II SA/Wa 1629/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-31

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa, a tym samym czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca K. W. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo jego treść.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. odrzucił skargę K. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W piśmie z dnia 18 października 2007 r. skarżąca podniosła, że nie zgadza się z wydanym orzeczeniem i prosi o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 25 października 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek skarżącej, złożony na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem W. W. i nie ma żadnych dochodów. Na miesięczny dochód rodziny - w wysokości [...] zł netto – składa się jedynie wynagrodzenie męża. Środki te są, zdaniem skarżącej, niewystarczające na opłacenie kosztów związanych z koniecznym leczeniem, codziennym życiem oraz z utrzymaniem mieszkania własnościowego. Jednocześnie stwierdziła, że oprócz tego mieszkania nie posiadają wraz z mężem innych nieruchomości, oszczędności ani żadnych przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała ponadto, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, wymagającą stałego leczenia, a zarobki męża nie zawsze osiągają kwotę [...] złotych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez skarżącą przed wyczerpaniem, przysługujących jej środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podnosząc, że skarga do sądu administracyjnego w takiej sytuacji jest niedopuszczalna, postanowieniem z dnia 11 października 2007 r., odrzucił złożoną skargę. Należy jednak przyjąć, że odmowa przyznania prawa pomocy z powołaniem się na oczywistą bezzasadność skargi z tej samej przyczyny, co jej odrzucenie, mogłaby pozbawić skarżącą możliwości poddania kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanego wyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z tego względu wniosek strony o przyznanie prawa pomocy należało ocenić w świetle przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 201/06, publ. ONSA i WSA 4/2006/102). Przede wszystkim trzeba wskazać, że w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na skarżącej K. W. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi K. W. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne. Stosownie do art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego należy uznać, że zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowymi i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że w chwili obecnej jej sytuacja materialna jest niezwykle trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża, na którego utrzymaniu pozostaje. Skarżąca nie ma żadnych dochodów, a wynagrodzenie jej męża wynosi miesięcznie około [...] złotych. Oznacza to, że średni miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi około [...] zł i nie wystarcza nawet na podstawowe potrzeby - konieczne leczenie, utrzymanie mieszkania oraz jedzenie. Skarżąca wskazała też, że jedyne, co posiada wraz z mężem, to mieszkanie własnościowe. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika, a wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata jest zasadny. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło