego ustawodawca zdecydował się na stworzenie instytucji z art. 2 ust. 1 pkt 22 ww. ustawy była chęć pomocy w znalezieniu pracy osobom jej poszukującym, które z różnych powodów nie mogą uzyskać statusu bezrobotnego. W związku z tym status osoby poszukującej pracy został skorelowany z określonymi - nałożonymi na nią - obowiązkami, polegającymi m.in. na stawiennictwu w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, ustalonym pomiędzy poszukującym pracy a tym urzędem.
Podkreślenia wymaga fakt, że decyzja zapadająca w sprawie pozbawienia statusu osoby poszukującej pracy na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy ma charakter aktu związanego, o ile zostaną wykazane (ustalone) przesłanki w tym przepisie określone. Chodzi tu o dwa warunki, które muszą zachodzić równocześnie: po pierwsze - niestawienie się przez poszukującego pracy w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym w terminie, ustalonym między poszukującym pracy, a urzędem, po drugie - brak powiadomienia urzędu w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ignorowanie tych dyscyplinujących wymogów naraża poszukującego pracy na obligatoryjne sankcje.
Ze względu na stylizację przepisu zamieszczonego w art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy przyjąć należy, że co do zasady to na poszukującym pracy spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości zgłoszenia się w wyznaczonym terminie w organie zatrudnienia. Natomiast organ, w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dowody dokonuje oceny w kwestii istnienia przyczyny oraz tego, czy miała ona znamiona przyczyny uzasadnionej. Zatem w świetle powołanego przepisu regułą jest pozbawienie statusu osoby poszukującej pracy w razie niezgłoszenia się w urzędzie pracy i nieusprawiedliwienia niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Warunki uzasadniające odstąpienie od tej zasady muszą być postrzegane i interpretowane w sposób ścisły.
Możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa ustawodawca łączy jednoznacznie z obowiązkiem wykazania uzasadnionej przyczyny nie zgłoszenia się do organu zatrudnienia. Zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść organ musi ustalić w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli poszukującego pracy, w więc przeszkody na które nie miał on wpływu, na przykład nagła choroba lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności, czy niedbalstwa zainteresowanego. Do stanu hipotetycznego zapisanego w art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy należy zaliczyć zdarzenia nagłe, których zainteresowany nie mógł przewidzieć. Do takich okoliczności nie można zaliczyć długotrwałej choroby, ponieważ nie jest to zdarzenie nagłe (por. wyroki NSA z dnia: 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 508/08 oraz 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 942/10; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenia te zapadły wprawdzie na gruncie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, określającego przesłanki utraty statusu osoby bezrobotnej, jednak ze względu na analogiczne brzmienie, zachowują aktualność w odniesieniu do przesłanek wymienionych w art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organy orzekające zasadnie przyjęły, że stan faktyczny sprawy wyczerpuje hipotezę normy zawartej w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący nie stawił się w urzędzie pracy w ustalonym terminie oraz nie powiadomił tego urzędu w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Prezydent [...] miał zatem obowiązek wydania decyzji pozbawiającej R.O. statusu osoby poszukującej pracy, co też uczynił wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Z kolei organ odwoławczy prawidłowo uznał, że wspomniane w odwołaniu okoliczności nie mogą być uznane za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Nie stanowi takiej przyczyny długotrwała choroba [...] skarżącego, nie można jej bowiem uznać za zdarzenie nagłe. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że w okresie 7 dni od daty niestawiennictwa w urzędzie pracy stan jego zdrowia był na tyle zły, że nie był on w stanie powiadomić organu zatrudnienia o tej okoliczności. Nie złożył do akt sprawy żadnej dokumentacji medycznej, czy zaświadczenia lekarskiego, z których wynikałoby, że w ww. okresie choroba nasiliła się w sposób uniemożliwiający stawiennictwo i powiadomienie o tym urzędu. Zasadnie organ odwoławczy przejął, że za taką dokumentację nie mogą być uznane załączone do odwołania ulotki informacyjne o lekach jakie przyjmuje skarżący, bowiem w żaden sposób nie potwierdzają one nasilenia stanu chorobowego skarżącego we wskazanym okresie. Skarżący wskazał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej [...] odmówił mu przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w miesiącu marcu 2013 r. z przeznaczeniem na zakup leków w wysokości 171,30 zł. Z tego powodu skarżący nie posiadał środków na wykupienie recept co doprowadziło do pogorszenia się stanu jego zdrowia. Zauważyć jednak należy, iż z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. z uwagi na trudną sytuację bytową przyznał skarżącemu świadczenie w formie zasiłku okresowego w wysokości [...] zł na okres styczeń - luty 2013 r. Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. skarżący został objęty pomocą finansową w formie zasiłku stałego na okres od [...] lutego 2013 r. do [...] lutego 2013 r. w wysokości [...] zł, zaś od [...] marca 2013 r. do [...] stycznia 2015 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Z powyższego wynika, że skarżący nie został pozbawiony wsparcia finansowego z pomocy społecznej, lecz pomoc ta została mu przyznana w innej formie.
Na ocenę prawidłowości stanowiska organu nie może również wpłynąć załączone do skargi zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2013 r., z którego wynika jedynie to, że skarżący jest leczony w Poradni [...] z powodu padaczki i wymaga przyjmowania określonych leków. Z zaświadczenia tego w żaden sposób nie wynika, że choroba skarżącego w przedmiotowym okresie nasiliła się w stopniu uniemożliwiającym mu dopełnienie obowiązków wynikających z art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy.
Powyższej oceny nie mogły również zmienić wyjaśnienia skarżącego udzielone na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. Skarżący wskazał, że mieszka sam, jednak opiekuje się nim mama, a czasem siostra. Podał, że w okresie, w którym miał powiadomić o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy nie zostało wezwane pogotowie ratunkowe, ponieważ czas oczekiwania na jego przyjazd wynosi ok. 30 minut, zaś atak choroby [...] trwa do 3 minut. Nie zgłaszał się również w tym czasie do poradni ambulatoryjnej. Skarżący nie przedstawił zatem żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń odnośnie pogorszenia stanu zdrowia, a tym bardziej utrzymywania się objawów choroby padaczkowej nieprzerwanie przez okres 7 dni (zaznaczyć należy, że pierwszych wyjaśnień odnośnie niedopełnienia obowiązku powiadomienia skarżący udzielił dopiero w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2013 r). Nieprzekonujące pozostaje w świetle powyższego oświadczenie skarżącego, że stan jego zdrowia nie pozwalał mu na osobiste stawiennictwo w urzędzie pracy. Zaznaczyć przy tym należy, że art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy nie nakazuje usprawiedliwienia przyczyny nieobecności osoby poszukującej pracy poprzez osobiste stawiennictwo w organie zatrudnienia. Wymaga jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności, co oznacza każde powiadomienie, nawet telefoniczne i niekoniecznie osobiście. Powiadomić może osoba bliska - członek rodziny, opiekun. Z akt sprawy jednak nie wynika, aby skarżący z tej możliwości skorzystał.
Nie ulega wątpliwości, że warunkiem zastosowania sankcji z art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy jest pouczenie osoby poszukującej pracy o nałożonych na nią obowiązkach oraz skutkach ich zaniedbania. Warunek ten, jak wynika z akt sprawy, został w niniejszej sprawie spełniony. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba poszukująca pracy", w której treści wyszczególnione zostały przyczyny utraty statusu osoby poszukującej pracy, ze wskazaniem m.in. na przesłanki określone w ww. przepisie. Informacja ta została podpisana przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 r. Dodatkowo, stosowne pouczenie zostało zawarte w karcie wizyt Centrum Aktywizacji Zawodowej i potwierdzone własnoręcznym podpisem skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 r. W aktach sprawy znajduje się również "Oświadczenie" podpisane przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 r., iż został pouczony o warunkach zachowania statusu poszukującego pracy. W związku z powyższym, nie można zarzucić organowi, iż nie dopełnił ciążących na nim obowiązków informacyjnych względem skarżącego. Nie można w szczególności przyjąć, że organ, otrzymując od strony potwierdzenie zapoznania się z dokumentem poprzez złożenie na nim własnoręcznego podpisu, zobowiązany jest do podjęcia jakiś dodatkowych, nadzwyczajnych działań, zmierzających do potwierdzenia, że strona rzeczywiście zapoznała się z treścią pouczenia. Uznać natomiast należy, że strona składając podpis pod dokumentem jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ zaś ma prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania.
Z powyższych względów twierdzenia pełnomocnika skarżącego odnośnie możliwości wpływu choroby skarżącego na jego świadomość co do znaczenia treści ww. oświadczeń pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Wprawdzie skarżący jest zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W.) z dnia [...] stycznia 2013 r.), jednak ta grupa osób poszukujących pracy nie została zwolniona z obowiązków określonych w art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy. Ponadto, twierdzeniom pełnomocnika przeczy w istocie dotychczasowa aktywność skarżącego w zakresie poszukiwania pracy wynikająca z karty wizyt. Skarżący został zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy w dniu [...] stycznia 2013 r. Następnie, zgodnie z ustalonym terminem, stawił się w urzędzie pracy w dniu [...] lutego 2013 r. potwierdzając gotowość do podjęcia zatrudnienia. Kolejna data wizyty została ustalona na dzień [...] maja 2013 r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. W dniu [...] marca 2013 r., na prośbę skarżącego, data najbliższej wizyty została zmieniona i ustalona na dzień [...] marca 2013 r., co również zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem skarżącego. Nadmienić przy tym należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego ani w skardze nie podnosił kwestii jakichkolwiek trudności ze zrozumieniem pouczenia o skutkach niedopełnienia obowiązków w art. 33 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy. Zatem przyjąć należy, że umieszczenie w karcie wizyt informacji o dacie kolejnej wizyty w urzędzie pracy, pod którym poszukujący pracy złożył własnoręczny podpis, było skuteczne.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie naruszają prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) w szczególności poprzez zaniechanie zwrócenia się do lekarza prowadzącego, czy zasięgnięcia opinii biegłego lekarza co do okoliczności uniemożliwiających skarżącemu czasowe stawiennictwo w urzędzie pracy. Jak już wyżej zaznaczono, to na poszukującym pracy ciąży obowiązek wykazania braku możliwości zgłoszenia się w wyznaczonym terminie w organie zatrudnienia. Natomiast organ, w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dowody dokonuje oceny w kwestii istnienia przyczyny oraz tego, czy była ona uzasadniona. Oceny takiej organ - w sposób prawidłowy - dokonał.
Z kolei zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucone uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności procesowej. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 842/11, publ. LEX nr 1081058). W ocenie Sądu, sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w sytuacji gdy przesłanki wymienione w tym przepisie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Podkreślić należy, że skarżący nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, ustalonym pomiędzy nim a tym urzędem, oraz nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Późniejsze wyjaśnienia skarżącego odnośnie przyczyn niedopełnienia ww. obowiązków, jak zasadnie przyjął organ w zaskarżonej decyzji, nie mogły wpłynąć na zmianę decyzji organu I instancji orzekającej o utracie statusu osoby poszukującej pracy.
Końcowo, odnośnie wniosku skarżącego o "uzyskanie za pośrednictwem Sądu zaświadczenia lekarskiego wyjaśniającego stan jego zdrowia" Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Regulacja zawarta w cytowanym przepisie wskazuje jednoznacznie na dopuszczalność przeprowadzenia przed sądem administracyjnym wyłącznie dowodu uzupełniającego z dokumentów co oznacza, że skarżący nie może skutecznie wnosić o podjęcie przez Sąd czynności w celu ustalenia okoliczności faktycznych w zakresie stanu jego zdrowia.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), jak w pkt 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło