II SA/Wa 164/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski, Piotr Borowiecki (spr.), , Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 33 ust. 4 pkt 4, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej także "skarżąca" lub "strona skarżąca") od decyzji Prezydenta W. (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] października 2016 r., nr [...], orzekającej o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2016 r. - utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżąca A. B. w dniu [...] marca 2012 r. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy W. (dalej także: "Urząd") jako osoba bezrobotna. Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], orzekł o uznaniu skarżącej z dniem [...] marca 2012 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił jej przyznania prawa do zasiłku. Skarżącej A. B. został wyznaczony termin obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy W. na dzień [...] października 2016 r. Skarżąca w wyznaczonym terminie nie stawiła się w Urzędzie i nie powiadomiła w terminie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Z uwagi na powyższe, Prezydent W. – powołując się na przepisy art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a i pkt 4 oraz ust. 4c i ust. 4ca, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2016 r. z powodu nie stawienia się w Urzędzie Pracy W. w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w terminie 7 dni o przyczynie tego niestawiennictwa. Jednocześnie, organ pierwszej instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewody [...] odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu złożonego odwołania skarżąca podniosła, iż opiekuje się niepełnosprawnym mężem, który na początku października zaniemógł i zasłabł, w wyniku czego znalazł się w szpitalu. Skarżąca wskazała, że musiała opiekować się mężem w szpitalu, dlatego cyt. "Nie miałam głowy aby jeszcze pomyśleć by odszukać dokumenty z Urzędu Pracy, które się gdzieś zawieruszyły". Strona skarżąca zwróciła uwagę, że jej mąż, w wyniku wieloletniej pracy w komunikacji miejskiej, ma problemy z poruszaniem się, ze zrozumieniem mowy i z porozumieniem się z otoczeniem, dlatego jak był w szpitalu, skarżąca musiała być przy nim stale obecna. Jednocześnie, skarżąca zauważyła, że mimo tego, iż przez wiele lat jest osobą bezrobotną, nie zdarzyło się jej, aby spóźniła się choć o jeden dzień na wyznaczony termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Wojewoda [...], działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 4, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - utrzymał w mocy w/w decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...], orzekającą o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca zapoznała się z wyznaczoną na dzień [...] października 2016 r. datą obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy W., co potwierdziła własnoręcznym podpisem, złożonym na dokumencie "Karta Wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej". Zdaniem organu odwoławczego, termin zgłoszenia się w Urzędzie był wyznaczony w sposób czytelny i niebudzący wątpliwości. Wojewoda [...] przyjął, iż złożenie podpisu na powyższym dokumencie jest tożsame z tym, iż strona przyjmuje do wiadomości i jest świadoma jego treści. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, skarżąca A. B. zobowiązana była stawić się w wyznaczonym terminie i powinna dołożyć wszelkich starań, aby terminy obowiązkowego stawiennictwa w Urzędzie Pracy W. zostały zachowane. Organ odwoławczy uznał, że A. B. w okresie do 7 dni nie powiadomiła Urzędu Pracy W. o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, a tym samym nie został zachowany przewidziany w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy termin 7 dni, w którym należy poinformować Urząd o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Odnosząc się do podanej w odwołaniu przyczyny niestawiennictwa, Wojewoda [...] wskazał, że nie uznaje jej za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w dniu wyznaczonej obowiązkowej wizyty w Urzędzie. W ocenie Wojewody [...], podana przyczyna niestawiennictwa w dniu wyznaczonej wizyty nie jest skutecznym i dostatecznym argumentem braku działania we własnym interesie. Organ odwoławczy stwierdził, że dołączona dokumentacja potwierdza co prawda stan zdrowia osoby, o której skarżąca pisze w odwołaniu, natomiast nie potwierdza braku możliwości stawienia się w dniu obowiązkowej wizyty, tj. w dniu [...] października 2016 r., z powodu sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Organ odwoławczy zwrócił jednocześnie uwagę, że skarżąca została pouczona o przysługujących prawach oraz obowiązkach nałożonych na bezrobotnego, w tym m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez Urząd terminach, o obowiązku powiadomienia Urzędu Pracy W. w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa oraz o skutkach niedopełnienia obowiązków, czego dowodem jest złożony własnoręczny podpis skarżącej w dniu rejestracji, tj. [...] marca 2012 r. na dokumencie "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Wojewoda [...] stwierdził ponadto, że art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnia i instytucjach rynku pracy jednoznacznie określa ciążące na bezrobotnym obowiązki i odnosi je m.in. do powiadomienia o uzasadnionej przyczynie, a nie jakiejkolwiek przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, nie każdy podany przez bezrobotnego powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę. Jednocześnie, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że regułą jest pozbawienie statusu bezrobotnego w razie niezgłoszenia się w urzędzie pracy i nieusprawiedliwienia niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda [...] uznał, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa i nie może być zmieniona, zaś argumentacja skarżącej podnoszona w odwołaniu nie może stanowić przesłanki do jej uchylenia. Wojewoda [...] poinformował w treści wydanej decyzji, iż ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe nie wcześniej, niż po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawiennictwa w urzędzie pracy, o ile zostaną spełnione warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W piśmie z dnia 3 stycznia 2017 r. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa, w tym art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji zawsze zgłaszała się na kolejne wyznaczone spotkania w Urzędzie Pracy. Skarżąca wskazała ponadto, że stan zdrowia jej męża znacznie się pogorszył pod koniec września 2016 r. Strona zauważyła, że w dniu [...] września 2016 r. jej mąż był konsultowany w Centrum [...] w W., gdzie lekarz stwierdził ciśnienie 200/105 i zdiagnozował chorobę nadciśnieniową z zajęciem serca. Jednocześnie, skarżąca wskazała, że w dniu [...] października 2016 r. mąż skarżącej miał poważne kłopoty urologiczne, dlatego zgłosił się do [...] Instytutu Medycznego, gdzie zostało wykonane kontrolne badanie usg i z tego powodu skarżąca nie mogła stawić się w Urzędzie na kolejne spotkanie. Skarżąca podniosła, że niepełnosprawny mąż wielokrotnie korzystał z jej pomocy, bowiem skarżąca sprawuje nad nim opiekę i jest kierowcą niepełnosprawnego męża. Mając na względzie powyższe, skarżąca zarzuciła, że w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Do skargi strona załączyła kserokopie licznych dokumentów świadczących w jej ocenie o stanie zdrowie męża, w tym kserokopię karty choroby T. B. z [...] Instytutu Medycznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga A. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. wydana przez Wojewodę [...] nie narusza przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarówno Wojewoda [...], wydając sporną decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r., jak i Prezydent W., wydając w dniu [...] października 2016 r. decyzję nr [...] w sprawie utraty przez A. B. statusu osoby bezrobotnej - nie dopuścili się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, wydając sporne decyzje administracyjne, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia norm prawa materialnego, w tym przede wszystkim obrazy przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnia i instytucjach rynku pracy. Sąd stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy administracji obu instancji, prawidłowo interpretując regulację prawną wyrażoną w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 4 cyt. ustawy, zasadnie przyjęły, że skarżąca w okresie do 7 dni nie powiadomiła Urzędu Pracy W. o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, dlatego zachodzi podstawa do utraty przez A. B. statusu osoby bezrobotnej. Przyjmując powyższe stanowisko, organy obu instancji prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś organ odwoławczy ustosunkował się jednocześnie do argumentów strony skarżącej podnoszonych w odwołaniu. Zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2016 r., wydane zostały na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Zwrócić należy uwagę, że organ, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Samo zatem pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny zainteresowany uzyskaniem pracy musi więc stawiając się w urzędzie pracy, wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Jak wynika z treści art. 33 ust. 3 cyt. ustawy, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W tym miejscu podkreślić trzeba, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprawdzie dopuszcza możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, jednak na bezrobotnym spoczywa wówczas obowiązek usprawiedliwienia niestawiennictwa, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny. Należy zauważyć, że przepisy omawianej ustawy nie zawierają co prawda katalogu "uzasadnionych przyczyn" niestawiennictwa i nie wyjaśniają, co należy pod tym pojęciem rozumieć, jednak w dotychczasowym orzecznictwie przyjęte zostało stanowisko, że chodzi tylko o takie powody niestawiennictwa bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy, które obiektywnie rzecz ujmując uniemożliwiały stawienie się bezrobotnemu w wyznaczonym terminie (vide: m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 142/12 oraz z dnia 14 lipca 2012 r., sygn. I OSK 877/12 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, skarżąca w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy W., tj. w dniu [...] marca 2012 r., podpisała dokument pn. "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna", zawierający w swej treści m.in. pouczenie o prawach i obowiązkach bezrobotnego oraz okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, do których należy m.in. niestawiennictwo w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Strona skarżąca została pouczona również o konsekwencjach niestawienia się w wyznaczonym terminie, a także o tym, co należy rozumieć przez uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, oraz że przyczyna ta winna być udokumentowana (k. 2 akt administracyjnych). Powyższe świadczy, że skarżąca zapoznała się z tym dokumentem i jest świadoma jego treści. Zwrócić należy uwagę, że skarżącej został wyznaczony termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy W. na dzień [...] października 2016 r., co wynika z "Karty aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej". Skarżąca własnoręcznym podpisem potwierdziła informację o wyznaczonej dacie wizyty w Urzędzie. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżąca nie powiadomiła organu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa także w terminie 7 następnych dni. O przyczynie niestawiennictwa skarżąca poinformowała dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, tj. w dniu [...] listopada 2016 r. Wobec powyższego, uznać należy, że organy administracji obu instancji właściwie przyjęły, że ta okoliczność nie może być uznana za spełnienie warunków, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. W konsekwencji, zdaniem Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zaniedbanie przez skarżącą ww. obowiązku obligowało organ zatrudnienia do pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Dodać należy, że przedłożona przez stronę skarżącą kserokopia historii choroby T. B. nie wskazuje, iż wizyta lekarska w dniu [...] października 2016 r. miała charakter nagły. Z karty tej wynika, że lekarz dokonał jedynie opisu badania kontrolnego USG. Ponadto, żaden dokument nie wskazuje, że skarżąca sprawowała opiekę nad niepełnosprawnym w dniu [...] października 2016 r., tj. w dniu wyznaczonej wizyty w Urzędzie Pracy W. Podkreślić należy, że za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka okoliczność, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że nie każdy podany przez bezrobotnego powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę, a jedynie zdarzenie niezależne od woli bezrobotnego, tj. takie, na które nie miał on wpływu, a więc, co do zasady, zdarzenie nagłe, którego przy dołożeniu należytej staranności bezrobotny nie mógł przewidzieć i zapobiec jego negatywnym następstwom w postaci niemożności stawienia się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy (vide: m.in. wyrok NSA z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I OSK 942/10). Ponadto, warto zwrócić uwagę, że żaden z dokumentów złożonych w toku dotychczasowego postępowania przez skarżącą nie wskazuje, że strona skarżąca nie mogła powiadomić organu o usprawiedliwionej przyczynie niestawiennictwa w Urzędzie Pracy W. Wobec powyższego, należy uznać, że Wojewoda [...], wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r., nie uchybił normom zawartym w przepisach art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Wojewoda [...] nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnia i instytucjach rynku pracy, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego zachodziła konieczność utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.